I. ĐỌC HIỂU CHÚ THÍCH
Lí Công Uẩn
(974 - 1028)
Tác giả
Lí Công Uẩn (974 - 1028), tức vua Lí Thái Tổ
Quê: Dỡnh Bảng- Từ Sơn - Bắc Ninh.
-Là ngưuời thông minh, nhân ái, có chí khí hơn ngưuời v� l?p du?c nhi?u chi?n cụng.
_L� ngu?i sỏng l?p ra nh� Lý
Đền Đô (1030)
Lý Công Uẩn từ nhỏ đã sống trong chùa. Một môi trường dễ làm con người ta có tâm hồn nhân bản. Từ bé, ông đã thể hiện sự thông minh, tuấn tú khác nguười. Nhà suư Vạn Hạnh từng khen: " Dứa bé này lớn lên, ắt có thể giải nguy, gỡ rối, làm bậc minh chủ thiên hạ".
Dưới thời Tiền Lê, ông làm đến chức : Tả thân vệ tiền chỉ huy sứ. Khi Lê Ngoạ Triều mất, ông đưuợc triều đinh tôn lên làm vua, lấy niên hiệu là Thuận Thiên, Dổi tên nuước từ Dại Cồ Việt Thành Dại Việt.
Khi mới 20 tuổi, Lý Công Uẩn được đưa vào triều làm một chức quan võ. Vốn là người thông minh, có sức khoẻ và chí lớn, Công Uẩn từ đó ngày càng được tin cậy trong triều, về sau làm tới Tả thân vệ Điện tiền chỉ huy sứ và trở thành trụ cột của nhà tiền Lê.
Vì vậy ngay sau khi Lê Long Đĩnh mất, mọi triều thần mà người chủ xướng là quan Chi Hậu Đào Cam Mộc nhận thấy Lý Công Uẩn là người khoan hòa, nhân thứ và được lòng muôn dân nên đã tôn ông lên làm vua. Lý Công Uẩn lên ngôi vua, lấy niên hiệu là Thuận Thiên, triều Lý được thành lập. Cuộc chuyển giao triều đại từ họ Lê sang họ Lý đã diễn ra một cách hoà bình êm thấm.
CHIẾU DỜI ĐÔ
(THIÊN ĐÔ CHIẾU)
Lí Công Uẩn
I.
1

2.Tác phẩm :
Chiếu dời đô
được Lí Công Uẩn viết 1010 , gắn liền với sự kiện lịch sử trọng đại : thành Đại La trở thành kinh đô của nước Đại Việt dưới triều Lí và nhiều triều đại phong kiến Việt Nam.
* Thể chiếu :
thể văn do vua dùng để ban bố mệnh lệnh, viết bằng văn vần, văn biền ngẫu hoặc văn xuôi


Lí Công Uẩn
(974 - 1028)
TÁI HIỆN LỄ DỜI ĐÔ VỀ THĂNG LONG(1010)
Lí Công Uẩn tức vua Lý Công Uẩn (974 - 1028).
- Quê : Từ Sơn - Bắc Ninh.
Lí Công Uẩn
(974 - 1028)
-Là người thông minh, nhân ái, có chí lớn
Người sáng lập ra vương triều nhà Lý.
-Tác phẩm viết năm 1010, khi Lý Công Uẩn quyết định dời đô từ Hoa Lư về Đại La Và đổi tên là Thăng Long ( rồng bay lên)
Chiếu: là thể van do vua dùng để ban bố mệnh lệnh
"Chiếu dời đô" viết bằng van xuôi ch? Hán xen nhung câu van biền ngẫu. Tính chất mệnh lệnh xen tính chất tâm tinh, bày tỏ ý kiến.
Phương thức: Nghị luận.
Chiếu còn gọi là (chiếu thuư, chiếu chỉ). Chiếu có từ thời cổ đại bên Trung Quốc. Lúc đầu gọi là " Mệnh", Sau là " Lệnh". dến nhà Trần đổi là " Chiếu".
+ Nội dung: thể hiện tuư tưuởng chính trị lớn lao, có ảnh huưởng lớn đến vận mệnh của một triều đại, của đất nuước.
+ Hinh thức: Chiếu đưuợc viết bằng van xuôi, vaăn vần,xen nhung câu van biền ngẫu ( Biền: là 2 con ngựa kéo xe sóng đôi; Ngẫu: là từng cặp ) tức là nhung cặp câu cân xứng với nhau.
)

Vấn đề nghị luận :
Sự cần thiết phải dời đô từ Hoa Lư về Đại La
Luận điểm :
- Lí do dời đô ( Từ đầu... thể không dời đổi)
2. Bố cục:
Phần 1: Từ đầu đến “ không thể không dời đổi”
-> Nêu lí do của việc dời đô.
Phần 2: Tiếp đến “ muôn đời”
-> Lý do chọn thành Đại La làm kinh đô
Phần 3: Lời ban bố
* Phương thức biểu đạt
CHIẾU DỜI ĐÔ
(THIÊN ĐÔ CHIẾU)
Lí Công Uẩn
a. Lí do dời đô .
- Lịch sử đã từng có những cuộc : mang lại lợi ích lâu dài và phồn thịnh cho dân tộc
dời đô
- Hai triều Đinh, Lê : triều vận ngắn ngủi , đất nước không phát triển .
không dời đô
Sự cần thiết phải dời đô .
Sử sách
(Trung Quốc)
-Nhà Thương
Nhà Chu

Thực tế
(Đại Việt)
- Nhà Đinh
Nhà Lê

Không dời đô
Đất nước
vững bền,
phát triển
thịnh vượng
Triều đại
ngắn ngủi,
đất nước
không phát
triển thịnh
vượng.

Sự cần thiết phải dời kinh đô
Dời đô
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả: Lí Công Uẩn (974-1028) tức Lí Thái Tổ , vị vua khai sáng triều Lí
2. Tác phẩm: Chiếu dời đô được Lí Công Uẩn viết 1010 .
II. Đọc , hiểu văn bản
1. Đọc , tìm hiểu chú thích:
2. Bố cục:
3. Phân tích:
Lập luận sắc bén : phần trước làm chỗ dựa, làm tiền đề cho phần sau
CHIẾU DỜI ĐÔ
(THIÊN ĐÔ CHIẾU)
Lí Công Uẩn
a. Lí do dời đô .
- Lịch sử đã từng có những cuộc : mang lại lợi ích lâu dài và phồn thịnh cho dân tộc
dời đô
- Hai triều Đinh, Lê : triều vận ngắn ngủi , đất nước không phát triển .
không dời đô
Sự cần thiết phải dời đô .
I. Giới thiệu chung
1. Tác giả: Lí Công Uẩn (974-1028) tức Lí Thái Tổ , vị vua khai sáng triều Lí
2. Tác phẩm: Chiếu dời đô được Lí Công Uẩn viết 1010 .
II. Đọc , hiểu văn bản
1. Đọc , tìm hiểu chú thích:
2. Bố cục:
3. Phân tích:
Lập luận sắc bén : phần trước làm chỗ dựa, làm tiền đề cho phần sau
* Khát vọng xây dựng đất nước lâu bền và hùng cường
Cố đô Hoa Lư
HÃY QUAN SÁT CÁC HÌNH ẢNH VỀ CỐ ĐÔ HOA LƯ
Kinh đô Hoa Lư tồn tại 42 năm ( 968- 1010).
- 13 năm ( 968-980) là triều đại Đinh.
- 29 năm tiếp ( 980-1009) là triều Tiền Lê
- Đầu tháng 11 năm 1009 Lí Công Uẩn lên ngôi vua cũng chính tại mảnh đất kinh đô Hoa Lư lịch sử này.
Toàn cảnh cố đô Hoa Lư
CHIẾU DỜI ĐÔ
(THIÊN ĐÔ CHIẾU)
Lí Công Uẩn
* Khát vọng xây dựng đất nước lâu bền và hùng cường
- Lập luận sắc bén : phần trên làm chỗ dựa, làm tiền đề cho phần dưới
- Sự cần thiết phải dời đô .
b. Thành Đại La xứng đáng là kinh đô bậc nhất:
- Về vị thế địa lí
+ Thế đất rồng
cuộn, hổ ngồi
Trung tâm đất
trời,mở ra bốn
hướng nam
bắc đông tây,
Nhìn sông dựa
núi;đất rộng
mà bằng phẳng,
cao mà thoáng,
tránh được nạn
lụt lội,chật chội
Là đầu mối
giao lưu,”chốn
hội tụ của bốn
phương”, là
mảnh đất hưng
thịnh “muôn vật
cũng rất mực
phong phú tốt
tươi”
Vị thế địa lí
Vị thế chính trị,
văn hoá
Đại La xứng đáng là kinh đô bậc
nhất của đế vương muôn đời
- Về vị thế chính trị
- Văn hoá
Đại La xứng đáng là kinh đô bậc nhất của đất nước.
I. Giới thiệu chung
II. Đọc , hiểu văn bản
1. Đọc , tìm hiểu chú thích:
2. Bố cục:
3. Phân tích:
a. Lí do dời đô .
- Các lí do đúng đắn, thuyết phục, sử dụng các câu văn biền ngẫu, mạch văn hứng khởi.
=> Khẳng định Đại la là nơi tốt nhất để định đô.
Đại La
Về lịch sử
Cao Vương đóng đô
Về địa lí: Địa thế đẹp, dân cư khỏi chịu cảnh ngập lụt, muôn vật phong phú, tốt tươi
Về chính trị, văn hoá
Là đầu mối giao lưu,chốn hội tụ trọng yếu
Hội đủ điều kiện Kinh đô
b. Thành Đại La xứng đáng là kinh đô bậc nhất:
- Lập luận chặt chẽ.
CHIẾU DỜI ĐÔ
(THIÊN ĐÔ CHIẾU)
Lí Công Uẩn
* Khát vọng xây dựng đất nước lâu bền và hùng cường
- Lập luận sắc bén : phần trên làm chỗ dựa, làm tiền đề cho phần dưới
- Sự cần thiết phải dời đô .
b. Thành Đại La xứng đáng là kinh đô bậc nhất:
I. Giới thiệu chung
II. Đọc , hiểu văn bản
1. Đọc , tìm hiểu chú thích:
2. Bố cục:
3. Phân tích:
a. Lí do dời đô .
- Lập luận chặt chẽ. Các lí do đúng đắn, thuyết phục, sử dụng các câu văn biền ngẫu, mạch văn hứng khởi. Khẳng định Đại la là nơi tốt nhất để định đô.

Địa thế rộng mà bằng ;đất đai cao
mà thoáng .
Đã đúng ngôi nam bắc đông tây ;
lại tiện hướng nhìn sông dựa núi.

Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ
ngập lụt ;muôn vật cũng rất mực
phongphú tốt tươi.
* Lời ban bố:
Quan sát các hình ảnh sau
Nền cũ Thành Đại La

Lời ban bố
Câu1: Nêu rõ khát vọng, mục đích của nhà vua
Câu 2: Hỏi ý kiến quần thần
-> Câu hỏi mang tính chất đối thoại, tạo sự đồng cảm gần gũi, tôn trọng giữa vua và dân.
=> Lời ban bố, mệnh lệnh thấu tình đạt lí.
Trẫm muốn dựa vào sự thuận lợi của đất ấy để định chỗ ở. Các khanh nghĩ thế nào?
CHIẾU DỜI ĐÔ
(THIÊN ĐÔ CHIẾU)
Lí Công Uẩn
* Khát vọng xây dựng đất nước lâu bền và hùng cường
- Lập luận sắc bén : phần trên làm chỗ dựa, làm tiền đề cho phần dưới
- Sự cần thiết phải dời đô .
b. Thành Đại La xứng đáng là kinh đô bậc nhất:
I. Giới thiệu chung
II. Đọc , hiểu văn bản
1. Đọc , tìm hiểu chú thích:
2. Bố cục:
3. Phân tích:
a. Lí do dời đô .
- Lập luận chặt chẽ. Các lí do đúng đắn, thuyết phục, sử dụng các câu văn biền ngẫu, mạch văn hứng khởi. Khẳng định Đại la là nơi tốt nhất để định đô.
III. Tổng kết
Ý nghĩa lịch sử của sự kiện dời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long và nhận thức về vị thế , sự phát triển đất nước của Lí Công Uẩn
Giọng văn trang trọng, ngôn ngữ có tính chất tâm tình, đối thoại. Kết hợp hài hoà giữa lí và tình.
IV. Luyện tập
Chứng minh Chiếu dời đô có kết cấu chặt chẽ, lập luận giàu sức thuyết phục .
1. Nội dung :
2. Nghệ thuật :
Ghi nhớ : sgk/51
* Khát vọng xây dựng đất nước độc lập, thống nhất , tự cường .
GƯƠNG SÁNG TRONG SỬ SÁCH
THỰC TẾ HAI TRIỀU ĐINH - LÊ
VỊ THẾ ĐẠI LA
Dời đô làm cho đất nước vững bền, thịnh vượng
Đóng đô ở Hoa Lư không còn thích hợp với sự phát triển của đất nước
Lợi thế về mọi mặt xứng đáng là kinh đô bậc nhất
Ý CHÍ DỜI ĐÔ
SƠ ĐỒ KẾT CẤU BÀI CHIẾU
* Kết cấu 3 đoạn rất tiêu biểu cho kết cấu của văn nghị luận, trình tự lập luận chặt chẽ, thuyết phục.
CHIẾU DỜI ĐÔ
(THIÊN ĐÔ CHIẾU)
Lí Công Uẩn
* Khát vọng xây dựng đất nước lâu bền và hùng cường
- Lập luận sắc bén : phần trên làm chỗ dựa, làm tiền đề cho phần dưới
- Sự cần thiết phải dời đô .
b. Thành Đại La xứng đáng là kinh đô bậc nhất:
I. Giới thiệu chung
II. Đọc , hiểu văn bản
1. Đọc , tìm hiểu chú thích:
2. Bố cục:
3. Phân tích:
a. Lí do dời đô .
- Lập luận chặt chẽ. Các lí do đúng đắn, thuyết phục, sử dụng các câu văn biền ngẫu, mạch văn hứng khởi. Khẳng định Đại la là nơi tốt nhất để định đô.
III. Tổng kết
Ý nghĩa lịch sử của sự kiện dời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long và nhận thức về vị thế , sự phát triển đất nước của Lí Công Uẩn
Giọng văn trang trọng , ngôn ngữ có tính chất tâm tình, đối thoại. Kết hợp hài hoà giữa lí và tình.
IV. Luyện tập
Chứng minh Chiếu dời đô có kết cấu chặt chẽ, lập luận giàu sức thuyết phục .
1. Nội dung :
2. Nghệ thuật :
Ghi nhớ : sgk/51
* Chiếu dời đô có kết cấu chặt chẽ, lập luận giàu sức thuyết phục .
Kết cấu 3 đoạn rất tiêu biểu cho kết cấu của văn nghị luận, trình tự lập luận chặt chẽ.
Chuông Quy Điền
Văn Miếu
Quốc Tử Giám
Tháp Báo Thiên
Bia Văn Miếu
Chùa Một Cột
SẢN PHẨM VÀ CÔNG TRÌNH XÂY DỰNGVÀO THỜI NHÀ LÍ
1
2
3
4
5
6
Tượng Lí Công Uẩn ( Hà Nội)
Đại lộ Thăng Long
Con đường gốm sứ Hà nội
Hoàng thành Thăng Long