BÀI 9
MỘT SỐ LƯƠNG THỰC – THỰC
PHẨM THÔNG DỤNG

Trò chơi “Nhanh mắt nhanh tay”

LUẬT CHƠI

( Mỗi tổ là 1 đội)

+ Trong thời gian 2 phút, các đội chơi sẽ quan sát hình
ảnh chạy trên màn hình và ghi lại tên các lương thực,
thực phẩm hàng ngày của chúng ta vào PHT1.
Các đội đổi PHT cho nhau để chấm: ( Tổ 1 với tổ 2; tổ 3 với tổ 4)
+ Mỗi phương án đúng sẽ được 1 điểm.
+ Đội chiến thắng là đội có số điểm cao nhất.

ĐÁP ÁN

Khoanh tròn vào những sản phẩm là lương thực (PHT1)
1. Ngô

6. Cà rốt

11. Cam

16. Gạo

2. Thịt bò

7. Thịt cá hồi

12. Trứng

17. Thịt hàu

3. Cà chua

8. Bột mì

13. Táo

18. Rau dền

4. Pho mai

9. Rau cải

14. Sữa tươi

19. Thịt gà

5. Khoai lang

10. Rau muống 15. Thịt tôm

20. Lạc

MỘT SỐ LƯƠNG THỰC

MỘT SỐ THỰC PHẨM

THẾ NÀO LÀ LƯƠNG THỰC?
THẾ NÀO LÀ THỰC PHẨM?

I. CÁC LƯƠNG THỰC – THỰC PHẨM THÔNG DỤNG
LƯƠNG THỰC
Ví dụ
Thành phần

Khai thác

Khái niệm

Lúa, mì, ngô, khoai
Chứa nhiều tinh bột cung cấp
năng lượng chính
Khai thác từ nông nghiệp
Lương thực là nguồn cung cấp
thức ăn chính cho người và ĐV.

THỰC PHẨM
Thịt gà, cá, rau….
Cung cấp chất dinh dưỡng : Đạm,
chất béo, khoáng, vitamin,…
Khai thác từ ĐV, TV, sản phẩm
chế biến lên men,….
Thực phẩm để con người chế
biến tạo món ăn

CÁC NHÓM DINH DƯỠNG
CỦA LƯƠNG
THỰC – THỰC PHẨM
CÁC NHÓM
DINH DƯỠNG

Yêu cầu: Quan sát H9.2 và cho biết lương thực, thực phẩm được
chia
làm
VITAMIN
VÀ CHẤT
CHẤT TINH BỘT, ĐƯỜNG

CHẤT ĐẠM

những nhóm dinh dưỡng nào?

CHẤT BÉO

KHOÁNG

SẮP XẾP CÁC LƯƠNG THỰC – THỰC PHẨM (PHT1)
VÀO TỪNG NHÓM DINH DƯỠNG TRONG PHT 2

1.Ngô
2.Thịt bò
3.Cà chua
4.Pho mai
5.Khoai lang
CHẤT TINH BỘT, ĐƯỜNG

6. Cà rốt
7. Thịt cá hồi
8. Bột mì
9. Rau cải
10.Rau muống
CHẤT ĐẠM

11. Cam
12. Trứng
13. Táo
14. Sữa tươi
15. Thịt tôm
CHẤT BÉO

16. Gạo
17. Thịt hàu
18. Rau dền
19. Thịt gà
20. Lạc
VITAMIN VÀ CHẤT
KHOÁNG

HOẠT ĐỘNG TẠO MẢNH GHÉP
Mỗi tổ được nhận 5 mảnh ghép ( tương ứng 50 điểm)
Tổ 1 :

Tổ 2:

Tổ 3 :

Tổ 4:

Dựa vào kết quả PHT 2 của nhóm hoàn thành bảng kiến
thức chuẩn
( Tổ nào nhanh nhất được cộng thêm 10 điểm)

1.
2.
3.
4.
5.

Ngô
Thịt bò
Cà chua
Pho mai
Khoai lang

6. Cà rốt
7. Thịt cá hồi
8. Bột mì
9. Rau cải
10.Rau muống

CHẤT TINH BỘT, ĐƯỜNG

11. Cam
12. Trứng
13. Táo
14. Sữa tươi
15. Thịt tôm

CHẤT ĐẠM

16. Gạo
17. Thịt hàu
18. Rau dền
19. Thịt gà
20. Lạc

CHẤT BÉO

VITAMIN VÀ CHẤT
KHOÁNG

NGÔ

THỊT BÒ

PHOMAT

CÀ CHUA

KHOAI LANG

THỊT CÁ HỒI

LẠC

CÀ RỐT

BỘT MÌ

TRỨNG

RAU CẢI

GẠO

SỮA TƯƠI

RAU MUỐNG

THỊT TÔM

CAM

THỊT HÀU

TÁO

THỊT GÀ

RAU DỀN

MỖI NHÓM DINH DƯỠNG CÓ VAI TRÒ GÌ?

Yêu cầu:
1/ Nghiên cứu thông tin H9.2 SGK ( 1 phút)
2/ Xem video vai trò dinh dưỡng.

XEM VIDEO VÀ XÁC ĐỊNH VAI TRÒ DINH DƯỠNG CỦA LƯƠNG THỰC – THỰC PHẨM

VAI TRÒ CÁC CHẤT TRONG LƯƠNG THỰC, THỰC PHẨM
Thảo luận nhóm: Hoàn thành phiếu học tập số 2
STT

NHÓM CHẤT

1.

TINH BỘT, ĐƯỜNG

2.

CHẤT ĐẠM

3.

CHẤT BÉO

4.

VITAMIN VÀ CHẤT KHOÁNG

VAI TRÒ

II. VAI TRÒ CỦA LƯƠNG THỰC - THỰC PHẨM
STT
1.

2.

NHÓM CHẤT
TINH BỘT, ĐƯỜNG

CHẤT ĐẠM

VAI TRÒ
Là nguồn cung cấp năng lượng chính
Cấu tạo nên các cơ quan trong và bảo vệ cơ
thể, cung cấp năng lượng.

3.

CHẤT BÉO

Nguồn dự trữ, cung cấp năng lượng, hấp thụ vitamin,
phát triển não và thần kinh

4.

VITAMIN VÀ
CHẤT KHOÁNG

Nâng cao miễn dịch, phát triển cơ thể khoẻ mạnh

LUYỆN TẬP
Cho biết xuất cơm văn phòng sau có những chất dinh dưỡng nào?

NHÓM THỰC PHẨM
GIÀU

CHẤT ĐẠM

NÊN
Chất béo

không tốt :
làm tăng
cholesterol
trong máu

Chất béo tốt :
làm giảm
cholesterol
( có thể có
Omega-3 và
Omega-6)
HẠN CHẾ

KHÔNG NÊN

III. Tính chất của lương thực – thực phẩm:

Trên bao bì và vỏ hộp các loại thực phẩm thường
ghi hạn sử dụng vì:
- Thực phẩm dễ bị phân huỷ bởi các vi sinh vật hoặc
bị oxi hoá trong không khí dẫn đến hư hỏng.
=> Nên sử dụng thực phẩm trong thời gian quy định
để tránh bị ngộ độc.

- Lương thực – thực phẩm rất đa
dạng: tươi sống ( rau, củ, cá…) hoặc
đã qua chế biến ( cơm, rán, đóng
-hộp…)
Lương thực – thực phẩm dễ bị hỏng
do nấm, vi khuẩn phân huỷ => cần
bảo quản thích hợp ( đông lạnh, hút
chân không, sấy khô…..)

 Một số cách in hạn sử dụng trên bao bì

Trái cây để lâu sẽ héo, mốc
và chuyển màu sắc.

Bánh mì để lâu sẽ xuất
hiện mốc xanh

Rau xanh để lâu sẽ héo,
thối rữa.

Thịt cá để lâu sẽ xuất hiện
nấm mốc, có mùi ươn.

III. Tính chất của lương thực – thực phẩm:
- Lương thực – thực phẩm rất đa dạng.
- Dựa vào tính chất và ứng dụng khác nhau
của mỗi loại mà ta có thể chế biến thành
nhiều sản phẩm dinh dưỡng khác nhau
- Lương thực – thực phẩm dễ bị hỏng nên cần
có phương pháp bảo quản thích hợp

Một số dấu hiệu nhận biết người bị ngộ
độc thực phẩm
- Sau khi ăn, uống thực phẩm bị nhiễm độc, người bệnh đột
ngột có những triệu chứng:
+ Đau bụng, buồn nôn.
+ Đi ngoài nhiều lần, mất nước.
+ Cơ thể không sốt hoặc sốt cao trên 38 độ.

Một số dấu hiệu nhận biết người bị ngộ
độc thực phẩm
- Đối với bệnh nhân ngộ độc nhẹ sau khi nôn, đi ngoài sẽ thải hết
chất độc và bình phục.
- Với trường hợp có hiện tượng tím tái, khó thở,… cần đưa bệnh
nhân đến cơ sở y tế gần nhất để rửa ruột và điều trị kịp thời.

Nguyên nhân gây ra ngộ độc thực phẩm

Do kí sinh
trùng, độc tố
của vi khuẩn,
virus, nấm,…

Do thức ăn
bị biến chất,
ôi thiu

Do ăn phải
thực phẩm có
sẵn độc tố

Do nhiễm các
chất hoá học

Theo em, làm thế
nào để có thể hạn
chế các bệnh do
ngộ độc thực phẩm
gây ra?

Biện pháp phòng chống ngộ độc thực phẩm

- Chế biến thực phẩm an toàn, sạch sẽ, kĩ lưỡng. Giữ vệ sinh nơi
chế biến thực phẩm và đồ dùng nấu nướng.
- Sử dụng nước sạch trong ăn uống.
- Giữ vệ sinh môi trường và vệ sinh cá nhân.

Biện pháp phòng chống ngộ độc thực phẩm

- Bảo quản thực phẩm như gạo, ngô, khoai, sẵn ở nơi khô ráo để
tránh bị mốc.
+ Khi thực phẩm bị mốc: cần phải bỏ đi, không được sử dụng vì
mốc sẽ tạo ra độc tố vi nấm, có hại cho sức khoẻ.
+ Không ăn khoai tây đã mọc mắm vì chứa chất độc có thế gây
chết người.

Biện pháp phòng chống ngộ độc thực phẩm

- Các loại thực phẩm thịt, cá nên sử dụng khi còn tươi.
+ Chế biến kĩ, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
- Trong trường hợp cần tích trữ lâu dài có thể để trong ngăn lạnh
của tủ lạnh hoặc tủ đá.
+ Thời gian bảo quản không quá 3 ngày.

LUYỆN TẬP
1. Lứa tuổi từ 11 - 15 là lứa tuối có sự phát triển nhanh chóng về
chiều cao. Chất quan trọng nhất cho sự phát triển của xương là?
Carbonhydrate
Protein
Calcium
Chất béo

LUYỆN TẬP
2. Gạo cung cấp chất dinh dưỡng nào nhiều nhất cho cơ thể?
A

Carbonhidrate (chất đường bột)

B

Protein (chất đạm)

C

Lipid (chất béo)

D

Vitamin

LUYỆN TẬP
3. Trong các thực phẩm dưới đây, loại nào chứa nhiều
protein (chất đạm) nhất?
A. Gạo

B. Rau xanh

C. Thịt, cá

D. Gạo và rau

LUYỆN TẬP
4.  Cây trồng nào sau đây không được xem là cây lương thực?

A. Lúa gạo

B. Mía

C. Ngô

D. Lúa mì

VẬN DỤNG
Việt Nam là quốc gia sản xuất và xuất khẩu gạo hàng đầu
thế giới. Vậy theo em:
Gạo là lương thực hay thực phẩm?
Kể tên hai khu vực sản xuất gạo chính ở Việt nam.
Tại sao phải thu hoạch lúa đúng thời vụ?

VẬN DỤNG
- Gạo là lương thực, cung cấp lượng lớn tinh bột cho con người.
- Hai khu vực sản xuất lúa gạo lớn nhất Việt Nam là:

 Đồng bằng sông Hồng

 Đồng bằng sông Cửu Long

VẬN DỤNG
- Cần phải thu hoạch lúa đúng thời vụ để:
+ Đảm bảo hạt gạo có chất lượng tốt nhất.
+ Tránh bị hao phí khi thụ hoạch vì nếu thu hoạch vào lúc
lúa quá chín thì hạt rơi rụng ra đất rất nhiều.
+ Chuẩn bị đất, kịp thời làm vụ khác.

- Chất béo nào tốt
- Chất béo nào không tốt
Đối với sức khỏe con người?

VẤN ĐỀ LƯƠNG THỰC – THỰC PHẨM
HIỆN NAY Ở VIỆT NAM VÀ
TRÊN THẾ GIỚI?

VẤN ĐỀ 1:

BÉO PHÌ

VẤN ĐỀ 2:

NGHÈO ĐÓI

THIẾU LƯƠNG THỰC
– THỰC PHẨM