KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1. Điền các cụm từ thích hợp vào chỗ trống trong các câu sau::
Dòng điện là dòng ...
Hai cực của mỗi pin hay acquy là các cực ... của nguồn điện đó.
Dòng điện có thể chạy lâu dài trong dây điện nối liền các thiết bị điện với ...
Lời giải:
Dòng điện là dòng các điện tích dịch chuyển có hướng.
Hai cực của mỗi pin hay ắc quy là các cực âm và dương của nguồn điện đó.
Dòng điện có thể chạy lâu dài trong dây điện nối liền các thiết bị điện với hai cực của nguồn điện.
Hãy kể tên ba thiết bị hay dụng cụ điện có sử dụng nguồn điện là acquy.
Câu 2 Đang có dòng điện chạy trong vật nào dưới đây ?
A. Một mảnh nilong đã được cọ xát.
B. Chiếc pin tròn được đặt tách riêng trên bàn.
C. Đồng hồ dùng pin đang chạy.
D. Đường dây điện trong gia đình khi không sử dụng bất cứ một thiết bị điện nào.
Câu 3. Trong vật nào dưới đây đang có dòng điện chạy qua?
Một thanh thủy tinh đã được cọ xát bằng vải lụa.
B. Một chiếc đèn pin mà bóng đèn của nó bị đứt dây tóc.
C. Một chiếc bút thử điện đặt trong quầy bán đồ điện.
D. Một chiếc điện thoại di động đang được dùng để nghe và nói.

Câu 4. Muốn có dòng điện chạy qua một bóng đèn pin thì phải làm theo cách được vẽ trong hình nào dưới đây ?


Để thắp sáng một bóng đèn pin thì cần những đồ vật hay dụng cụ nào ? Phải làm gì với những đồ vật hay dụng cụ này thì bóng đèn pin mới sáng ?
Dòng điện ở mạch điện gia đình nếu chạy trực tiếp qua cơ thể người sẽ rất nguy hiểm tới tính mạng. Vì vậy tất cả các dụng cụ và thiết bị dùng điện (dây điện, công tắc, phích cắm điện, ổ lấy điện, bóng đèn, quạt điện .v.v.) đều phải được chế tạo đảm bảo an toàn cho người sử dụng. Chúng gồm những bộ phận dẫn điện và những bộ phận cách điện.
CHẤT DẪN ĐIỆN VÀ CHẤT CÁCH ĐIỆN
DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
KIỂM TRA BÀI CŨc
TIẾT 22. BÀI 20
I. Chất dẫn điện và chất cách điện
- Chất dẫn điện : Là chất cho dòng điện đi qua..
- Chất cách điện : Là chất không cho dòng điện đi qua
C1:Hãy quan sát H 20.1 và cho biết các bộ phận nào dẫn điện? bộ phận nào cách điện?
a. Chất dẫn điện:
b. Chất cách điện:
Dây tóc, dây trục, hai đầu dây đèn, hai chốt cắm, lõi dây.
Trụ thuỷ tinh, thuỷ tinh đen, vỏ nhưạ của phích cắm, vỏ dây.
Thí nghiệm: H 20.2 SGK
Thanh bằng vật liệu nhựa
Không cho dòng điện chạy qua - đèn không sáng
Thanh kim loại
Hiện tượng xảy ra
Dòng điện chạy qua – đèn sáng
Thí nghiệm:
Đèn sáng.
Đèn
không sáng.
* Kết quả: SGK
C2: Hãy kể tên ba vật liệu thường dùng để làm vật dẫn điện và ba vật liệu thường dùng để làm vật cách điện?
 3 vật liệu làm chất dẫn điện: Đồng, sắt, nhôm …. (các kim loại)
 3 vật liệu làm chất cách điện: Nhựa, thuỷ tinh, sứ…
C3: Hãy nêu một số trường hợp chứng tỏ rằng không khí ở điều kiện bình thường là chất cách điện.?
- Khi mắc mạch điện, công tắc mở (ngắt), giữa hai chốt công tắc là không khí, đèn không sáng.
- Đưa tay lại gần ổ lấy điện thì không bị giật.
II. Dòng điện trong kim loại
1. Electron tự do trong kim loại
- Kim loại là chất dẫn điện, kim loại được cấu tạo từ các nguyên tử.
- Trong kim loại có các electron thoát ra khỏi nguyên tử và chuyển động tự do gọi là các electron tự do.
Hạt nhân
-
-
-
Eelectrôn
1. Ở tâm mỗi nguyên tử có một ....................mang điện tích dương.
2. Xung quanh hạt nhân có các.......................mang điện tích âm chuyển động tạo thành lớp vỏ nguyên tử.
3. Tổng điện tích âm của các êlectrôn có trị số tuyệt đối...........điện tích dương của hạt nhân. Do đó bình thường nguyên tử trung hòa về điện.
4....................có thể dịch chuyển từ nguyên tử này sang nguyên tử khác, từ vật này sang vật khác.
Mô hình đơn giản của nguyên tử
+ +
+
Êlectrôn
êlectrôn
bằng
hạt nhân
C4: Hãy nhớ lại xem trong nguyên tử, hạt nào
mang điện tích dương hạt nào mang điện tích
âm ?
Trả lời:
+ Hạt nhân mang điện tích dương.
+ Các electron mang điện tích âm.
II. Dòng điện trong kim loại
1. Electron tự do trong kim loại
- Kim loại là chất dẫn điện, kim loại được cấu tạo từ các nguyên tử.
- Trong kim loại có các electron thoát ra khỏi nguyên tử và chuyển động tự do gọi là các electron tự do.
C5: Kí hiệu nào biểu diễn các electron tự do?
Kí hiệu nào biểu diễn phần còn lại của nguyên tử?
Chúng mang điện tích gì? Vì sao?
Mô hình đơn giản của một đoạn dây kim loại:
Giải: -Vòng tròn nhỏ dấu (-) biểu diễn các electron tự do.
-Vòng lớn dấu (+) biểu diễn phần còn lại của nguyên tử.
Phần còn lại của nguyên tử mang điện tích dương vì bị mất electron.
+ -
-
-
-
-
-
-
2. Dòng điện trong kim loại.
Mô phỏng chuyển động của các electron trong kim loại khi có dòng điện chạy qua.
C6. Hãy quan sát và cho biết các êlectrôn tự do bị cực nào của pin đẩy, bị cực nào của pin hút?
Bị cực âm của pin đẩy, bị cực dương của pin hút.
+ -
-
-
-
-
-
-
Hãy vẽ thêm mũi tên cho mỗi êlectron tự do này để chỉ chiều dịch chuyển của chúng?

Các.……………….trong kim loại…..…………..………..…tạo thành dòng điện chạy qua nó.
êlectron tự do
dịch chuyển có hướng
Kết luận:

Dòng điện trong kim loại là dòng các electron tự do dịch chuyển có hướng.
III. Vận dụng
C7: Vật nào dưới đây là vật dẫn điện?
Thanh gỗ khô
Một đoạn ruột bút chì
Một đoạn dây nhựa
Thanh thủy tinh
Thanh gỗ khô
Một đoạn ruột bút chì
Một đoạn dây nhựa
Thanh thủy tinh
C8: Trong các dụng cụ và thiết bị điện thường dùng, vật liệu cách điện được sử dụng nhiều nhất là:
Sứ C. Nhựa
Thủy tinh D. Cao su
C9: Vật nào trong các vật sau đây không có các êlectron tự do?
Một đoạn dây thép C. Một đoạn dây nhựa
Một đoạn dây đồng D. Một đoạn dây nhôm
Dẫn điện tốt hơn
Cách điện tốt hơn
 Em hãy cho biết chất nào dẫn điện tốt nhất, chất nào cách điện tốt nhất ?
 Chất dẫn điện tốt nhất là bạc, chất cách điện tốt nhất là sứ.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
 Học thuộc bài
 Làm các bài tập trong SBT
 Nghiên cứu trước bài 21: Sơ đồ mạch điện - Chiều dòng điện.