TẬP LÀM VĂN:

CẤU TẠO BÀI VĂN
MIÊU TẢ CON VẬT

CHÚNG MÌNH
CÙNG KHỞI ĐỘNG
NHÉ!

3

Trò chơi “ĐỐ BẠN?”
Con gì đuôi ngắn tai dài.
Mắt hồng lông mướt có
tài chạy nhanh?

1
Con gì mào đỏ.
Lông mượt như tơ.
Sáng sớm tinh mơ.
Gọi người ta dậy?

3

Con gì tai thính mắt
tinh. Nấp trong bóng tối
ngồi rình chuột qua?

2
Con gì ăn no.
Bụng to mắt bíp.
Mồm kêu ụt
ịt.
Nằm
thở phì phò?

4

CÁC BẠN
GIỎI QUÁ!

Thứ Sáu, ngày 7 tháng 4 năm 2023
Tiếng Việt
Cấu tạo bài văn miêu tả con vật

Hướng dẫn học trang 112

MỤC TIÊU
 Nhận biết được 3 phần (mở bài, thân

bài, kết bài) của bài văn miêu tả con
vật; lập dàn ý tả một con vật nuôi
trong nhà.

1. Nói 2 - 3 câu giới thiệu về một số con vật có trong các ảnh sau:

2. Tìm hiểu cấu tạo của bài văn miêu tả con vật:
1) Đọc đoạn văn tả con Mèo Hung:
“Meo, meo". Đấy, chú bạn mới của tôi lại đến chơi với tôi
đấy.
Chà, nó có một bộ lông mới đẹp làm sao! Màu lông hung
hung có sắc vằn đo đỏ, rất đúng với cái tên mà tôi đặt cho nó.
Mèo hung có cái đầu trong trong, hai cái tai dong dỏng dựng
đứng rất thính nhạy. Đôi măt mèo hung hiền lành nhưng ban
đêm đôi mắt ấy sang lên giúp mèo nhìn rõ mọi vật. Bội ria mép
vểnh lên có vẻ oai hùng lắm; bốn chân thì thon thon, bước đi
một cách nhẹ nhàng như lướt trên mặt đất. Cái đuôi dài trông
thướt tha duyên dáng. Mèo Hung thật đáng yêu.
Một hôm, tôi đang ngồi học, bồng thầy nó rón rén bước từng bước nhẹ nhàng đến bên bồ
thóc ngồi rình. A! Con mèo này khôn thật! Chả là ngày thường chuột hay vào bồ ăn vụng thóc
nên mèo mới rình ở đây. Bỗng nhiên nó chụm bốn chân lại, dặt dặt cái đuôi lấy đà rồi "phốc"
một cái. Thế là một con chuột đã nằm gọn ngay trong vuốt của nó...Nhiều lúc tôi đang học bài,
chú ta đến dụi dụi vào tay, muốn tôi vuốt ve bộ lông mượt như nhung hoặc đùa với chú một tí.
Con mèo của tôi là thế đấy, vừa dễ thương lại bắt chuột giỏi nên cả nhà ai cũng đều yêu mến.
(Theo Hoàng Đức Hải)

“Meo, meo”. Đấy, chú bạn mới của tôi lại đến chơi với tôi
đấy.
Chà, nó có bộ lông mới đẹp làm sao! Màu lông hung
hung có sắc vằn đo đỏ, rất đúng với cái tên mà tôi đã đặt cho
nó. Mèo Hung có cái đầu tròn tròn, hai tai dong dỏng dựng
đứng rất thính nhạy. Đôi mắt Mèo Hung hiền lành nhưng
ban đêm đôi mắt ấy sáng lên giúp mèo nhìn rõ mọi vật. Bộ
ria mép vểnh lên có vẻ oai lắm; bốn chân thì thon thon, bước
đi một cách nhẹ nhàng như lướt trên mặt đất. Cái đuôi dài
trông thướt tha duyên dáng... Mèo Hung trông thật đáng
yêu.
Một hôm, tôi đang ngồi học, bỗng thấy nó rón rén bước
từng bước nhẹ nhàng đến bên bồ thóc ngồi rình. A! Con mèo
này khôn thật! Chả là ngày thường chuột hay vào bồ ăn
vụng thóc nên mèo mới rình ở đây. Bỗng nhiên nó chụm bốn
chân lại, dặt dặt cái đuôi lấy đà rồi “phốc” một cái. Thế là
một con chuột đã nằm gọn ngay trong vuốt của nó... Nhiều
lúc tôi đang học bài, chú ta đến dụi dụi vào tay, muốn tôi
vuốt ve bộ lông mượt như nhung hoặc đùa với chú một tí.
Con mèo của tôi là thế đấy, vừa dễ thương lại bắt chuột
giỏi nên cả nhà ai cũng yêu mến.
(Theo Hoàng Đức Hải)

2

Bài văn này có mấy đoạn?

3

Nội dung của mỗi đoạn là gì?

Bài văn miêu tả con vật gồm
4 những phần nào? Mỗi phần
có nội dung gì?

Bài văn gồm 4 đoạn
(1) “Meo, meo”. Đấy, chú bạn mới của tôi lại đến chơi với tôi đấy.
(2) Chà, nó có bộ lông mới đẹp làm sao! Màu lông hung hung có sắc vằn đo đỏ,
rất đúng với cái tên mà tôi đã đặt cho nó. Mèo Hung có cái đầu tròn tròn, hai tai
dong dỏng dựng đứng rất thính nhạy. Đôi mắt Mèo Hung hiền lành nhưng ban đêm
đôi mắt ấy sáng lên giúp mèo nhìn rõ mọi vật. Bộ ria mép vểnh lên có vẻ oai lắm;
bốn chân thì thon thon, bước đi một cách nhẹ nhàng như lướt trên mặt đất. Cái
đuôi dài trông thướt tha duyên dáng... Mèo Hung trông thật đáng yêu.
(3) Một hôm, tôi đang ngồi học, bỗng thấy nó rón rén bước từng bước nhẹ nhàng
đến bên bồ thóc ngồi rình. A! Con mèo này khôn thật! Chả là ngày thường chuột
hay vào bồ ăn vụng thóc nên mèo mới rình ở đây. Bỗng nhiên nó chụm bốn chân lại,
dặt dặt cái đuôi lấy đà rồi “phốc” một cái. Thế là một con chuột đã nằm gọn ngay
trong vuốt của nó... Nhiều lúc tôi đang học bài, chú ta đến dụi dụi vào tay, muốn tôi
vuốt ve bộ lông mượt như nhung hoặc đùa với chú một tí.
(4) Con mèo của tôi là thế đấy, vừa dễ thương lại bắt chuột giỏi nên cả nhà ai cũng
yêu mến.

3

Nội dung của mỗi đoạn là gì?
Đoạn 1

Giới thiệu con mèo định tả.

Đoạn 2

Miêu tả vóc dáng, màu sắc, các bộ
phận của con mèo.

Đoạn 3

Miêu tả thói quen sinh hoạt và hoạt
động của con mèo.

Đoạn 4

Cảm nghĩ của người viết về con mèo.

Mở bài
Bài văn miêu
tả con vật

Giới thiệu con vật định tả.

Thân bài

- Tả hình dáng.
- Tả thói quen sinh hoạt và
một vài hoạt động chính
của con vật.

Kết bài

Nêu cảm nghĩ đối với con vật.

GHI NHỚ

Bài văn miêu tả con vật thường có ba phần:
1. Mở bài: Giới thiệu con vật sẽ tả.
2. Thân bài: Tả con vật
a) Tả hình dáng con vật.
b) Tả thói quen sinh hoạt và một vài hoạt động chính
của con vật.
3. Kết bài: Nêu cảm nghĩ đối với con vật.

3. Lập dàn ý chi tiết tả một vật nuôi trong nhà (gà,
chim, chó, lợn, trâu, bò, ...).
- Em chọn tả con vật nào? Ở đâu?
- Phần mở bài, cần giới thiệu con vật đó như thế
nào?
- Ở phần thân bài, em sẽ tả con vật theo trình tự
nào?
- Em cần lựa chọn những đặc điểm nào về hình dáng
của con vật để tả?
- Phần kết bài cần nêu cảm nghĩ của em về con vật
như thế nào?

3. Lập dàn ý chi tiết tả một vật nuôi trong nhà (gà,
chim, chó, lợn, trâu, bò, ...).

 Dàn ý miêu tả con chó:

1. Mở bài: Giới thiệu chú chó nhà em nuôi (nuôi từ lúc nào, do ai cho?)
2. Thân bài:
a) Tả bao quát:
- Giới thiệu loại chó (giống chó gì? - chó Nhật, béc - giê, chó cỏ)
- Hình dáng: to bằng gì? Cao thế nào? Lông màu gì?
b) Tả chi tiết:
- Tả các bộ phận của chó, chọn tả đặc điểm nổi bật nhất. Đầu (to, hình tam giác, trán rộng,
mõm dài hay ngắn.
- Mắt: đen ươn ướt (hoặc nâu) sáng loáng như có nước, lanh lợi, tinh khôn.
- Mõm: đen, ươn ướt. đánh mùi rất thính nhạy.
- Tai: vểnh hay cúp? Bốn chân thế nào? Đuôi chó thế nào? (to như cái chổi sể)
c) Hoạt động của chó:
- Canh giữ nhà.
- Tính nết của con vật: thân thiết với người, mến chủ, yêu các thú nuôi trong nhà.
- Thói quen của con vật: tắm nắng, lăn ở bãi cỏ rộng ...
d) Nêu sự săn sóc của em đối với chú chó: cho ăn, tắm rửa, vui đùa.
3. Kết luận: - Nêu ích lợi của việc nuôi chó. Nêu tình cảm của em đối với con chó đã tả.

 Dàn ý miêu tả con gà trống

1. Mở bài: Giới thiệu chú gà trống (nuôi chú được bao lâu, mua hay do ai tặng)
2. Thân bài:
a) Tả bao quát hình dáng chú gà trống:
- Màu sắc: lông màu đỏ tía pha màu xanh đen.
- Hình dáng: to bằng cái gàu xách nước.
b) Tả chi tiết:
- Bộ lông: màu đỏ tía, hai cánh như hai vỏ trai úp sát thân hình. Lông cánh óng mượt, cứng và óng ánh sắc
vàng đỏ dưới ánh mặt trời.
- Đầu to như một nắm đấm. Mắt chú tròn đen. Mỏ gà màu vàng sậm, cứng, mổ thóc nhanh nhẹn. Mào gà
đỏ chót, xoăn như đóa hoa đỏ.
- Ngực chủ gà rộng, ưỡn ra đằng trước.
- Đùi gà: to, tròn mập mạp.
- Chân: có cựa sắc, có vảy sừng màu vàng cứng.
- Đuôi: cong vồng, lông đen óng mượt.
c) Hoạt động của chú gà;
- Gáy sáng, mổ thóc bới giun, dẫn đàn gà mái đi ăn.
d) Sự săn sóc của em đối với gà: giúp mẹ cho gà ăn
3. Kết luận:
- Nêu ích lợi của chú gà trống (gáy sáng, gây giống ấp nở gà con.)
- Nêu tình cảm của em đối với chú gà. (yêu thương, xem gà như bạn)

Dàn ý miêu tả con gà trống:
1. Mở bài: Giới thiệu về con gà (của ai, thuộc giống gà nào, đã nuôi từ bao giờ, nó có gì đặc
biệt làm em chú ý:
2. Thân bài: - Tả hình dáng của con gà:
+ Đầu, mào, mỏ mắt.
+ Mình, chân.
+ Nặng bao nhiêu ki-lô-gam
+ Màu lông.
- Thói quen sinh hoạt của gà trống:
+ Khi kiếm ăn.
+ Khi uống nước.
+ Thái độ đối với các con gà, con vật khác.
- Tiếng gáy của con gà trống:
+ Thường gáy vào lúc nào? ở đâu?
+ Tiếng gáy ra sao? Tác dụng của tiếng gáy như thế nào?
3. Kết bài: Nêu tình cảm của em đôi với con gà trống đó.

Hoàn chỉnh dàn ý bài
văn tả con vật.

Hoạt động
nối tiếp

Ghi nhớ nội dung bài học
Chuẩn bị bài sau.

CẢM ƠN
CÁC EM!

CHÚC CÁC EM:
CHĂM NGOAN, HỌC
TỐT!
CHÀO TẠM BIỆT
CÁC EM!