Chào mừng các em đến với
tiết Tiếng việt
HAPPY

Bài: Cấu tạo bài văn miêu tả đồ vật

I. MỤC TIÊU
1. Năng lực
a. Năng lực chuyên môn
- Trình bày được cấu tạo của bài văn miêu tả; các kiểu mở bài, kết bài; trình tự miêu tả trong phần thân bài.
- Vận dụng kiến thức đã học viết được MB, KB cho TB miêu tả đồ vật đã cho. Viết câu đúng, liền mạch giữa đoạn mở bài với thân bài, giữa đoạn thân bài với đoạn kết bài.
- Vận dụng kiến thức đã học để viết được bài văn miêu tả về đồ vật bất kì.
b. Năng lực chung
- Tự chủ và tự học: tự làm được những việc ở nhà và ở trường theo sự phân công hướng dẫn; nhận ra và sửa chữa sai sót trong bài văn của mình qua nhận xét của giáo viên.
- Giao tiếp và hợp tác: trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập, hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hương dẫn của giáo viên.
- Giải quyết vấn đề và sáng: thu nhận thông tin từ đề bài, nhận ra vấn đề và viết được MB, KB cho TB miêu tả đồ vật đã cho.
2. Phẩm chất
- Ham học: ham học hỏi, tích cực hoàn thành nhiệm vụ học tập.
Tìm những câu văn miêu tả trong đoạn văn sau:
Chao ôi ! Đôi giày mới đẹp làm sao ! Thân giày làm bằng vải cứng, dáng thon thả, màu vải như màu da trời những ngày thu. Phần thân giày gần sát cổ có hai hàng khuy dập và luồn một sợi dây trắng nhỏ vắt ngang.
Thứ sáu ngày 25 tháng 11 năm 2021
Tập làm văn
Cấu tạo bài văn miêu tả đồ vật
Nhận xét
Cái cối tân
Cái cối xinh xinh xuất hiện như một giấc mộng, ngồi chễm chệ giữa gian nhà trống.
U gọi nó là cái cối tân. Cái vành, cái áo đều làm bằng nan tre. Hai cái tai nó bằng tre già màu nâu. Mỗi tai có một cái lỗ tròn xoe. Lúc nào, tai cũng tỉnh táo để nghe ngóng, cối có hai hàm răng bằng gỗ dẻ. U gọi là dăm. Răng nó nhiều, ken vào nhau. Vậy nên, người ta nói "chật như nêm cối". Nói đến cối lại phải nói đến cần. Cái cần dài bằng tre đực vàng óng. Đầu cần là củ tre, có cái chốt. Cái chốt bằng tre mà rắn như đanh, móc vào tai cối. Từ chỗ tay cầm có cái thừng buộc vào xà nhà. Đẩy đi kéo lại, cối kêu ù ù.
Chọn được ngày lành tháng tốt, u đong một gánh thóc vàng ươm. Đổ vào lòng cối, u xay thử. Từ xung quanh cối, gạo lẫn trấu chảy xuống vành rào rào như mưa, u vốc ra một nắm, tãi ra, thổi phù phù. Cả vốc gạo chỉ lỏi một vài hạt thóc, u gật đầu nói: "Cối tuy mới, chưa thuần nhưng mà nó xay được thế này là nhất đấy !". Cứ thế ngày lại ngày qua đêm đêm tôi xay lúa với u. Đêm đêm tiếng cối ù ù vui cả xóm...
Cái cối xay cũng như những đồ dùng đã sống cùng tôi - cái võng đay, cái chiếu manh, cái mâm gỗ, cái giỏ cua, cái chạn bát, cái giường nứa... tất cả, tất cả chúng nó đều cất tiếng nói : "Chúng tôi được sống cùng với tuổi thơ anh. Chúng tôi hoàn toàn không muốn nhờ vả anh cái gì Chúng tôi chỉ muốn theo dõi từng bước anh đi...“
Bài văn tả cái gì?
Bài văn tả cái cối xay gạo bằng tre.
Cái cối tân
Cái cối xinh xinh xuất hiện như một giấc mộng, ngồi chễm chệ giữa gian nhà trống.
U gọi nó là cái cối tân. Cái vành, cái áo đều làm bằng nan tre. Hai cái tai nó bằng tre già màu nâu. Mỗi tai có một cái lỗ tròn xoe. Lúc nào, tai cũng tỉnh táo để nghe ngóng, cối có hai hàm răng bằng gỗ dẻ. U gọi là dăm. Răng nó nhiều, ken vào nhau. Vậy nên, người ta nói "chật như nêm cối". Nói đến cối lại phải nói đến cần. Cái cần dài bằng tre đực vàng óng. Đầu cần là củ tre, có cái chốt. Cái chốt bằng tre mà rắn như đanh, móc vào tai cối. Từ chỗ tay cầm có cái thừng buộc vào xà nhà. Đẩy đi kéo lại, cối kêu ù ù.
Chọn được ngày lành tháng tốt, u đong một gánh thóc vàng ươm. Đổ vào lòng cối, u xay thử. Từ xung quanh cối, gạo lẫn trấu chảy xuống vành rào rào như mưa, u vốc ra một nắm, tãi ra, thổi phù phù. Cả vốc gạo chỉ lỏi một vài hạt thóc, u gật đầu nói: "Cối tuy mới, chưa thuần nhưng mà nó xay được thế này là nhất đấy !". Cứ thế ngày lại ngày qua đêm đêm tôi xay lúa với u. Đêm đêm tiếng cối ù ù vui cả xóm...
Cái cối xay cũng như những đồ dùng đã sống cùng tôi - cái võng đay, cái chiếu manh, cái mâm gỗ, cái giỏ cua, cái chạn bát, cái giường nứa... tất cả, tất cả chúng nó đều cất tiếng nói : "Chúng tôi được sống cùng với tuổi thơ anh. Chúng tôi hoàn toàn không muốn nhờ vả anh cái gì Chúng tôi chỉ muốn theo dõi từng bước anh đi...“

Giới thiệu cái cối
Tả hình dáng cái cối
Tả công dụng của cái cối
Tình cảm của bạn nhỏ với các đồ dùng trong nhà.
Thân bài
Mở bài
Trực tiếp
Kết bài
mở rộng
U gọi nó là cái cối tân. Cái vành, cái áo đều làm bằng nan tre. Hai cái tai nó bằng tre già màu nâu. Mỗi tai có một cái lỗ tròn xoe. Lúc nào, tai cũng tỉnh táo để nghe ngóng, cối có hai hàm răng bằng gỗ dẻ. U gọi là dăm. Răng nó nhiều, ken vào nhau. Vậy nên, người ta nói "chật như nêm cối". Nói đến cối lại phải nói đến cần. Cái cần dài bằng tre đực vàng óng. Đầu cần là củ tre, có cái chốt. Cái chốt bằng tre mà rắn như đanh, móc vào tai cối. Từ chỗ tay cầm có cái thừng buộc vào xà nhà. Đẩy đi kéo lại, cối kêu ù ù.

Chọn được ngày lành tháng tốt, u đong một gánh thóc vàng ươm. Đổ vào lòng cối, u xay thử. Từ xung quanh cối, gạo lẫn trấu chảy xuống vành rào rào như mưa, u vốc ra một nắm, tãi ra, thổi phù phù. Cả vốc gạo chỉ lỏi một vài hạt thóc, u gật đầu nói: "Cối tuy mới, chưa thuần nhưng mà nó xay được thế này là nhất đấy !". Cứ thế ngày lại ngày qua đêm đêm tôi xay lúa với u. Đêm đêm tiếng cối ù ù vui cả xóm...
Trình tự miêu tả của thân bài
Tả công dụng của cái cối
cái vành
cái áo
cái tai
lỗ tai
cái chốt
hàm răng
cần cối
đầu cần
dây thừng
Những hình ảnh so sánh:
Chật như nêm cối.
Cái chốt bằng tre mà rắn như đanh.
Những hình ảnh nhân hóa:
Tai cũng tỉnh táo để nghe ngóng.
Tất cả chúng nó đều cất tiếng nói.
Để miêu tả cái cối tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào?
Cái cối xinh xinh xuất hiện như một giấc mộng, ngồi chễm chệ giữa gian nhà trống.
U gọi nó là cái cối tân. Cái vành, cái áo đều làm bằng nan tre. Hai cái tai nó bằng tre già màu nâu. Mỗi tai có một cái lỗ tròn xoe. Lúc nào, tai cũng tỉnh táo để nghe ngóng, cối có hai hàm răng bằng gỗ dẻ. U gọi là dăm. Răng nó nhiều, ken vào nhau. Vậy nên, người ta nói "chật như nêm cối". Nói đến cối lại phải nói đến cần. Cái cần dài bằng tre đực vàng óng. Đầu cần là củ tre, có cái chốt. Cái chốt bằng tre mà rắn như đanh, móc vào tai cối. Từ chỗ tay cầm có cái thừng buộc vào xà nhà. Đẩy đi kéo lại, cối kêu ù ù.
Chọn được ngày lành tháng tốt, u đong một gánh thóc vàng ươm. Đổ vào lòng cối, u xay thử. Từ xung quanh cối, gạo lẫn trấu chảy xuống vành rào rào như mưa, u vốc ra một nắm, tãi ra, thổi phù phù. Cả vốc gạo chỉ lỏi một vài hạt thóc, u gật đầu nói: "Cối tuy mới, chưa thuần nhưng mà nó xay được thế này là nhất đấy !". Cứ thế ngày lại ngày qua đêm đêm tôi xay lúa với u. Đêm đêm tiếng cối ù ù vui cả xóm...
Cái cối xay cũng như những đồ dùng đã sống cùng tôi - cái võng đay, cái chiếu manh, cái mâm gỗ, cái giỏ cua, cái chạn bát, cái giường nứa... tất cả, tất cả chúng nó đều cất tiếng nói : "Chúng tôi được sống cùng với tuổi thơ anh. Chúng tôi hoàn toàn không muốn nhờ vả anh cái gì Chúng tôi chỉ muốn theo dõi từng bước anh đi...“
Thứ sáu ngày 25 tháng 11 năm 2021
Tập làm văn
Cấu tạo bài văn miêu tả đồ vật
Nhận xét
Ghi nhớ
Theo em, khi tả một đồ vật, ta cần tả những gì ?
(Trực tiếp hoặc gián tiếp)
Mở rộng hoặc không mở rộng
Thứ sáu ngày 25 tháng 11 năm 2021
Tập làm văn
Cấu tạo bài văn miêu tả đồ vật
Nhận xét
Ghi nhớ
1. Bài văn miêu tả đồ vật có ba phần là: mở bài, thân bài và kết bài.
2. Có thể mở bài theo kiểu trực tiếp hay gián tiếp và kết bài theo kiểu mở rộng hoặc không mở rộng.
3.Trong phần thân bài, trước hết,nên tả bao quát tòan bộ đồ vật,rồi tả những bộ phận có đặc điểm nổi bật.
III. Luyện tập
III. Luyện tập:
Em hãy dùng bút chì gạch chân:
+ Câu văn tả bao quát cái trống.
+ Những bộ phận của cái trống được miêu tả.
+ Những từ ngữ tả hình dáng, âm thanh của cái trống.
a) Câu văn tả bao quát cái trống?
b) Tên những bộ phận của cái trống được miêu tả?
c) Những từ ngữ miêu tả hình dáng, âm thanh của cái trống?
Anh chàng trống này tròn như cái chum,lúc nào cũng chễm chệ trên một cái giá gỗ kê ở trước phòng bảo vệ.
- Mình trống; ngang lưng trống; hai đầu trống.
- Hình dáng: tròn như cái chum, mình anh ta được ghép bằng những mảnh gỗ đều chằn chặn, nở ở giữa, khum nhỏ lại ở hai đầu; ngang lưng quấn hai vành đai to bằng con rắn cạp nong,nom rất hùng dũng....

- Âm thanh: thấy tiếng ồm ồm giục giã “Tùng!Tùng!Tùng!”; trống lại ”cầm càng” theo nhịp”Cắc,tùng!Cắc,tùng!” để học sinh tập thể dục...
Viết thêm phần mở bài và kết bài để thành bài
văn hoàn chỉnh.
Mở bài: Giới thiệu về cái trống.
Kết bài: Nêu tình cảm của em với cái trống.
Mở bài: Giới thiệu về cái trống.
* VD: Mở bài trực tiếp: Những ngày đầu cắp sách đến trường, có một đồ vật gây cho tôi ấn tượng nhất, đó là chiếc trống trường.
* VD: Mở bài gián tiếp: Mỗi ngày đến trường là một ngày vui phải không các bạn? Tới trường được gặp thầy, gặp bạn, gặp những cảnh vật thân thương đã gắn bó với tôi suốt mấy năm qua như:hàng cây, ghế đá, ….Và chắc chắn không thể thiếu được một nhân vật vô cùng quan trọng đó là cái trống trường.
Kết bài: Nêu tình cảm của em với cái trống...
* VD: Kết bài không mở rộng: Tạm biệt anh trống. Ngày mai anh nhớ "tùng, tùng, tùng, ..." gọi chúng tôi đến trường nhé!
* VD: Kết bài mở rộng: Rồi mai đây, chúng tôi sẽ phải rời xa mái trường tiểu học Tiên Cát thân thương nhưng âm thanh thôi thúc, rộn ràng của tiếng trống trường thưở ấu thơ vẫn vang vọng mãi trong tâm trí tôi.
Củng cố bài học