NGÔI NHÀ TÌNH THƯƠNG

Trong một trận bão lớn, ngôi nhà
của bác Ba đã bị bão tàn phá.
Các em hãy giúp bác Ba
xây lại ngôi nhà mới bằng cách
trả lời đúng các câu hỏi.

1

5

2

6

3

7

4

8
Cảm ơn các cháu
đã giúp bác xây
lại ngôi nhà!

Tìm câu ghép trong đoạn trích
dưới đây và cho biết cách nối các
vế câu: (1)Cô tôi chưa dứt câu, cổ

họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra
tiếng. (2)Giá những cổ tục đã đày đọa
mẹ tôi là một vật như hòn đá hay cục
thủy tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay
lấy mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì
nát vụn mới thôi.

Câu 1: Nối bằng dấu câu
Câu 2: Nối bằng quan hệ từ “giá” và
dấu phẩy

Tìm câu ghép trong đoạn
trích dưới đây và cho biết cách
nối các vế câu: (1)Rồi hai con mắt

long lanh của cô tôi chằm chặp đưa nhìn tôi.
(2)Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi
càng thắt lại, khóe mắt tôi đã cay cay.

Câu 2: Nối bằng dấu hai chấm
và dấu phẩy

Tìm câu ghép trong đoạn trích
dưới đây và cho biết cách nối các
vế câu: (1)Một hôm, tôi phàn nàn
việc ấy với Binh Tư. (2)Binh Tư là
một người láng giềng khác của tôi.
(3)Hắn làm nghề ăn trộm nên vốn
không ưa lão Hạc bởi vì lão lương
thiện quá. 

Câu 3: Nối bằng quan hệ từ “bởi
vì”

Đặt một câu ghép với cặp quan
hệ từ: Không những…mà…
(hoặc không chỉ…mà…)

Không những Hoài xinh đẹp
mà cô ấy còn giỏi giang.

Đặt một câu ghép với cặp

quan hệ từ: Vì … nên … (hoặc
bởi vì…cho nên …)
Vì Nam chăm học nên bạn
ấy đạt kết quả cao.

Đặt một câu ghép với cặp

quan hệ từ: Nếu …thì … (hoặc
giá …thì…)

Nếu Nam được học sinh giỏi
thì bạn ấy sẽ được mẹ thưởng.

Đặt một câu ghép với cặp

quan hệ từ: Tuy … nhưng …
(hoặc mặc dù …nhưng…)
Tuy trời mưa to nhưng
chúng tôi vẫn phải đi học

Đặt một câu ghép với cặp từ hô

ứng: … vừa … đã … (hoặc …
mới … đã …/ … chưa … đã …)

Trời vừa tạnh, cầu vồng đã
lên ngay.

Câu ghép
(tiếp)

I. Quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu
1.VD: SGK/123

Có lẽ tiếng Việt của chúng ta đẹp bởi vì tâm hồn của
người Việt Nam ta rất đẹp, bởi vì đời sống, cuộc đấu tranh
của nhân dân ta từ trước tới nay là cao quý, là vĩ đại, nghĩa là
rất đẹp.
(Phạm Văn Đồng)
 Hãy xác định các vế câu trong câu ghép sau:
 Quan hệ giữa các vế câu là quan hệ gì?
 Trong mối quan hệ đó, mỗi vế câu biểu thị ý nghĩa gì?

Vế 1 Có lẽ tiếng Việt của chúng ta / đẹp.

Vế 2 bởi vì tâm hồn của người VN ta / rất đẹp

Vế 3 bởi vì …tới nay / là cao quý… rất đẹp.

 Quan hệ
nhân - quả
(vế 1: chỉ
kết quả; vế
2, 3: chỉ
nguyên
nhân)

BÀI
TẬP
NHAN
H

Xác định quan hệ ý
nghĩa giữa các vế
trong câu ghép sau

a. Không những chị ấy đẹp mà chị ấy còn giỏi giang.
b. Vì trời mưa nên đường trơn.
c. Mình đọc hay tôi đọc?
d. Hoa quỳnh nở nghĩa là đêm đã khuya.
e. Chị không nói gì nữa và chị lại khóc.
f. Nếu em còn đi muộn nữa thì cô cho nghỉ luôn.
g. Cảnh vật chung quanh tôi thay đổi, vì chính lòng tôi

đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học
h. Ta càng nhân nhượng thực dân Pháp càng lấn tới.
i. Tuy rét vẫn kéo dài, mùa xuân đã đến bên bờ sông Lương.

a. Không những chị ấy đẹp
mà chị ấy còn giỏi giang.

Quan hệ bổ sung

b. Vì trời mưa nên đường trơn.

Quan hệ nhân – quả

c. Mình đọc hay tôi đọc?

Quan hệ lựa chọn

d. Hoa quỳnh nở nghĩa là đêm đã khuya.

Quan hệ giải thích

e. Chị không nói gì nữa và chị lại khóc.

Quan hệ đồng thời

f. Nếu em còn đi muộn nữa thì cô cho
nghỉ luôn.

Quan hệ điều kiện

g. Cảnh vật chung quanh tôi thay đổi, vì chính lòng
tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học

Quan hệ nguyên nhân

h. Ta càng nhân nhượng thực dân Pháp
càng lấn tới.

Quan hệ tăng tiến

i. Tuy rét vẫn kéo dài,
mùa xuân đã đến bên
bờ sông Lương.

Quan hệ tương phản

QUAN HỆ Ý NGHĨA GIỮA CÁC VẾ
CÂU GHÉP
Quan hệ nhân - quả

Quan hệ điều kiện - kết quả
Quan hệ tương phản
Quan hệ tăng tiến
Quan hệ lựa chọn

Quan hệ giải thích
Quan hệ bổ sung
Quan hệ tiếp nối
Quan hệ đồng thời

2/ Ghi nhớ sgk-123

Mỗi quan hệ thường đánh dấu
bằng những quan hệ từ , cặp
quan hệ từ hoặc cặp từ hô ứng
nhất định. Em hãy nối tên mối
quan hệ với dấu hiệu nhận biết
(QHT/ Cặp QHT) tương ứng

A. Các mối quan hệ

B. Dấu hiệu hình thức

2. Quan hệ điều kiện

a) Nếu ... thì... / Hễ…thì…
b) không những ... mà còn

3. Quan hệ tương phản

c) ... càng ... càng...

4. Quan hệ giải thích

d) Mặc dù (Tuy)... nhưng...

1. Quan hệ tăng tiến

5. Quan hệ bổ sung
6. Quan hệ lựa chọn
7. Quan hệ tiếp nối
8. Quan hệ nguyên nhân
9. Quan hệ đồng thời

e) ... hay / hoặc ...
f) ... và/ rồi ...
g) … nghĩa là…/ dấu (:)
h) vừa … vừa

CÁCH XÁC ĐỊNH QUAN HỆ Ý NGHĨA GIỮA
CÁC VẾ CÂU GHÉP

DỰA VÀO DẤU
HIỆU HÌNH THỨC
(CÁC TỪ NỐI)

DỰA VÀO VĂN CẢNH
HOẶC HOÀN CẢNH
GIAO TIẾP

II. Luyện tập

BT1: Quan heä yù nghóa giöõa caùc veá caâu, các quan hệ từ nối
các vế câu:
a.Veá 1 vaø 2 : quan heä nguyeân nhaân. ( QHT “ vì”)
Veá 2 vaø 3 : quan heä giaûi thích.
b. Hai veá coù quan heä ñieàu kieän
( Nếu…thì)
c. Quan hệ tăng tiến ( chẳng những….mà)
d. Quan hệ tương phản ( Tuy )
e.Câu 1: Quan hệ nối tiếp ( rồi)
Câu 2: nhân – quả ( không có từ nối)

- Cô giáo giảng bài, chúng em chăm chú lắng nghe.
- Mình còn trực nhật hay bạn trực giúp mình với!

Đặt một câu ghép có quan hệ đồng thời
và một câu ghép có quan hệ lựa chọn.

a/ Nếu em học giỏi thì ba mẹ rất vui lòng.
b/ Nếu thời gian còn nhiều thì chúng tôi sẽ đi biển.
Điền thêm vế câu để tạo câu ghép có quan hệ
điều kiện- kết quả:
a/ Nếu em học giỏi thì...
b/ …thì chúng tôi sẽ đi biển.

Quan hệ điều kiện (giả thiết)
Chỉ ra quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu ghép
trong câu: Nếu trong kho lịch sử loài người xoá
các thi nhân, văn nhân và đồng thời trong tâm linh
loài người xoá hết những dấu vết họ còn lưu lại thì
cái cảnh tượng nghèo nàn sẽ đến bực nào.

Quan hệ tiếp nối

Chỉ ra quan hệ ý nghĩa giữa các vế câu ghép
trong câu thơ sau:
Nắng nhạt vàng, rồi chiều sẽ đi qua
Rồi trăng lặn, rồi tiếng gà lại gáy.
(Đợi chờ, Lê Phan Quỳnh)

Nếu chúng ta không hạn chế sử dụng bao bì
ni lông ngay hôm nay thì môi trường sống
của chúng ta sẽ bị hủy hoại.

Đặt 1 câu ghép cho bức tranh
sau và chỉ ra mối quan hệ ý
nghĩa giữa các vế câu trong
câu ghép đó.

1. Hôm nay bạn hút thuốc lá, ngày mai bạn ra nghĩa
địa.
2. Chúng ta hãy tránh xa thuốc lá, vì thuốc lá là loại
ôn dịch gây chết người hàng loạt

Đặt 1 câu ghép cho bức tranh
sau và chỉ ra mối quan hệ ý
nghĩa giữa các vế câu trong
câu ghép đó.

Cho câu ghép sau, em hãy thêm các từ nối để
tạo ra các mối quan hệ ý nghĩa khác nhau
giữa hai vế câu: “Dân giàu, nước mạnh”.
1. Nếu dân giàu thì nước mạnh. (điều kiện)
2. Vì dân giàu nên nước mạnh. (nhân - quả)
3. Dân càng giàu, nước càng mạnh. (tăng tiến)
4. Dân không những giàu mà nước còn mạnh. (bổ sung)
5. Dân giàu rồi nước mạnh. (tiếp nối)
6. Dân vừa giàu, nước vừa mạnh. (đồng thời)

Qua 2 cách nói sau, em hình dung nhân vật nói như
thế nào?
Cách 1: Thôi, u van con, u lạy con, con có thương
thầy, thương u, thì con đi ngay bây giờ cho u.
Cách 2: Thôi! U van con. U lạy con. Con có thương
thầy, thương u. Con đi ngay bây giờ cho u.
Cách 1: Gợi cách nói kể lể, van xin tha thiết, nỗi đau thắt
lòng của chị Dậu.
Cách 2: Gợi cách nói nghẹn ngào, ngắt quãng.

Hệ thống kiến thức
về câu ghép

C¸c
quan hÖ
th­ưêng gÆp
gi÷a c¸c
vÕ c©u ghÐp

Học thuộc ghi nhớ.

A

Hướng
dẫn tự
học
D

B

Làm các bài tập còn lại.

C

Vận dụng sử dụng câu ghép
trong làm văn và giao tiếp.
Soạn bài:VĂN BẢN THUYẾT
MINH

Thank you for
watching