Etilen
R. etylic
Axit axetic
Etyl axetat
+H2O
+O2
+C2H5OH
Axit
Men giấm
H2SO4 đặc, t0
a-Viết CTCT các chất.
b.-Viết các PTHH cho mỗi biến hóa.
Men giấm
KIỂM TRA
Bài 47. CHẤT BÉO
I. CHẤT BÉO CÓ Ở ĐÂU?
Dầu ăn
Lạc
Dừa
Vừng (mè)
Mỡ lợn
Cá
Vịt quay
Chất béo có trong cơ thể động vật (ở các mô mỡ), bộ phận của thực vật (ở quả và hạt , …)
II. CHẤT BÉO CÓ NHỮNG TÍNH CHẤT VẬT LÍ QUAN TRỌNG NÀO?
TN: Cho dầu ăn vào 2 ống nghiệm:
+Ống 1: đựng nước.
+Ống 2 : đựng xăng
=>Lắc nhẹ, nhận xét hiện tượng ở 2 ống nghiệm?
Cách làm nào dưới đây giúp làm sạch vết dầu ăn (mỡ) bám trên quần áo?
1.Giặt bằng nước .
2.Giặt bằng xà phòng.
3.Tẩy bằng cồn 96o.
4.Tẩy bằng giấm
5.Tẩy bằng xăng.
2/18/2022
Kết luận
Chất béo nhẹ hơn nước, không tan trong nước nhưng tan trong benzen, xăng, dầu hoả, …
2/18/2022
III. CHẤT BÉO CÓ THÀNH PHẦN VÀ CẤU TẠO NHƯ THẾ NÀO?
OH OH OH
CH2 – CH – CH2
1. Cấu tạo
Công thức chung: R-COOH
R- có thể là C17H35- , C17H33-, C15H31- , …
Công thức cấu tạo của chất béo:
R có thể giống nhau, có thể khác nhau.
Viết gọn :
C3H5(OH)3
R -COO – CH2
│
R-COO – CH
│
R-COO – CH2
Viết gọn :
(R- COO)3C3H5
2. Thành phần của chất béo:
Chất béo là hỗn hợp nhiều este của glyxerol với các axit béo có công thức chung:
- Glyxerol (glixeril)
- Axit béo:
(R-COO)3C3H5
(C17H35COO)3C3H5
(C17H33COO)3C3H5
(C15H31COO)3C3H5
Viết công thức hóa học của chất béo tạo bởi các axit béo với glyxerol?
IV. CHẤT BÉO CÓ TÍNH CHẤT HÓA HỌC QUAN TRỌNG NÀO?
1. Phản ứng thủy phân trong môi trường axit.
Chất béo+ nước glyxerol + các axit béo
2. Phản ứng xà phòng hóa.
Khi đun chất béo với dung dịch kiềm như(NaOH, KOH…), chất béo cũng bị thủy phân tạo ra glyxerol và muối của các axit béo.
- Viết phương trình hóa học xảy ra?
to
Axit
+R-COO-KL (kiềm) là thành phần chính của xà phòng.
+Phản ửng: chất béo + KL (kiềm) => phản ứng xà phòng hóa.
Chất béo+ dd kiềm glyxerol + các muối của axit béo
to
Bài tập: Thảo luận và hoàn thành các phương trình phản ứng sau:
a. (CH3COO)3C3H5 + NaOH  A + B
b. (C17H35COO)3C3H5 + H2O  A + B
c. (C17H33COO)3C3H5 + A  C17H33COONa + B
d. CH3COOC2H5 + A  B + C2H5OH
Hướng dẫn
a. (CH3COO)3C3H5 + 3 NaOH  3CH3COONa + C3H5(OH)3

b. (C17H35COO)3C3H5 + 3H2O 3C17H35COOH + C3H5(OH)3

c. (C17H33COO)3C3H5 + 3NaOH  3C17H33COONa + C3H5(OH)3

d. CH3COOC2H5 + NaOH  CH3COONa + C2H5OH
t0 axit
t0
t0
t0
t0
V. CHẤT BÉO CÓ ỨNG DỤNG GÌ ?
- Là thành phần cơ bản trong thức ăn của người và động vật.
- Cung cấp năng lượng cho cơ thể.
- Trong công nghiệp dùng để điều chế glyxerol và xà phòng.
1. Ứng dụng:
Quan sát hình 5.8 rồi so sánh năng lượng tỏa ra khi oxi hóa chất đạm, chất béo, chất bột ?
Béo phì
- Bảo quản ở nhiệt độ thấp .
- Cho vào chất béo một ít chất chống oxi hoá, hay đun chất béo (mỡ) với 1 ít muối ăn.
2. Cách bảo quản chất béo
Nguyên nhân nào làm cho chất béo để lâu có mùi ôi thiu ?
Nêu cách bảo quản chất béo khỏi bị ôi thiu?
TỔNG KẾT
1. Chất béo là hỗn hợp nhiều este của glixerol với các axit béo và có công thức chung là (RCOO)3C3H5 .
2. Chất béo có nhiều trong mô mỡ của động vật, trong một số loại hạt và quả.
3. Chất béo bị thuỷ phân trong dung dịch axit hoặc dung dịch kiềm.
4. Ứng dụng của chất béo.
BÀI TẬP 2 (147)
Hoàn thành các câu sau đây bằng cách điền những từ thích hợp vào các chỗ trống :
a) Chất béo . . . . . . . . . tan trong nước nhưng . . . . . . . trong benzen, dầu hoả.
b) Phản ứng xà phòng hoá là phản ứng . . . . . . . . . este trong môi trường . . . . . . . . . . . . tạo ra . . . . . . . . . . . và . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
c) Phản ứng của chất béo với nước trong môi trường axit là phản ứng . . . . . . . . . . . . nhưng không phải là phản ứng . . . . . . . . . . . . . . .
không
thủy phân
kiềm
tan
Glyxeril các muối của axit béo
thủy phân
xà phòng hóa
Bài 4 ( Tr147-SGK) Để thuỷ phân hoàn toàn 8,58 kg một loại chất béo cần vừa đủ 1,2 kg NaOH, thu được 0,368 kg glixerol và m kg hỗn hợp muối của các axit béo. a)Tính m. b) Tính khối lượng xà phòng bánh có thể thu được từ m kg hỗn hợp các muối trên. Biết muối của axit béo chiếm 60% khối lượng của xà phòng.
Hướng dẫn a. Phản ứng thuỷ phân chất béo trong dung dịch kiềm: Chất béo + Natri hiđroxit  Glixerol + hỗn hợp muối natri Theo định luật bảo toàn khối lượng: mmuối = mchất béo + mNaOH - mglixerol mmuối = (8,58 + 1,2) – 0,368 = 9,412 (kg)

b. Khối lượng xà phòng thu được là: = 15,69 (kg)

9,412. 100
60
* ĐỐI VỚI BÀI HỌC CỦA TIẾT HỌC TIẾP THEO
Bài 48 Luyện tập: rượu etylic, axit axetic và chất béo
- Xem lại tính chất hóa học của rượu , axit axetic và chất béo.
- Viết PTHH. Nhận biết chất.
Chuẩn bị bài tập 1,2,3,4,5,6,7/ SGK trang 148, 149
* ĐỐI VỚI BÀI HỌC CỦA TIẾT HỌC NÀY
Học bài nắm được công thức chung , tính chất vật lý , tính chất hóa học của chất béo
Học bài và làm bài tập còn lại trong SGK/ Trang 147
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ