Violet
Baigiang

Tìm kiếm theo tiêu đề

Tin tức thư viện

Khắc phục hiện tượng không xuất hiện menu Bộ công cụ Violet trên PowerPoint và Word

12099162 Kính chào các thầy, cô. Khi cài đặt phần mềm , trên PowerPoint và Word sẽ mặc định xuất hiện menu Bộ công cụ Violet để thầy, cô có thể sử dụng các tính năng đặc biệt của phần mềm ngay trên PowerPoint và Word. Tuy nhiên sau khi cài đặt phần mềm , với nhiều máy tính sẽ...
Xem tiếp

Quảng cáo

Hỗ trợ kĩ thuật

Liên hệ quảng cáo

  • (024) 66 745 632
  • 096 181 2005
  • contact@bachkim.vn

Tìm kiếm Bài giảng

Bài 20. Câu cầu khiến

Wait
  • Begin_button
  • Prev_button
  • Play_button
  • Stop_button
  • Next_button
  • End_button
  • 0 / 0
  • Loading_status
Tham khảo cùng nội dung: Bài giảng, Giáo án, E-learning, Bài mẫu, Sách giáo khoa, ...
Nhấn vào đây để tải về
Báo tài liệu có sai sót
Nhắn tin cho tác giả
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thúy Trà
Ngày gửi: 20h:19' 22-02-2022
Dung lượng: 1.4 MB
Số lượt tải: 427
Số lượt thích: 0 người
Câu nghi vấn
Câu cầu khiến
Câu cảm thán
Câu trần thuật
Kiểu câu phân loại
theo mục đích nói
1
2
3
4
Câu cầu khiến
I. ĐẶC ĐIỂM HÌNH THỨC VÀ CHỨC NĂNG
1. Tìm hiểu ví dụ

Ví dụ 1:
Đọc những đoạn trích sau và trả lời câu hỏi
a. Ông lão chào con cá và nói:
- Mụ vợ tôi lại nổi cơn điên rồi. Nó không muốn làm bà nhất phẩm phu nhân nữa, nó muốn làm nữ hoàng.
Con cá trả lời:
Thôi đừng lo lắng. Cứ về đi. Trời phù hộ lão. Mụ già sẽ là nữ hoàng.
(Ông lão đánh cá và con cá vàng)
b. Tôi khóc nấc lên. Mẹ tôi từ ngoài đi vào. Mẹ vuốt tóc tôi và nhẹ nhàng dắt tay em Thủy:
Đi thôi con.
(Theo Khánh Hoài, Cuộc chia tay của những con búp bê)
Câu hỏi:
Trong những đoạn trích trên, câu nào là câu cầu khiến? Đặc điểm hình thức nào cho biết đó là câu cầu khiến?
Các câu cầu khiến đó dùng để làm gì?
I. ĐẶC ĐIỂM HÌNH THỨC VÀ CHỨC NĂNG
1. Tìm hiểu ví dụ

Ví dụ 1:
a. Ông lão chào con cá và nói:
- Mụ vợ tôi lại nổi cơn điên rồi. Nó không muốn làm bà nhất phẩm phu nhân nữa, nó muốn làm nữ hoàng.
Con cá trả lời:
- Thôi đừng lo lắng. Cứ về đi. Trời phù hộ lão. Mụ già sẽ là nữ hoàng.
(Ông lão đánh cá và con cá vàng)
b. Tôi khóc nấc lên. Mẹ tôi từ ngoài đi vào. Mẹ vuốt tóc tôi và nhẹ nhàng dắt tay em Thủy:
Đi thôi con.
(Theo Khánh Hoài, Cuộc chia tay của những con búp bê)
Câu cầu khiến:
a.
Thôi đừng lo lắng.

Cứ về đi.



(Khuyên bảo)
(Yêu cầu)
b.
- Đi thôi con (Yêu cầu)
Thôi đừng lo lắng. Cứ về đi.
Ví dụ 2:
- Anh làm gì đấy?
- Mở cửa. Hôm nay trời nóng quá.
b) Đang ngồi viết thư, tôi bỗng nghe tiếng ai đó vọng vào:
- Mở cửa!
Câu hỏi:
Cách đọc câu “ Mở cửa!” trong (b) có khác với cách đọc câu “ Mở cửa.” trong (a) không?
Câu “ Mở cửa!” trong (b) dùng để làm gì, khác với câu “ Mở cửa.” trong (a) ở chỗ nào?
I. ĐẶC ĐIỂM HÌNH THỨC VÀ CHỨC NĂNG
1. Tìm hiểu ví dụ

Ví dụ 2:
- Anh làm gì đấy?
- Mở cửa. Hôm nay trời nóng quá.

b) Đang ngồi viết thư, tôi bỗng nghe tiếng ai đó vọng vào:
- Mở cửa!
Ngữ điệu khác nhau:
a) Mở cửa.


- Câu trần thuật.

b) Mở cửa !


- Câu cầu khiến.
Ngữ điệu bình thường.
Kết thúc bằng dấu chấm.
Trả lời câu hỏi.
I. ĐẶC ĐIỂM HÌNH THỨC VÀ CHỨC NĂNG
1. Tìm hiểu ví dụ

I. ĐẶC ĐIỂM HÌNH THỨC VÀ CHỨC NĂNG
* Ghi nhớ:
- Câu cầu khiến là câu có những từ cầu khiến như: hãy, đừng, chớ, ... đi, thôi, nào, ... hay ngữ điệu cầu khiến; dùng để ra lệnh, yêu cầu, đề nghị, khuyên bảo, ...
- Khi viết, câu cầu khiến thường kết thúc bằng dấu chấm than, nhưng khi ý cầu khiến không được nhấn mạnh thì có thể kết thúc bằng dấu chấm.
I. ĐẶC ĐIỂM HÌNH THỨC VÀ CHỨC NĂNG
2. Kết luận:

ĐẶT BA CÂU CẦU KHIẾN KHUYÊN MỌI NGƯỜI PHÒNG TRÁNH VIRUT CORONA.
Đặt câu cầu khiến:
Đừng để viru
corona phát tán!
Đừng cho tay lên mắt, mũi, miệng!
Hãy rửa tay thường xuyên với xà phòng, nước sạch.
Hãy hạn chế đi ra nơi đông người.
Nào, chúng ta cùng chung tay đẩy lùi virut corona!
II. LUYỆN TẬP
*Bài tập 1. Xét các câu sau và trả lời câu hỏi.
Hãy lấy gạo làm bánh mà lễ Tiên vương.
(Bánh chưng, bánh giầy)
b. Ông giáo hút trước đi.
(Nam Cao, Lão Hạc)
c. Nay chúng ta đừng làm gì nữa, thử xem lão Miệng có sống được không.
(Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng)
Câu hỏi:
- Đặc điểm hình thức nào cho biết những câu trên là câu cầu khiến?
- Nhận xét về chủ ngữ trong những câu đó? Thử thêm, bớt hoặc thay đổi chủ ngữ xem ý nghĩa của các câu thay đổi như thế nào?
II. LUYỆN TẬP
*Bài tập 1. Xét các câu sau và trả lời câu hỏi.


Hãy lấy gạo làm bánh mà lễ Tiên vương.
(Bánh chưng, bánh giầy)
b. Ông giáo hút trước đi.
(Nam Cao, Lão Hạc)
c. Nay chúng ta đừng làm gì nữa, thử xem lão Miệng có sống được không.
(Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng)
Vắng CN
CN
CN
Bài tập 1. Xác định, nhận xét câu cầu khiến:
Hãy
Không đổi, lời yêu
cầu nhẹ nhàng, tình cảm hơn.
Vắng chủ ngữ
Con hãy lấy gạo làm bánh mà tế lễ Tiên Vương.
đi
Chủ ngữ: Ông giáo
Hút trước đi.
Ý cầu khiến mạnh hơn, câu nói kém lịch sự.
đừng
Chủ ngữ: chúng ta
Nay các anh đừng làm gì nữa, thử xem lão Miệng có sống được không.
Thay đổi ý nghĩa cơ bản của câu (trong số những người tiếp nhận lời đề nghị, không có người
nói).

* Bài tập 2. Trong những đoạn trích sau, câu nào là câu cầu khiến? Nhận xét sự khác nhau về hình thức biểu hiện ý nghĩa cầu khiến giữa những câu đó.

a) Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi. Đào tổ nông thì cho chết! (Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)
b) Ông đốc tươi cười nhẫn nại chờ chúng tôi:
- Các em đừng khóc. Trưa nay các em được về nhà cơ mà. Và ngày mai lại được nghỉ cả ngày nữa. (Thanh Tịnh, Tôi đi học)
c) Có anh chàng nọ tính tình rất keo kiệt. Một hôm, đi đò qua sông, anh chàng khát nước, bèn cúi xuống, lấy tay vục nước sông uống. Chẳng may quá đà, anh ta lộn cổ xuống sông. Một người ngồi cạnh thấy thế, vội giơ tay ra, hét lên:
- Đưa tay cho tôi mau!
Anh chàng sắp chìm nghỉm nhưng vẫn không chịu nắm tay người kia. Bỗng một người có vẻ quen biết anh chàng chạy lại, nói:
- Cầm lấy tay tôi này!
Tức thì, anh ta cố ngoi lên, nắm chặt lấy tay người nọ và được cứu thoát [...] (Theo Ngữ văn 6, tập một)
Bài tập 2. Xác định, nhận xét câu cầu khiến
Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi.
Các em đừng khóc.
Đưa tay cho tôi mau!
- Cầm lấy tay tôi này!
Từ ngữ cầu khiến: đi.
Vắng chủ ngữ.
Từ ngữ cầu khiến: đừng.
Có chủ ngữ, ngôi thứ hai số nhiều.
Không có từ ngữ cầu khiến
Có ngữ điệu cầu khiến.
Vắng chủ ngữ.
* Bài tập 3. So sánh hình thức và ý nghĩa của hai câu sau:
Hãy cố ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ xót ruột!
Thầy em hãy cố ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ xót ruột.
( Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
* Bài tập 3. So sánh hình thức và ý nghĩa của hai câu sau:
Hãy cố ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ xót ruột!
Thầy em hãy cố ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ xót ruột.
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
Đều là câu cầu khiến, có từ cầu khiến: hãy
- Hình thức: Vắng chủ ngữ, có cả từ ngữ cầu khiến và ngữ điệu cầu khiến, kết thúc bằng dấu chấm than.
- Ý nghĩa: mang tính chất ra lệnh.
- Hình thức: Có chủ ngữ, kết thúc bằng dấu chấm.
- Ý cầu khiến nhẹ hơn, thể hiện rõ tình cảm của người nói đối với người nghe.
* Bài tập 4. Đọc tình huống sau và chọn câu cầu khiến phù hợp.
Mẹ đón con tan học. Mẹ tươi cười, hỏi:
- Mình đi được chưa con?
Con trả lời:
- Đi thôi!
b. Con trả lời:
- Mẹ con mình đi thôi ạ!

* Bài tập 5. Em hãy xây dựng một đoạn văn ngắn từ 5 – 7 câu hoặc một đoạn hội thoại với chủ đề: bảo vệ môi trường sống (trong đoạn có sử dụng một câu cầu khiến – gạch chân, chỉ rõ).
Mẹ trái đất đang kêu cứu và cũng đồng thời giận dữ, giáng tai ương xuống loài người. Bạn ơi, hãy chung tay cùng với cộng đồng để cứu lấy Trái Đất. Chỉ cần từ những việc nhỏ như không vứt rác bừa bãi, dùng phương tiện công cộng mỗi ngày, hay xa hơn nữa là sáng tạo những công cụ thân thiện với môi trường, ngăn chặn những hành vi phá hoại môi trường. Bạn đừng mong chờ một điều kì diệu sẽ giúp nhân loại, sẽ chẳng có Nữ Oa hay ai đó có sức mạnh siêu nhiên. Con người gây ra thì phải hứng chịu và tự giải quyết. Ngay từ hôm nay hãy tích cực trở thành một thành viên tốt cứu giúp hành tinh chúng ta, cứu lấy cuộc sống của
Đoạn văn tham khảo:
chính bản thân mình.
(Học sinh : Hoàng Hạnh Chi, Hà Nội.)

Hướng dẫn tự học ở nhà:

- Nắm vững ghi nhớ (SGK – trang 31).
- Làm bài tập 4, 5 ( SGK – trang 32,33).
- Viết đoạn văn từ 6 đến 8 câu nêu suy nghĩ của em về trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc đẩy lùi Covid 19.
Đoạn văn có sử dụng một câu cầu khiến (gạch chân, chỉ rõ).
- Chuẩn bị bài: Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh.
 
Gửi ý kiến