Kiểm tra bài cũ
1. Việc sử dụng hàm ý cần những điều kiện nào?
A. Người nói (viết) có ý thức đưa hàm ý vào lời nói.
B. Người nghe (đọc) có năng lực giải đoán hàm ý.
C. Người nói hay người nghe có trình độ văn hoá cao.
D. A, B đúng.
2. Câu in đỏ sau đây chứa hàm ý gì?
Thầy giáo vào lớp được một lúc thì một học sinh mới xin phép vào, thầy giáo nói với học sinh đó:
- Rứa chừ là mấy giờ rồi?
A. Trách học sinh đó không mang theo đồng hồ.
B. Hỏi học sinh đó xem đi muộn bao nhiêu phút.
C. Phê bình học sinh đó không đi học đúng giờ.
D. Hỏi học sinh đó xem bây giờ là mấy giờ?
Tiết 120
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG
(Phần Tiếng Việt)
Phân biệt từ ngữ địa phương và từ ngữ toàn dân.
Trong các từ sau: mẹ, má, u, mạ từ nào là từ ngữ địa phương, từ nào là từ ngữ toàn dân?
Trả lời:
- Từ toàn dân: mẹ.
- Từ địa phương: U, mạ, má
u: miền Bắc
mạ: miền Trung
má: miền Nam
- Từ ngữ toàn dân (từ phổ thông) được sử dụng rộng rãi, phổ biến trong toàn dân và trong giao tiếp mang tính chính thức xã hội.
- Từ ngữ địa phương: Khác với từ ngữ toàn dân, từ ngữ địa phương là từ ngữ chỉ sử dụng ở một (hoặc một số) địa phương nhất định.
Bài tập 1: TRÒ CHƠI: Tranh tài
Yêu cầu: Lớp học chia làm 3 đội, mỗi đội 2 nhóm. Trong thời gian là 3 phút, các nhóm thảo luận hoàn thành 3 câu a,b,c của BT 1 theo mẫu ở bảng dưới. 3 nhóm nhanh nhất sẽ được treo kết quả lên bảng và cử đại diện trình bày. Các nhóm còn lại nhận xét, bổ sung và hoàn thiện đáp án. (Để khách quan các đội được bốc thăm chọn bài tập)
BT 1a
BT 1b
BT 1c
Đồng hồ đếm giờ
BT 1
BT 2
BT 3
Bài tập 1
Nhận xét về mối quan hệ giữa từ địa phương và từ toàn dân?
Bài tập 2/ trang 98
Hiện tượng đồng âm khác nghĩa giữa từ địa phương và từ toàn dân
Nhận xét về mặt ngữ âm ngữ nghĩa của 2 từ “kêu” ở BT 2
1
2
3
4
5
6


- Không cây, không trái không hoa
Có lá ăn được, đố là lá chi. (Câu đố về lá bún)
- Kín như bưng lại kêu là trống
Trống hổng trống hảng lại kêu là buồng.(Câu đố về cái trống và buồng cau)


Bài tập 3
Bài tập 5/ SGK/99
a. Có nên để bé Thu dùng từ ngữ toàn dân không? Vì sao?
b. Tại sao trong lời kể chuyện của tác giả cũng có những từ địa phương?
- Không nên để bé Thu dùng từ toàn dân thay cho từ địa phương. Vì bé Thu còn nhỏ, chưa có nhiều vốn từ toàn dân tương ứng.
- Trong lời kể của tác giả có từ địa phương để tạo sắc thái vùng miền, địa phương cho tác phẩm.
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI 2 PHÚT
Từ các bài tập 1, 2, 3,5 nhận xét về
vai trò của từ ngữ địa phương đối với vốn
từ ngữ Tiếng Việt ?
- Tạo sắc thái riêng biệt cho văn hoá của mỗi vùng miền.
- Làm phong phú vốn từ ngữ tiếng Việt.
Xem video – Trả lời câu hỏi
Sử dụng từ địa phương như thế nào cho hợp lý?
GIẢI THÍCH CÂU TỤC NGỮ
“ Nhại giọng người ta còn tệ hơn là chửi cha của chính họ”.
(Từ điển tục ngữ Việt- tr.225 của Nguyễn Đức Dương - NXB Tổng hợp TP.Hồ Chí Minh, 2010)
“ Chửi cha không bằng pha tiếng”
Bài tập củng cố
Tìm từ ngữ địa phương hoặc từ ngữ toàn dân tương ứng với các từ sau: đi mô rứa, quả dứa, tía, đậu phộng, lợn, mừng tuổi, trốc, trốc cúi, . Bằng cách điền từ tương ứng
đầu gối
(đi )đâu đấy
trái thơm, trái khóm
bố, cha
lạc
heo
lì xì
đầu
Sưu tầm những câu ca dao, tục ngữ, thơ, văn,…có sử dụng từ ngữ địa phương Nam bộ.
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
* Bài cũ: Hoàn thiện các bài tập vào vở; sưu tầm thơ, văn có sử dụng từ địa phương.
* Bài mới: soạn bài Những ngôi sao xa xôi
+ Tìm hiểu về tác giả, tác phẩm
+ Chia bố cục
+ Trả lời các câu hỏi ở phần đọc hiểu văn bản
+ Tìm hiểu về những người nữ thanh niên xung phong thời kì kháng chiến chống Mỹ
XIN CẢM ƠN!
TIẾT HỌC ĐẾN ĐÂY KẾT THÚC.
Bảng tổng hợp (B�i t?p 4)