ĐắcMin 16/11/2008
GVTH: Nguyễn Thị Định
Lớp 10
Kiểm tra bài cũ:
Các giai đoạn của Văn học Việt Nam từ thế kỉ X đến thế kỉ XIX gồm những mốc thời gian nào?
Nêu bối cảnh xã hội,nội dung và nghệ thuật của giai đoạn văn học từ thế kỉ XVIII đến nửa đầu thế kỉ XIX?
Nguyễn Trãi (1380 - 1442)
1. Tập thơ: Quốc âm thi tập
- Tập thơ Nôm (d?u ti�n): 254 bài, đánh dấu sự phát triển của thơ tiếng Việt. Tho Nơm Du?ng lu?t xen l?n l?c ngơn
2.B�i tho: C?nh ng�y h� (B?o kính c?nh gi?i - B�i 43)
a.Xu?t x?:
I.Giới thiệu chung:
CẢNH NGÀY HÈ - Nguyễn Trãi
(Bảo kính cảnh giới - bài 43)
-B�i 43 trong ch�m "B?o kính c?nh gi?i"(guong b�u ran mình)- thu?c ph?n 1 vơ d?
b.Bố cục: 2 phần (6câu đầu –2câu sau)
II. Đọc hiểu văn bản:
1. Bức tranh thiên nhiên cuộc sống:
a. Bửực tranh ngaứy heứ:
- Đường nét, Màu sắc:
+ "Hòe lục đùn đùn tán rợp gương"
+ " Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ"
+ "Hồng liên trì đã tiễn mùi hương"
? Hình ?nh cây hòe: cành lá xanh thẫm, tỏa bóng mát cả một không gian, tạo cảm giác dễ chịu.
? Cây lựu bên hiên nhà trổ ra những bông hoa màu đỏ thắm.
Rực rỡ với 3 màu sắc,3loại cây,3 dáng vẻ
- Đường nét, Màu sắc:
1. Bức tranh thiên nhiên cuộc sống:
- Đường nét, Màu sắc:
- Đường nét, Màu sắc:
- Đường nét, Màu sắc:
Hoa sen toả sức sống không dừng lại
+ "Hòe lục đùn đùn tán rợp gương"
+ " Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ"
+ "Hồng liên trì đã tiễn mùi hương"
+ "Hòe lục đùn đùn tán rợp gi


ương"
- Bức tranh thiên nhiên sinh động:
+ Cách ngắt nhịp �:
"Thạch lựu hiện / còn phun thức đỏ
Hồng liên trì / đã tiễn mùi hương"
? Không theo nhịp thơ Đường luật, gợi sự chú ý, làm nổi bật bức tranh cảnh ngày hè.
+ Caùc ñoäng töø maïnh: “ñuøn ñuøn, giöông, phun”.
 Theå hieän söùc soáng traøn ñaày cuûa caûnh vaät.
=> Thieõn nhieõn, caỷnh vaọt ,sửù soỏng khoõng dửứng laùi.
b. Cuoọc soỏng sinh hoaùt:
" Lao xao chợ cá làng ngư phủ,
Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương"
- Lao xao chợ cá:
- Dắng dỏi cầm ve: tiếng ve râm ran trong chiều như tiếng đàn l?�nh lót vang dội lên.
? Âm thanh đặc trưng của cuộc sống vui tươi, thanh bình.
? Âm thanh đặc trưng của ngày hè, cảnh vật như rộn lên sự sống, niềm vui.
=> Bức tranh mùa hè sinh động và tràn đầy sức sống: có sự kết hợp của đường nét, màu sắc, âm thanh, con người và cuộc sống.
2. Vẽ đẹp tâm hồn của Nguyễn Trãi:
- Tình yêu thiên nhiên tha thiết của Nguyễn Trãi:
? Tâm hồn tinh tế, giao cảm mạnh mẽ với cảnh vật.
a. Tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu đời và cuộc sống:
- Hoàn cảnh của nhà thơ:
"Rồi, bóng mát thuở ."
+ "Rồi": rảnh rỗi; hóng mát: dạo chơi để tâm hồn thanh thản.
? Hoàn cảnh hiếm hoi, bất đắt dĩ của nhà thơ.
+ Bức tranh ngày hè được đón nhận bằng nhiều giác quan.
+ Cảnh vật thanh bình, yên vui.
? Tấm lòng thiết tha yêu đời, yêu cuộc sống của người dân.
b. Tấm lòng ưu ái với dân, với nước:
? Câu kết (câu lục ngôn) ngắn gọn: thể hiện sự dồn nén cảm xúc của cả bài.
=> Điểm kết tụ cùa hồn thơ Ức Trai không phải ở thiên nhiên, tạo vật mà chính là ở con người, ở người dân.
" Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng"
? Nguyễn Trãi mơ đến cây đàn kì diệu của vua Thuấn ngày xưa để ca ngợi và làm cho dân giàu đủ, ấm no hơn.
“Daân giaøu ñuû khaép ñoøi phöông”
Bui một tấc lòng ưu ái cũ
Đêm ngày cuồn cuộn nước triều đông.
( Thuật hứng _ bài 12)
Hổ phách, phục linh nhìn mấy biết
Dành còn để trợ dân này. ( Tùng)
Vieọc nhaõn nghúa coỏt ụỷ yeõn daõn
(Caựo bỡnh Ngoõ)
III. Tổng kết:
1. Noọi dung;
- Baứi thụ laứ bửực tranh ngaứy heứ ủeùp ủeừ, sinh ủoọng ủa�y sửực soỏng..
- Qua bức tranh ta thấy được vẻ đẹp tâm hồn của Nguyễn Trãi.
2. Nghệ thuật:
- Bài thơ vừa mang nét trang trọng cổ điển vừa bình dị, tự nhiên
- Sử dụng các câu thơ lục ngôn.
1. Nắm được bước tranh mùa hè sinh động và trà đầy sức sống được nhà thơ thể hiện trong bài thơ.
2. Hiểu được tấm lòng của Nguyễn Trãi đối với đất nước.
3. Hình thức đặc biệt câu thơ 1 và 8 thể hiện được tâm trạng, nỗi niềm của nhà thơ.
HỌC THUỘC BÀI THƠ VÀ BÀI PHÂN TÍCH: "CẢNH NGÀY HÈ"
SOẠN BÀI: "TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ"
(Soạn theo hướng dẫn trong SGK)
CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ THAM DỰ TIẾT HỌC VỚI THẦY VÀ TRÒ LỚP 10A4