KIỂM TRA BÀI CŨ
- Ñaëc ñieåm hình thöùc cuûa caâu nghi
vaán?
- Chöùc naêng chính cuûa caâu nghi
vaán laø gì?
- Khi keát thuùc caâu nghi vaán thöôøng
duøng daáu caâu gì?

Tiết 79

Tieát 79
1/ Ví duï:

PHAÀN B.
I/ ÑAËC ÑIEÅM HÌNH THÖÙC VAØ CHÖÙC NAÊNG
CHÍNH:
II/ LUYEÄN TAÄP :

III/ NHÖÕNG CHÖÙC NAÊNG KHAÙC:
1/ Ví duï : Caùc ñoaïn trích SGK/20 - 21.

• 1/ Ví duï :
Nhöõng ngöôøi muoân naêm cuõ
a) Naêm nay ñaøo laïi nôû
Khoâng thaáy oâng ñoà xöa Hoàn ôû ñaâu baây giôø ?
b)
Cai leä khoâng ñeå cho chò ñöôïc noùi heát caâu, trôïn ngöôïc
hai maét, haén quaùt :
- Maøy ñònh noùi cho cha maøy nghe ñaáy aø ?”
c)
Ñeâ vôõ roài !... Ñeâ vôõ roài, thôøi oâng caùch chuùng coå chuùng
maøy, thôøi oâng boû tuø chuùng maø
y! bieát khoâng ? … Lính ñaâu ?
Coù
•
Sao bay daùm ñeå cho noù chaïy xoàng xoäc vaøo ñaây nhö
vaäy ? Khoâng coøn pheùp taéc gì nöõa aø ?”
d)
Moät ngöôøi haèng ngaøy chæ caëm cuïi lo laéng vì mình, theá
maø khi xem truyeän hay ngaâm thô coù theå vui, buoàn, giaän
cuøng nhöõng ngöôøi ôû ñaâu ñaâu, haù chaúng phaûi laø chöùng côù
cho caùi maõnh löïc laï luøng cuûa vaên chöông hay sao ?
e)
Ñeán löôït boá toâi ngaây ngöôøi ra nhö khoâng tin vaøo maét
: gaùi toâi veõ ñaáy ö ? Chaû leõ laïi ñuùng laø noù, caùi con
- Con
• mình
Meøo hay luïc loïi aáy ! ”

Tieát 79 PHAÀN B.
1/ Ví duï: Caùc caâu nghi

vaán trong caùc ñoaïn trích:
a) Nhöõng ngöôøi muoân naêm
cuõ ñaâu
?
Hoàyn ñònh
ôû
y giôø
b) Maø
noùbaâ
i cho
cha
?y
maøy ngheaøñaá

ñaâu ?
c) Coù bieát …khoâng ? Lính
Sao
vaänoù
y?
bay daùm ñeå cho
aø ?
chaïy xoàng xoäc vaøogìñaây nhö
Khoâ
ngncoø
n pheù
p taét ccaâu
d) Caû
ñoaï
trích
laø moä
nöõa vaá
nghi
n. sao ? )
( hay
(e) “Con gaùi toâi veõ ñaáöy ? Chaû leõ
laïi ñuùng laø noù, caùi con Meøo
hay luïc loïi aáy ! ”

I/ ÑAËC ÑIEÅM HÌNH THÖÙC VAØ CHÖÙC NAÊNG
CHÍNH:
II/ LUYEÄN TAÄP :

III/ NHÖÕNG CHÖÙC NAÊNG KHAÙC:
1/ Ví duï : Caùc ñoaïn trích SGK/20 21.

Thaûo luaän nhoùm
4 em / nhoùm – Thôøi gian : 5 phuùt
Caâu nghi vaán trong caùc ví duï treân
coù duøng ñeå hoûi khoâng ? Neáu khoâng
duøng ñeå hoûi thì ñeå laøm gì ?

Tieát 79 PHAÀN B.
1/ Ví duï:
a) Nhöõng ngöôøi muoân naêm cuõ
Hoàn ôû ñaâu baây giôø ?
b) Maøy ñònh noùi cho cha maøy
nghe ñaáy aø ?

1/ Ví duï : Caùc ñoaïn trích SGK/20 - 21.

a) boäc loä tình caûm, caûm
xuùc.
b) ñe doïa.

c) Coù bieát …khoâng ? Lính ñaâu?
c) ñe doïa.
Sao
bay daùm ñeå cho noù vaäy ?
chaïy xoàng xoäc vaøo gì
ñaây nhöaø ?
Khoâ
ngncoø
n pheù
taétccaâu
d) Caû
ñoaï
trích
laø p
moä
d) khaúng ñònh.
nöõa vaán. ( hay sao ? )
nghi
(e) “Con gaùi toâi veõ ñaáöy ? Chaû leõ
laïi ñuùng laø noù, caùi con Meøo
hay luïc loïi aáy ! ”

e) boäc loä tình caûm, caûm
xuùc.

Tieát 79

PHAÀN B.

1/ Ví duï:

* Con gaùi toâi veõ ñaáy ö ?
g ) Ai laïi laøm theá
Chaû nheõ laïi ñuùng laø noù,
bao giôø ?
caùi con Meøo hay luïc loïi
h ) Em coù theå lau
aáy •!*Nhôù ai goùc beå queâ
baûng giuùngöôø
p coâi ñöôïc
khoâ
ng ai
? goùc beå beân trôøi
•Nhôù
i ) bô
Vöøavôböôù
. c ra
ngoõ
y )
(Taûthaá
n Ñaø
• , chò Höông
baù
n ygaà
nu
* cVaøBa
roài ñi
conñeáthaá
ñieà
mình,
ng: i hoïc
gì xaûychò
ñeácaá
n t…tieá
( Buoå
cuoái cuø-Baù
ng c) Ba ñi laøm
ñaáy aï ?

1/ Ví duï : Caùc ñoaïn trích SGK/20 - 21.

a) boäc loä tình caûm, caûm
b)ñe
xuùc. doïa.c) ñe doïa.d)  khaúng
e) boäc loä tình caûm, caûmñònh.
xuùc.

g) Phuû ñònh

h) caàu khieán
i) chaøo
Neáu khoâng duøng ñeå hoûi … coù
theå keát thuùc baèng daáu chaám
than, daáu chaám, daáu chaám
löûng.
2) Ghi nhôù - SGK trang
22

1/ Ví duï : Caùc ñoaïn trích SGK/20 - 21.

a) boäc loä tình caûm, caûm xuùc.
b)ñe doïa. c) ñe doïa. d)  khaúng ñònh.
e) boäc loä tình caûm, caûm xuùc.
g) Phuû ñònh h)caàu khieán i) chaøo
Neáu khoâng duøng ñeå hoûi … coù theå keát thuùc baèng
daáu chaám than,daáu chaám löûng, daáu chaám.
2) Ghi nhôù - SGK trang 22

Troø
chôi
Lôùp chia thaønh 2 ñoäi A vaø B
-Yeâu caàu : Xaùc ñònh ñaëc ñieåm hình thöùc,
chöùc naêng, daáu caâu cuûa caâu nghi vaán?
- Maùy hieän töøng caâu, neáu moät baïn trong ñoäi
laøm sai thì trong 5 giaây baïn khaùc coù theå
tieáp söùc traû lôøi .
- Ñoäi thaéng laø ñoäi coù nhieàu caâu ñuùng .

Troø
chôi
Nhôù sao tieáng moõ röøng chieàu
Ai
laønm
cho
khoùci choâ
leânntrôø
i
Troù
t
loø
g
gaâ
y
vieä
g
gai
NeáBaù
uykhoâ
cÑònh
ñaõ
ngñi
coù
ngaø
roà
iysao
naï
ni ñeà
noä
pBaù
p ñeà
csöu
iôiuvu!suoá
baâ(quy
yToá
Höõ
,thì
u )oâng
Chaø
ñeâ
m
neä
n tieà
coá
uthaù
i giôø
xa…
Cho
möa
xuoá
n
g
ñaá
t
,
cho
ngöôø
i
bieä
t
ly.
Coø
n
nhôø
löôï
n
g
beå
thöông
baø
i
naø
o
chaê
n
g.
Baøcaû
onhaø
chöa
haø
nchöû
g ccô
aø
?
(
Kim
Laâ
n
)
seõ dôõ
Tieà
nlaõlöng
maø
ñaõñi
ysaüñi,
n vieä
igì
maé
chaú
n
g
n
thoâ
g
xong!
i
aø
!
(
Toá
Höõ
u
)
Loøng rieâng rieâng nhöõng( Nguyeã
kính
yeânnuDu
( Taû
Ñaø))
( Nguyeã
( Ngoâ
n DuTaá
)t
Choàng chung chöa deã ai chieàu cho ai.
Toá )
(Nguyeãn Du )

Tieát 79 :

PHAÀN B.

I/ ÑAËC ÑIEÅM HÌNH THÖÙC VAØ CHÖÙC NAÊNG
CHÍNH:
II/ LUYEÄN TAÄP :

III/ NHÖÕNG CHÖÙC NAÊNG KHAÙC:

1/ Ví duï : Caùc ñoaïn trích SGK/20 - 21.

a) boäc loä tình caûm, caûm xuùc.
b)ñe doïa. c) ñe doïa. d)  khaúng ñònh.
e) boäc loä tình caûm, caûm xuùc.
g) Phuû ñònh h)caàu khieán i) chaøo
Neáu khoâng duøng ñeå hoûi … coù theå keát thuùc baèng
daáu chaám than,daáu chaám löûng, daáu chaám.
2) Ghi nhôù - SGK trang 22
IV/ LUYEÄN TAÄP :
1/ Baøi 1: (SGK) Tìm caâu nghi vaán vaø chöùc naêng:

•

•
•
•
•
•
•
•
•

1/ Baøi 1: (SGK/22-23) Tìm caâu nghi vaán vaø chöùc naêng:
a) Hôõi ôi laõo Haïc! Thì ra ñeán luùc cuøng laõo cuõng coù theå laøm lieàu nhö ai heát...
Moät ngöôøi nhö theá aáy !... Moät ngöôøi ñaõ khoùc vì troùt löøa moät con choù !...
Moät ngöôøi nhòn aên ñeå tieàn laïi laøm ma, bôûi khoâng muoán lieân luïy ñeán haøng
xoùm, laùng gieàng …
Con ngöôøi ñaùng kính aáy baây giôø cuõng theo
ñôøcoù
i quaû
• goùt BinhCuoä
Töcñeå
aên thaä
ö ?t cöù moãi ngaøy moät theâm ñaùng buoàn...
o Haï
) , caûm
Duø(Nam
ng ñeå Cao,Laõ
boäc loä tình
caûcm
xuùc (baên khoaên, nghi ngaïi)

b)

Naøo ñaâu nhöõng ñeâm vaøng beân bôø suoái

 Trong caû ñoaïn thô,
Ñaâu nhöõng ngaøy möa chuyeån boán phöông ngaøn tröø “Than oâi!”, taát caû
caùc caâu coøn laïi ñeàu laø
Ta laëng ngaém giang sôn ta ñoåi môùi ?
caâu nghi vaán
Ñaâu nhöõng bình minh caây xanh naéng goäi,

Ta say moài ñöùng uoáng aùnh traêng tan ?

Tieáng chim ca giaác nguû ta töng böøng ?
Ñaâu nhöõng chieàu leânh laùng maùu sau röøng
Duøng ñeå phuû ñònh vaø
Ta ñôïi cheát maûnh maët trôøi gay gaét,
boäc loä tình caûm, caûm
Ñeå ta chieám laáy rieâng phaàn bí maät ?
xuùc
- Than oâi ! Thôøi oanh lieät nay coøn ñaâu ?(Theá Löõ, Nhôù röøng)

1/ Baøi 1: (SGK/22-23) Tìm caâu nghi vaán vaø chöùc naêng:
• c) Moät chieác laù ruïng laø moät bieåu hieän cho moät caûnh bieät ly. Vaäy thì söï bieät ly
khoâng chæ coù moät nghóa buoàn raàu, khoå sôû.

•
•
•

Sao ta
khoâng ngaém söï bieät ly theo taâm hoàn moät chieác laù nheï nhaøng rôi ?
Duøng ñeå caàu khieán

(Khaùi Höng, Laù ruïng)

• d) Vaâng, thöû töôûng töôïng moät quaû bong boùng khoâng bao giôø vôõ,
khoâ
• ng theå bay maát, noù cöù coøn maõi nhö moät vaät lì lôïm… OÂi, neáu
• theá thì coøn ñaâu laø quaû boùng bay ?
•

(Hoaøng Phuû Ngoïc Töôøng, Ngöôøi ham chôi)
Duøng ñeå phuû ñònh vaø boäc loä tình caûm, caûm xuùc

1/ Ví duï : Caùc ñoaïn trích SGK/20 - 21.

a) boäc loä tình caûm, caûm xuùc.
b)ñe doïa. c) ñe doïa. d)  khaúng ñònh.
e) boäc loä tình caûm, caûm xuùc.
g) Phuû ñònh h)caàu khieán i) chaøo
Neáu khoâng duøng ñeå hoûi … coù theå keát thuùc baèng
daáu chaám than,daáu chaám löûng, daáu chaám.
2) Ghi nhôù - SGK trang 22
IV/ LUYEÄN TAÄP :
1/ Baøi 1: (SGK) Tìm caâu nghi vaán vaø chöùc naêng:
2/ Baøi 2: (SGK) Xaùc ñònh caâu nghi vaán, ñaëc ñieåm
hình thöùc, chöùc naêng vaø thay theá caâu coù yù nghóa
töông ñöông: chæ laøm caâu a vaø d

2/ Baøi 2: (SGK/23) Xaùc ñònh caâu nghi vaán, ñaëc ñieåm hình thöùc,
chöùc naêng vaø thay theá caâu coù yù nghóa töông ñöông:
a) - Sao cuï lo xa quaù theá ? Cuï coøn khoûe laém, chöa cheát ñaâu maø sôï! Cuï cöù
ñeå tieàn aáy maø aên, luùc cheát haõy hay! Toäi gì baây giôø nhòn ñoùi maø tieàn ñeå laïi ?
- Khoâng, oâng giaùo aï! AÊn maõi heát ñi thì ñeán luùc cheát laáy gì maø lo lieäu ?
(Nam Cao, Laõo Haïc)
- Chöùc naêng: phuû ñònh.
- Thay theá caâu coù yù nghóa töông ñöông:
+ Cuï khoâng neân lo xa quaù nhö theá !
+ Baây giôø khoâng neân nhòn ñoùi maø tieàn ñeå laïi.
+ AÊn maõi heát ñi thì ñeán luùc cheát khoâng coù tieàn maø lo lieäu.
d) Vua sai lính ñieäu em beù vaøo, phaùn hoûi:
- Thaèng beù kia, maøy coù vieäc gì ?

Sao laïi ñeán ñaây maø khoùc ?
(Em beù thoâng minh)

- Chöùc naêng: duøng ñeå hoûi.
- Thay theá caâu coù yù nghóa töông ñöông: khoâng theå coù caâu thay theá.

1/ Ví duï : Caùc ñoaïn trích SGK/20 - 21.

Baøi taäp 3 sgk /24
Ñaët caâu nghi vaán
duøng ñeå:
-yeâu caàu keå laïi noäi
dung phim
-Boäc loä tình caûm caûm
xuùc tröôùc soá phaän cuûa
moät nhaân vaät vaên hoïc .

a) boäc loä tình caûm, caûm xuùc.
b)ñe doïa. c) ñe doïa. d)  khaúng ñònh.
e) boäc loä tình caûm, caûm xuùc.
g) Phuû ñònh h)caàu khieán i) chaøo
Neáu khoâng duøng ñeå hoûi … coù theå keát thuùc baèng
daáu chaám than,daáu chaám löûng, daáu chaám.
2) Ghi nhôù - SGK trang 22
IV/ LUYEÄN TAÄP :
1/ Baøi 1: (SGK) Tìm caâu nghi vaán vaø chöùc naêng:

a:“ Con ngöôøi ñaùng …ö ?”  Boäc loä tình caûm,caûm
b: tröø
xuù
c “Than oâi ! ”  Phuû ñònh, boäc loä caûm xuùc
c: “Sao ta … rôi ?” Caàu khieán
d: “OÂi … bay ?”  Phuû ñònh, boäc loä tình caûm,caûm xuùc.

2/ Baøi 2: (SGK) Xaùc ñònh caâu nghi vaán, ñaëc ñieåm
hình thöùc, chöùc naêng vaø thay theá caâu coù yù nghóa
töông ñöông: (veà nhaø laøm tieáp caâu b vaø c)
3/ Baøi 3: (SGK) : ñaët caâu

1/ Ví duï : Caùc ñoaïn trích SGK/20 - 21.

Baøi 4/22:

Caùc caâu “ Anh aên côm chöa ?”
a) boäc loä tình caûm, caûm xuùc.
b)ñe doïa. c) ñe doïa. d)  khaúng ñònh.
“Caäu ñoïc saùch ñaáy aø?” “ Em di
e) boäc loä tình caûm, caûm xuùc.
ñaâu ñaáy” khoâng duøng ñeå hoûi.
g) Phuû ñònh h)caàu khieán i) chaøo
Vaäy trong nhöõng tröôøng ñoù, caâu Neáu khoâng duøng ñeå hoûi … coù theå keát thuùc baèng
nghi vaán duøng ñeå laøm gì ? Moái
daáu chaám than,daáu chaám löûng, daáu chaám.
2) Ghi nhôù - SGK trang 22
quan heä giöõa ngöôøi noùi vôùi
LUYEÄN TAÄP :
ngöôøi nghe ôû ñaây nhö theá naøo ? 1/ BaøiIV/
1: (SGK) Tìm caâu nghi vaán vaø chöùc naêng:

duøng ñeå chaøo, loái chaøo cuûa

ngöôøi Vieät Nam. Ngöôøi nghe
khoâng nhaát thieát traû lôøi,coù theå
ñaùp laïi baèng caâu chaøo
khaùcTheå hieän quan heä thaân
maät giöõa ngöôøi noùi vaø ngöôøi
nghe .

a:“ Con ngöôøi ñaùng …ö ?”  Boäc loä tình caûm,caûm
b: tröø
xuù
c “Than oâi ! ”  Phuû ñònh, boäc loä caûm xuùc
c: “Sao ta … rôi ?” Caàu khieán
d: “OÂi … bay ?”  Phuû ñònh, boäc loä tình caûm,caûm xuùc.

2/ Baøi 2: (SGK) Xaùc ñònh caâu nghi vaán, ñaëc ñieåm
hình thöùc, chöùc naêng vaø thay theá caâu coù yù nghóa
töông ñöông: (veà nhaø laøm tieáp caâu b) vaø c)
3/ Baøi 3: (SGK) : ñaët caâu
4/ Baøi 4 : (SGK) : töï söûa

ÑIEÀN VAØO SÔ ÑOÀ :
ÑAËC ÑIEÅM HÌNH THÖÙC

Coù nhöõng töø nghi vaán
( ai, gì, naøo, sao, haû,
chöù…) hoaëc töø hay (noái
caùc quan heä löïa choïn)

CAÂU NGHI VAÁN
CHÖÙC NAÊNG

Chöùc naêng chính:
duøng ñeå hoûi
Chöùc naêng khaùc :
duøng ñeå caàu khieán,
khaúng ñònh, phuû ñònh,
ñe doaï, boäc loä tình
caûm, caûm xuùc

DAÁU KEÁT THUÙC CAÂU

Daáu chaám hoûi

Daáu chaám, daáu
chaám than hoaëc
daáu chaám löûng

ÑIEÀN VAØO SÔ ÑOÀ :
ÑAËC ÑIEÅM HÌNH THÖÙC

Coù nhöõng töø nghi vaán
( ai, gì, naøo, sao, haû,
chöù…) hoaëc töø hay (noái
caùc quan heä löïa choïn)

CAÂU NGHI VAÁN
CHÖÙC NAÊNG

Chöùc naêng chính:
duøng ñeå hoûi
Chöùc naêng khaùc :
duøng ñeå caàu khieán,
khaúng ñònh, phuû ñònh,
ñe doaï, boäc loä tình
caûm, caûm xuùc

DAÁU KEÁT THUÙC CAÂU

Daáu chaám hoûi

Daáu chaám, daáu
chaám than hoaëc
daáu chaám löûng

Löu yù : Khi nhaän dieän caâu, caàn ñaët caâu trong hoaøn
caûnh giao tieáp cuï theå

PHAÀN B.
1/ Baøi 1: (SGK) Tìm caâu nghi vaán vaø chöùc
naêng:
2/ Baøi 2: (SGK) Xaùc ñònh caâu nghi vaán, ñaëc
ñieåm hình thöùc, chöùc naêng vaø thay theá caâu
coù yù nghóa töông ñöông: (veà nhaø laøm tieáp
caâu b) vaø c)
3/ Baøi 3: (SGK) : ñaët caâu
4/ Baøi 4 : (SGK) : töï söûa

DẶN DOØ:

- Baøi cuõ :

+ Hoïc baøi
+ Laøm baøi taäp.
- Chuaån bò baøi môùi :
Soaïn baøi “Thuyeát minh
veà moät phöông phaùp
caùch laøm

Xin ch©n thµnh c¶m ¬n

c¸c thÇy gi¸o, c« gi¸o
®· vÒ dù