Nguyễn Minh Châu
Chiếc thuyền ngoài xa
Tìm hiểu chung.
1. Tác giả ( 1930-1989)
Quê ở Quỳnh Lưu, Nghệ An.
Là nhà văn quân đội, từng công tác ở nhiều nơi.
Trước 1975 chủ yếu viết về đề tài chiến tranh cách mạng với khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn .
Sau 1975 đi vào cuộc sống đời thường mang đậm chất thế sự- triết lí
TP: SGK
1967
1987
1985
1970
1972
1983
Chiếc
thuyền
ngoài
xa
Nguyễn Minh Châu
Nguyễn Minh Châu là cây bút tiên phong của VHVN thời kỳ đổi mới. Ông “thuộc trong số những nhà văn mở đường tinh anh và tài năng nhất của VH ta hiện nay”. (Nguyên Ngọc).
Năm 2000 ông được Nhà nước tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.
2. Tác phẩm
- HCST: 8/1983
- Xuất xứ: Ban đầu được in trong tập Người đàn bà trên chuyến tàu tốc hành (1983)
Sau đó in lại trong tập Chiếc thuyền ngoài xa (1987)
II. Đọc hiểu văn bản
* Đọc
* Tóm tắt VB
*.
Phát hiện 1
Phát hiện 2
Người đàn bà nên ly hôn
Đẩu
Người đàn bà
Không đồng ý.
Trình bày lý do
Phùng
Màu hồng hồng của
Ánh sương mai
Người đàn bà nghèo khổ
lam lũ bước ra


Bố cục :
+ “Từ đầu cho đến… chiếc thuyền lướt vó đã biến mất” : 2 phát hiện của người nghệ sĩ nhiếp ảnh.
+ “Tiếp theo cho đến… chiếc thuyền đang chống chọi với sóng gió giữa phá” : câu chuyện của người đàn bà làng chài ở tòa án huyện.
+ “ Còn lại”: tấm ảnh được chọn cho bộ lịch “Thuyền và biển”.
1. Hai phát hiện của nhiếp ảnh Phùng trên bãi biển
⃰ Phát hiện 1 :Cái đẹp tuyệt đỉnh của ngoại cảnh
Bức tranh ấy là : “một cảnh đắt trời cho”
=>Một cảnh tượng tuyệt đẹp, một bức họa diệu kỳ của thiên nhiên và cuộc sống, là “quà tặng quý hiếm của hóa công”
- Tâm trạng của Phùng:
Trong trái tim như có cái gì bóp thắt lại.






Khám phá thấy cái chân lí của sự toàn thiện, khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn.
-Hạnh phúc khi bắt gặp cái đẹp
- Hạnh phúc của sự khám phá và sáng tạo
- Cái đẹp chính là đạo đức, cái đẹp có khả năng thanh lọc tâm hồn con người.
⃰ Phát hiện 2: Bức tranh không đẹp của cuộc sống
- Từ trên thuyền bước xuống một người đàn ông và một người đàn bà với dáng vẻ nghèo đói, lam lũ.
+ Người đàn ông “dùng chiếc thắt lưng quật tới tấp vào lưng người đàn bà.”
+ vừa đánh vừa nguyền rủa bằng cái giọng rên rỉ đau đớn:
- Người đàn bà cam chịu nhẫn nhục, không kêu, không chống trả, cũng không chạy trốn.
- Thằng con: nhảy xổ vào lão đàn ông.
* Thái độ của Phùng:
- Bất ngờ“kinh ngạc đến mức, trong mấy phút đầu, tôi cứ đứng há mồm ra mà nhìn” → “ vứt máy ảnh” chạy nhào tới”.


- Ý nghĩa: Cuộc sống không đơn giản, xuôi chiều mà là sự cộng hưởng những gam màu sáng tối, cuộc sống luôn tồn tại những nghịch lí.
=>Không ngờ đằng sau cái đẹp lại có bi kịch trái ngang
Đừng nhầm lẫn hiện tượng với bản chất, giữa hình thức bên ngoài với nội dung bên trong không phải bao giờ cũng thống nhất. Đừng đánh giá con người, sự vật ở dáng vẻ bên ngoài, phải phát hiện ra bản chất thực sau vẻ ngoài đẹp đẽ của hiện tượng.
Mối quan hệ của hai phát hiện?
Cái vỏ bọc bên ngoài
Bản chất thực của đời sống
2. Cuộc gặp gỡ tại toà án
- Người đàn bà kiên quyết không bỏ chồng : “con lạy quý tòa… quý tòa bắt tội con cũng được, phạt tù con cũng được, đừng bắt con bỏ nó”
Trên thuyền
không thể thiếu
người đàn ông,
nhất là khi
phong ba, bão
táp
Hạnh phúc với
chị là nhìn
đàn con được
ăn no
Cũng có lúc
vợ chồng
con cái
hòa thuận,
vui vẻ
Phùng và Đẩu khuyên người đàn bà nên bỏ chồng
-Quá trình nhận thức: Trong đầu vị Bao Công có “một cái gì vừa mới vỡ ra” khi nghe người đàn bà tâm sự về gia cảnh => cả luật pháp và lòng tốt đều phải được đặt vào hoàn cảnh cụ thể, không thể áp dụng với mọi đối tượng.
=> Phải có cái nhìn đa diện, đa chiều về cuộc sống, không thể nhìn người, nhìn đời một phía, không thể nhìn vào hiện tượng để đánh giá bản chất.
c.Thái độ của chánh án Đẩu :
- Thái độ giận dữ khi nói về người đàn ông vũ phu.
- Rất ngạc nhiên, thất vọng khi nghe người đàn bà nhất quyết không chịu bỏ chồng.
- Tên gọi: người đàn bà hàng chài-> phiếm định, vô danh như bao người đàn bà vùng biển khác
- Ngoại hình: Trạc ngoài 40, cao lớn, thô kệch, rỗ mặt, khuôn mặt mệt mỏi...-> gợi ấn tượng về cuộc đời lam lũ, nhọc nhằn
- Số phận: bất hạnh, là nạn nhân của bạo lực gia đình
- Phẩm chất
3. Nhân vật người đàn bà
?
Tại sao người đàn bà lại đề nghị chồng lên bờ hãy đánh?
Tại sao người đàn bà vái con rồi khóc?
Tại sao người đàn bà lại thay đổi cách xưng hô với Đẩu và Phùng?
Vì sợ tổn thương đến tâm hồn con trẻ.
Đau đớn, lo sợ đứa con thù cha. Xấu hổ, nhục nhã vì thấy người khác thương hại mình.
Sự sâu sắc, trải đời.
Phùng và Đẩu có lòng tốt nhưng chưa có nhiều kinh nghiệm sống.
Người đàn bà
Đối với chồng
Đối với con
Đối với Phùng
Bao dung
vị tha,
thấu hiểu
Thương con
giàu đức
hy sinh
Sâu sắc,
trải đời
Vẻ đẹp khuất lấp của người đàn bà hàng chài
Tâm hồn bên trong
Lam lũ, rách rưới
Cam chịu
Vị tha, giàu đức hy sinh
Chắt chiu
Sâu sắc, trải đời
Xấu, thô kệch
Vẻ bề ngoài
4. Nhân vật Phùng và tấm ảnh được chọn năm ấy
a. Nhân vật Phùng
- Là một nghệ sĩ nhiếp ảnh, say mê công việc và
có ý thức trách nhiệm với nghề nghiệp của mình
- Đam mê cái đẹp
- Bất bình trước những bất công, dám đấu tranh bảo vệ
những người bất hạnh
=> Là người nghệ sĩ chân chính
b. Tấm ảnh được chọn trong bộ lịch năm ấy
“cái màu hồng hồng của ánh sương mai…”
Người đàn bà nghèo khổ bước ra khỏi bức tranh…”
Tấm ảnh được treo ở nhiều nơi, nhất là trong
các gia đình sành nghệ thuật -> đó là một tấm
ảnh đẹp, có giá trị nghệ thuật cao.
Biểu tượng của nghệ thuật.
Hiện thân của đời thực.
=> Nghệ thuật chân chính không thể tách rời cuộc sống
III.TỔNG KẾT
1. Nghệ thuật.
- Tình huống truyện độc đáo
- Nghệ thuật trần thuật đặc sắc
- Xây dựng hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng
- Ngôn ngữ gợi hình, gợi cảm
2. Nội dung.
- Bức thông điệp sâu sắc về nghệ thuật và cuộc sống: phải có cái nhìn đa diện và nhiều chiều;nghệ thuật phỉ bắt nguồn từ đời sống, phải vì con người.
IV.LUYỆN TẬP
PHÙNG
VỢ CHỒNG HÀNG CHÀI
ĐẨU
THẰNG PHÁC
NHÂN VẬT NÀO ANH/ CHỊ ẤN TƯỢNG NHẤT ?
BÀI TẬP VỀ NHÀ
1. Phõn tớch h�nh d?ng vỏi l?y quý tũa c?a ngu?i d�n b� h�ng ch�i khi ? tũa ỏn huy?n?
2. Phõn tớch chi ti?t xuong r?ng lu?c ch?m mu?i trong l?i k? c?a nhõn v?t ngu?i d�n b� h�ng ch�i khi ? tũa ỏn huy?n?