Luyện từ và câu
Câu kể Ai làm gì ? (S/166,VBT/123)
Vị ngữ trong câu kể Ai làm gì? (S/171,VBT/127)
Luyện từ và câu
Câu kể Ai làm gì ? (S/166,VBT/123)
I. Nhận xét:
1. Đọc đoạn văn sau:
Trên nương, mỗi người một việc. Người lớn đánh trâu ra cày. Các cụ già nhặt cỏ, đốt lá. Mấy chú bé bắc bếp thổi cơm. Các bà mẹ tra ngô. Các em bé ngủ khì trên lưng mẹ. Lũ chó sủa om cả rừng.
Theo Tô Hoài
2. Tìm trong mỗi câu trên các từ ngữ:
a. Chỉ hoạt động: M: đánh trâu ra cày
b. Chỉ người hoặc vật hoạt động: M: người lớn
1
2
3
4
5
6
1. Người lớn đánh trâu ra cày.
2. Các cụ già nhặt cỏ, đốt lá.
nhặt cỏ, đốt lá
Các cụ già
3. Mấy chú bé bắc bếp thổi cơm.
bắc bếp thổi cơm
Mấy chú bé
4. Các bà mẹ tra ngô.
tra ngô
Các bà mẹ
5. Các em bé ngủ khì trên lưng mẹ.
ngủ khì trên lưng mẹ
Các em bé
6. Lũ chó sủa om cả rừng.
sủa om cả rừng
Lũ chó
Chủ ngữ
Vị ngữ
1.Người lớn
đánh trâu ra cày.
2. Các cụ già nhặt cỏ, đốt lá.
3. Mấy chú bé bắc bếp thổi cơm.
4. Các bà mẹ tra ngô.
5. Các em bé
ngủ khì trên lưng mẹ.
6. Lũ chó
sủa om cả rừng.
Ai làm gì?
M: Ai đánh trâu ra cày?
Ai nhặt cỏ, đốt lá?
Ai bắc bếp thổi cơm?
Ai tra ngô?
Ai ngủ khì trên lưng mẹ?
Con gì sủa om cả rừng?
M: Người lớn làm gì?
Các cụ già làm gì?
Mấy chú bé làm gì?
Các bà mẹ làm gì?
Các em bé làm gì?
Lũ chó làm gì?
Câu
CN
VN
CN
VN
CN
VN
CN
VN
CN
VN
CN
VN
Câu kể Ai làm gì? thường gồm hai bộ phận:
Câu kể Ai làm gì ?
GHI NHỚ:
- Bộ phận thứ nhất là chủ ngữ,
- Bộ phận thứ nhất là vị ngữ,
trả lời cho câu hỏi: Làm gì?
trả lời cho câu hỏi: Ai (con gì, cái gì)?
III. Luyện tập:
1. Đánh dấu x vào  trước câu kể Ai làm gì? Viết lại chủ ngữ, vị ngữ của mỗi câu đó
x
Cha tôi
làm cho tôi chiếc chổi cọ để quét nhà, quét sân.
x
Mẹ
đựng hạt giống đầy móm cọ, treo lên gác bếp để gieo cấy mùa sau.
x
Chị tôi
đan nón lá cọ, lại biết đan cả mành cọ và làn cọ xuất khẩu.
chổi cọ
lá cọ
nón lá cọ
mành cọ
làn cọ
quạt cọ
cây cọ

2. Viết một câu kể Ai làm gì? nói về các công việc trong một buổi sáng của em.
M: Sáng em thường đánh răng, rửa mặt, chải đầu.
Luyện từ và câu
Vị ngữ trong câu kể Ai làm gì? (S/171,VBT/127)
I.Nhận xét:
1. Đánh dấu x vào  trước câu kể Ai làm gì? Viết lại vị ngữ của mỗi câu đó và nêu ý nghĩa của vị ngữ
x
đang tiến về bãi.
Chỉ hoạt động
x
kéo về nườm nượp
Chỉ hoạt động
x
khua chiêng rộn ràng
Chỉ hoạt động
Không có hoạt động của con người hay con vật nên không phải câu Ai làm gì?
2. Cho biết vị ngữ của các câu trên do loại từ ngữ nào tạo thành. Ghi dấu x vào  thích hợp:
 Do danh từ và các từ kèm theo nó (cụm danh từ) tạo thành.
 Do động từ và các từ kèm theo nó (cụm động từ) tạo thành.
 Do tính từ và các từ kèm theo nó (cụm tính từ) tạo thành.
x
CĐT
Câu 1: Hàng trăm con voi đang tiến về bãi.
Câu 2: Người các buôn làng kéo về nườm nượp.
Câu 3: Mấy anh thanh niên khua chiêng rộn ràng.

CĐT
CĐT
II. Ghi nhớ:
1. Vị ngữ trong câu kể Ai làm gì? nêu lên hoạt động của người, con vật ( hoặc đồ vật, cây cối được nhân hóa ).
2. Vị ngữ có thể là:
- Động từ.
- Động từ kèm theo một số từ ngữ phụ thuộc (cụm động từ).
III. Luyện tập:
2. Ghép các từ ngữ ở cột A với các từ ngữ ở cột B để tạo thành câu kể Ai làm gì ?
A
Đàn cò trắng
Bà em
Bộ đội
B
kể chuyện cổ tích
giúp dân gặt lúa
bay lượn trên cánh đồng
3. Quan sát tranh vẽ dưới đây rồi nói từ 3 đến 5 câu kể Ai làm gì ? miêu tả hoạt động của các nhân vật trong tranh.
Ví dụ: Trong giờ ra chơi, sân trường thật náo nhiệt. Dưới bóng mát của cây bàng, mấy bạn đang túm tụm đọc truyện. Giữa sân, các bạn nam chơi đá cầu. Cạnh đó, mấy bạn nữ chơi nhảy dây.
Hoàn thành bài tập.
Chuẩn bị bài tiếp theo