CHÀO MỪNG CÁC
EM ĐẾN VỚI TIẾT
HỌC NGÀY HÔM
NAY

KHỞI
ĐỘNG

BÀI 3

MẠCH ĐIỆN
XOAY
CHIỀU BA PHA

NỘI DUNG BÀI
HỌC

I. DÒNG
ĐIỆN XOAY
CHIỀU BA
PHA

II. CÁCH
NỐI
NGUỒN VÀ
TẢI BA PHA

III. MẠCH
ĐIỆN BA
PHA

A
B
C

I. DÒNG ĐIỆN
XOAY CHIỀU BA
PHA

Em hãy cho biết:
- Trong hình 3.2, sơ đồ nào mô tả cấu tạo máy phát điện một pha
và ba pha?

Em hãy cho biết:
- Trong hình 3.2, sơ đồ nào mô tả cấu tạo máy phát điện một pha
và ba pha?

⟶ Hình 3.2a, sơ đồ mô tả cấu tạo máy
phát điện ba pha, Hình 3.2b là một pha.

- Trong hình 3.3, đồ thị nào biểu diễn sức điện động tức thời một
pha và ba pha?
- Khác biệt chính giữa máy phát điện một pha và ba pha là gì?

MỘT PHA
(Kiến thức
cũ)

BA PHA
(Khám phá
mới)

A

X

Z
C

B

V

A

1 cuộn dây, 1 dòng điện hình sin.

3 cuộn dây, 3 dòng điện đan xen!

- Trong hình 3.3, đồ thị nào biểu diễn sức điện động tức thời một
pha và ba pha?
- Khác biệt chính giữa máy phát điện một pha và ba pha là gì?

⟶ Hình 3.3 a là đồ thị biểu diễn sức điện
động tức thời một pha, hình 3.3 b là ba pha.
Máy phát điện ba pha có 3 cuộn dây, máy
một pha có một cuộn dây.

1. Dòng điện xoay chiều
một pha
- Dòng điện xoay chiều
một pha là dòng điện
biến thiên tuần hoàn
theo dạng hình sin và
có biểu thức là

2. Dòng điện xoay chiều
ba pha

- Dòng điện xoay chiều ba pha sinh ra
trong mạch điện ba pha (gồm nguồn ba
pha, tải ba pha và dây ba pha) là hệ
thống ba dòng điện xoay chiều có cùng
tần số, cùng biên độ và có góc lệch
nhau 1200 giữa các pha.

CẤU TẠO MÁY PHÁT ĐIỆN BA
PHA

STATOR - PHẦN
TĨNH
- Lõi thép có rãnh.
- 3 cuộn dây AX, BY, CZ
giống hệt nhau.
- Bố trí lệch nhau 120°
trên vòng tròn.

N

S

ROTOR - PHẦN
QUAY
- Là một Nam châm điện.
- Quay với tốc độ góc w
không đổi.
- Kết quả: Quét qua 3
cuộn dây, tạo ra 3 sức
điện động lệch pha.

2. Dòng điện xoay chiều
ba pha
- Để tạo ra dòng điện xoay chiều ba
pha, người ta sử dụng nguồn điện xoay
chiều ba pha
+ Phần tĩnh (stator) là lõi thép có rãnh,
đặt 3 cuộn dây AX, BY, CZ có cùng số
vòng và kích thước dây, lệch nhau góc
1200. Mỗi cuộn dây được gọi là một
pha.
+ Phần quay (rotor) là một nâm châm
điện, khi quay sẽ tạo ra từ thông biến
thiên.

A
B
C

II. CÁCH NỐI
NGUỒN VÀ TẢI BA
PHA

Dựa vào hình 3.5, em hãy cho biết:
1. Có mấy cách nối nguồn và tải ba pha? Hãy tìm hiểu trên
Internet và nêu đặc điểm của mỗi cách nối.
2. Vẽ sơ đồ nối nguồn và sơ đồ nối tải ba pha?

Dựa vào hình 3.5, em hãy cho biết:
1. Có mấy cách nối nguồn và tải ba pha? Hãy tìm hiểu trên
Internet và nêu đặc điểm của mỗi cách nối.
2. Vẽ sơ đồ nối nguồn và sơ đồ nối tải ba pha?
Có hai cách nối nguồn và
tải ba pha như sau:
+ Nối hình sao (Y): ba điểm
cuối X, Y, Z của các pha được
nối với nhau tạo thành điểm
trung tính O.
+ Nối hình tam giác (Δ): điểm
đầu của pha này được nối với
điểm cuối của pha kia tạo
thành hình tam giác.

1. Cách nối nguồn điện ba
pha

2. Cách nối tải ba pha

A
B
C

III. MẠCH ĐIỆN
BA PHA

PHIẾU HỌC
TẬP

PHIẾU HỌC TẬP
- Mạch điện nối hình sao không có dây trung tính: Nguồn
nối hình sao, tải nối hình sao không có dây trung tính.

PHIẾU HỌC TẬP
- Mạch điện nối hình sao có dây trung tính: Nguồn nối
hình sao, tải nối hình sao có dây trung tính.

PHIẾU HỌC TẬP
- Mạch nối sao, tam giác: Nguồn nối hình sao không có
dây trung tính, tải nối hình tam giác.

PHIẾU HỌC TẬP
- Mạch nối hình tam giác: Nguồn nối tam giác, tải nối tam
giác.

PHIẾU HỌC TẬP

1.SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN BA
PHA
NGUỒ
N
(Sourc
e)

DÂY
DẪN
(Wires)

Dây
(Line)
Id: Dòng điện
chạy trong dây

pha (Dòng điện dây).
Ud: Điện áp giữa hai dây
pha
(Điện áp dây).

TẢI
(Load)

Pha
Ip: Dòng(Phase)
điện chạy trong mỗi
pha (Dòng điện pha).
Up: Điện áp giữa điểm đầu
và
cuối mỗi pha (Điện áp pha).

2.MẠCH ĐIỆN BA PHA ĐỐI
XỨNG
Nguồn đối xứng
Nguồn có 3 sức điện
động cùng biên độ,
cùng tần số, lệch
pha nhau một góc
120° (2π/3 rad).

Tải đối xứng
Các tổng trở của
ba pha bằng nhau:
ZA = ZB = ZC

Mạch điện ba pha đối xứng = Nguồn đối xứng + Tải đối xứng.
Các thông số hiệu dụng được xác định theo quy luật chặt chẽ.

Một tải ba pha gồm 3 điện trở R
= 50 Ω nối hình tam giác, nối
vào nguồn điện ba pha có Ud =
380 V. Tính dòng điện pha và
dòng điện dây.

THẢO LUẬN
NHÓM
+ Xác định cách nối mạch điện
trong ví dụ đưa ra là gì?

+ Áp dụng định luật Ohm cho
đoạn mạch, ta tìm được giá trị
dòng điện pha của tải bằng bao
nhiêu?
+ Áp dụng cách tính thông số
hiệu dụng cho mạch ba pha đối
Nôp bài trên Padlet.
xứng mắc hình tam giác, tính (GV tự tạo phục vụ
được dòng điện dây bằng bao
cá nhân)
nhiêu?

1. Quan sát hình 3.3b và viết biểu thức sức điện động tức thời eA, eB,
eC trên các pha của máy phát điện ba pha.
2. Cho mạch điện ba pha tải đối xứng theo hình sao trong đó điện áp
pha Up = 220 V và tải ba pha gồm 3 điện trở R = 50 Ω. Tính dòng điện
pha, dòng điện dây và điện áp dây của mạch.
3. Cho mạch điện ba pha tải đối xứng nối theo hình tam giác trong đó
điện áp dây Ud = 380 V và tải ba pha gồm 3 điện trở R = 50 Ω. Tính
dòng điện pha, dòng điện dây và điện áp pha của mạch.

4. Quan sát Hình 3.8 và cho biết nguồn điện và các tải ba pha 1, 2, 3
được nối theo hình gì?

5. Cho nguồn điện xoay chiều ba pha, bốn dây có điện áp dây/pha là
380/220 V, 6 bóng đèn loại 60 W – 220 V và một máy bơm nước ba pha
2,2 kW – 380 V. Xác định cách nối các thiết bị với nguồn điện để chúng
hoạt động bình thường trong mạch ba pha đối xứng và tính các thông số
dây và pha của mạch điện.

Mạng điện gia đình em dùng nguồn một pha hay
ba pha? Trường hợp nào cần dùng nguồn ba pha?
⟶ Mạng điện gia đình thông thường sử dụng nguồn một pha. Trường
hợp cần sử dụng nguồn ba pha thường xảy ra khi cần cung cấp điện cho
các thiết bị có công suất lớn, như máy làm lạnh công nghiệp, máy phát
điện công nghiệp, máy hàn công nghiệp, máy nén khí, thang máy, thang
cuốn, máy bơm nước công nghiệp. Ở các nhà máy, xí nghiệp, khu công
nghiệp thường sử dụng nguồn ba pha. Nguồn ba pha cung cấp điện ổn
định hơn, giúp đảm bảo hoạt động ổn định của các thiết bị công suất lớn.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Xem lại kiến thức đã học ở Bài 3.
- HS hoàn thành nội dung Vận dụng.
- Xem trước nội dung Bài 4: Hệ thống điện
quốc gia.

CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ CHÚ Ý LẮNG
NGHE