Câu hỏi còn được
gọi là câu gì?

Câu nghi vấn

Câu hỏi (câu
nghi vấn) dùng để
làm gì?

Câu hỏi (câu nghi
vấn) dùng để hỏi về
những điều chưa biết.

Phần lớn câu hỏi
là để làm gì?

Phần lớn câu dùng để
hỏi người khác, nhưng
cũng có những câu để tự
hỏi mình.

Câu hỏi thường có các
từ nghi vấn nào? Khi
viết, cuối câu hỏi có dấu
câu nào?

Câu hỏi thường có các từ nghi
vấn như: ai, gì, nào, sao,
không, … . Khi viết, cuối câu
hỏi có dấu chấm hỏi (?).

GHI NHỚ
1. Câu hỏi (còn gọi là câu nghi vấn) dùng để hỏi về
những điều chưa biết.
2. Phần lớn câu dùng để hỏi người khác, nhưng
cũng có những câu để tự hỏi mình.
3. Câu hỏi thường có các từ nghi vấn như: ai, gì,
nào, sao, không, … . Khi viết, cuối câu hỏi có dấu
chấm hỏi (?).

Tìm câu hỏi trong đoạn văn sau:
Một chú lùn nói:
- Ai đã ngồi vào ghế của tôi?
Chú thứ hai nói:
- Ai đã ăn ở đĩa của tôi?
Chú thứ bảy nói:
- Ai đã uống vào cốc nước của tôi?
Một chú nhìn quanh, rồi đi lại giường mình. Thấy có
chỗ trũng ở đệm, chú bèn nói:
- Ai đã giẫm lên giường của tôi?

Thứ Sáu, ngày 2 tháng 12 năm 2022
Tiếng Việt

Bài 13C. Mỗi câu chuyện nói với
chúng ta điều gì? (tiết 1)
Hướng dẫn học trang 142

MỤC TIÊU
 Luyện

tập cách dùng câu hỏi
và dấu chấm hỏi.

A. HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN
1. Đặt câu hỏi để hỏi về nội dung bức ảnh sau:
M : Bác Hồ đang làm gì?
 

- Bác Hồ đang làm gì?
- Bác đang ngồi ở đâu để
làm việc?
- Trên bàn làm việc của
Bác có những gì?
- Dáng vẻ của Bác khi
làm việc trông thế nào?
- Khung cảnh nơi Bác
Hồ làm việc trông như
thế nào?

Qua nội dung bức ảnh
ở bài tập 1, em học
được điều gì ở Bác?

2. Đọc câu chuyện dưới đây. Đặt 3 câu hỏi và trả lời về nội dung câu chuyện.
Hai bàn tay
     Hồi ấy, ở Sài Gòn, Bác Hồ có một người bạn tên là Lê.
     Một hôm, Bác Hồ hỏi bác Lê:
     - Anh có yêu nước không?
     Bác Lê trả lời:
     - Có chứ.
     - Anh có thể giữ bí mật không?
     - Có.
     - Tôi muốn đi ra nước ngoài xem Pháp và các nước khác họ làm như thế nào, sau đó, trở
về giúp đồng bào chúng ta. Nhưng đi một mình cũng mạo hiểm. Anh có muốn đi với tôi
không?
     Bác Lê sửng sốt:
     - Nhưng chúng ta lấy đâu ra tiền mà đi?
     - Đây, tiền đây!
     Vừa nói, Bác Hồ vừa giơ hai bàn tay ra và nói tiếp:
     - Chúng ta sẽ làm bất cứ việc gì để sống và để đi. Anh đi với tôi chứ?
(Theo Trần Dân Tiên)

Đặt câu hỏi
- Bác Hồ đã rủ ai cùng sang
nước Pháp với mình?
- Bác Hồ rủ bác Lê sang
nước Pháp để làm gì?

Trả lời
- Bác Hồ đã rủ bác Lê, một
người bạn của mình cùng sang
nước Pháp.
- Bác Hồ rủ bác Lê sang nước
Pháp để xem họ làm như thế nào
rồi giúp đồng bào ta.

- Bác Hồ kiếm tiền từ hai bàn tay
- Bác Hồ lấy tiền từ đâu để đi? của mình, Bác luôn sẵn sàng làm
bất cứ việc gì để sống và để đi.

3. a) Các tranh sau đây vẽ gì?        

- Tranh 1: Một chú kiến đang dùng kính lúp để nhìn chú bướm
nhỏ.
- Tranh 2: Một chú dế đang chơi đàn.
- Tranh 3: Chú thỏ và chú rùa đang vui chơi trong rừng.
- Tranh 4: Cậu bé đang ngồi ngủ dưới gốc cây.

3. b) Đóng vai nhân vật trong mỗi tranh để nêu câu hỏi tự hỏi mình
cho phù hợp?
M: Tranh 1: Sao mắt mình dạo này kém thế nhỉ?
- Tranh 1: Sao nhìn qua kính lúp trông chú bướm lại to hơn thế
nhỉ?
- Tranh 2: Tại sao mình đã cố gắng luyện tập mà tiếng đàn của
mình vẫn chưa hay nhỉ?
- Tranh 3: Nếu chạy đua với rùa liệu mình có thắng được không?
- Tranh 4: Mình ngủ ở gốc cây không biết có bị táo rụng vào đầu
không?
22

Các bạn
giỏi quá!

TIẾT HỌC KẾT
THÚC TẠI ĐÂY!

CHÚC CÁC EM:
CHĂM NGOAN, HỌC
TỐT!
CHÀO TẠM BIỆT
CÁC EM!

HẸN CÁC EM
Ở TIẾT HỌC SAU!

Thứ Sáu, ngày 2 tháng 12 năm 2022
Tiếng Việt

Bài 13C. Mỗi câu chuyện nói với chúng
ta điều gì? (tiết 2)
Hướng dẫn học trang 142

MỤC TIÊU

 Ôn tập về văn kể chuyện.

1. Cùng đọc 3 đề bài sau và cho biết đề bài nào thuộc
kiểu bài kể chuyện.
Đề 1: Lớp em vừa có một bạn theo gia đình chuyển
đi xa. Em hãy viết thư thăm bạn và kể tình hình học
tập của lớp em cho bạn em biết.
Đề 2: Em hãy kể một câu chuyện về một tấm gương
rèn luyện thân thể.
Đề 3: Em hãy tả chiếc áo hoặc chiếc váy em mặc đến
trường hôm nay.

1. Cùng đọc 3 đề bài sau và cho biết đề bài nào thuộc
kiểu bài kể chuyện.
Đề 1: Lớp em vừa có một bạn theo gia đình chuyển đi
xa. Em hãy viết thư thăm bạn và kể tình hình học tập
của lớp em cho bạn em biết.  Thuộc loại văn viết thư.
Đề 2: Em hãy kể một câu chuyện về một tấm gương
rèn luyện thân thể.  Thuộc loại văn kể chuyện.
Đề 3: Em hãy tả chiếc áo hoặc chiếc váy em mặc đến
 Thuộc loại văn miêu tả.
trường hôm nay.
33

2. Kể chuyện trong nhóm
a) Mỗi em kể một câu chuyện về một
trong các đề tài sau:
-  Đoàn kết, thương yêu bạn bè.
-  Giúp đỡ người tàn tật.
-  Thật thà, trung thực trong đời sống.
-  Chiến thắng bệnh tật.

b) Trao đổi về những câu chuyện đã kể.
- Câu chuyện có những nhân vật nào?
- Tính cách của các nhân vật được thể hiện qua
những chi tiết nào?
- Câu chuyện muốn nói với em điều gì?
- Câu chuyện mở đầu theo kiểu trực tiếp hay
gián tiếp?
- Câu chuyện được kết thúc theo kiểu mở rộng
hay không mở rộng?
35

Chủ đề: Đoàn kết, thương yêu bạn bè
Bạn Hùng học cùng lớp với em, ở gần nhà em. Gia đình
bạn rất khó khăn, bố bạn ốm nặng, không có khả năng lao
động, mẹ bạn phải đi phụ vữa cả ngày vô cùng vất vả để chi phí
sinh hoạt cho bốn thành viên trong gia đình. Bạn Hùng rất
ngoan ngoãn, hiếu thảo nên mọi người ai cũng quý mến. Mẹ
bạn sống rất tình cảm với mọi người. Vì thế hằng ngày em
thường qua nhà bạn Hùng rủ bạn đi học cùng. Buổi tối, em
sang nhà học nhóm cùng bạn. Có đồ ăn ngon, đồ chơi mới em
cũng đều chia sẻ với bạn. Bố mẹ em cũng thường giúp đỡ bố mẹ
Hùng những công việc hằng ngày. Em cảm thấy rất vui khi
giúp đỡ được Hùng.
36

Chủ đề: Thật thà, trung thực trong đời sống
Em đã từng được đọc rất nhiều những câu chuyện về đức tính
thật thà, trung thực. Tuy nhiên câu chuyện gần đây khiến em có ấn
tượng sâu sắc nhất chính là câu chuyện “Ba lưỡi rìu”. Nhờ lòng
trung thực của mình, anh chàng tiều phu nghèo khó đã nhận được
sự giúp đỡ của ông tiên để cuộc sống của mình được tốt đẹp hơn.
Câu chuyện như sau:
Bên bờ sông, có một anh chàng tiều phu nghèo đang đốn củi.
Anh đang hăng say làm việc thì bỗng lưỡi rìu bật ra khỏi cán, văng
xuống nước, chìm nghỉm. Chàng buồn bã thất vọng vì đó là công cụ
mưu sinh duy nhất của mình. Bỗng có một cụ già râu tóc bạc phơ,
dáng vẻ hiền từ xuất hiện, hứa sẽ vớt lưỡi rìu lên cho chàng.
37

Lần thứ nhất, cụ đưa lên một lưỡi rìu bằng vàng. Chàng trai lắc
đầu nói đó không phải lưỡi rìu của mình. Lần thứ hai, cụ đưa lên một
lưỡi rìu bằng bạc. Chàng trai vẫn xua tay từ chối vì lưỡi rìu của mình
khác. Lần thứ ba, cụ đưa lên một lưỡi rìu bằng sắt. Chàng trai mừng
rỡ vì nhận ra lưỡi rìu của mình. Cụ già thấy chàng tiều phu là một
người trung thực rất đáng quý trọng nên cụ đã tặng chàng cả ba lưỡi
rìu. Chàng tiều phu cầm ba lưỡi rìu vô cùng cảm động và đáp: “Cháu
cảm ơn ông! Cháu sẽ dùng những lưỡi rìu này làm việc có ích cho đời”.
Câu chuyện “Ba lưỡi rìu” chính là lời khuyên dạy con người
chúng ta trong cuộc sống, chúng ta cần phải trung thực, thật thà,
không nói dối chỉ vì lợi ích cá nhân của bản thân mình. Sống với lòng
trung thực ắt sẽ được hưởng cuộc sống hạnh phúc.
38

39

N
Ạ
B
CÁC
!
M
Ắ
GIỎI L

CHÚC CÁC EM:
CHĂM NGOAN, HỌC
TỐT!
CHÀO TẠM BIỆT
CÁC EM!

HẸN CÁC EM
Ở TIẾT HỌC SAU
NHÉ!