Bài 23 (Tiết 32-33)
Cơ cấu trục khuỷu
thanh truyền
I. Giới thiệu chung:
Trong đó pit-tông, thanh truyền, trục khuỷu là các chi tiết chính.
Cơ cấu trục khuỷu thanh truyền có 3 nhóm chi tiết:
Nhóm thanh truyền
Nhóm pit-tông
Nhóm trục khuỷu
Khi động cơ làm việc, pit-tông chuyển động tịnh tiến trong xilanh, trục khuỷu quay tròn.
Thanh truyền là chi tiết truyền lực giữa pit-tông và trục khuỷu.
II. Pit-tông:
1. Nhiệm vụ:
Pit-tông có nhiệm vụ cùng với xilanh và nắp máy tạo thành không gian làm việc
Nhận lực của khí cháy rồi truyền lực cho trục khuỷu để sinh công và nhận lực từ trục khuỷu để thực hiện các quá trình nạp, nén và thải khí.
2. Cấu tạo:
Pit-tông có 3 phần chính: đỉnh A, đầu B và thân C.
Đỉnh pit-tông có 3 dạng: đỉnh bằng, đỉnh lồi, đỉnh lõm.
2. Cấu tạo:
Đầu pit-tông có các rãnh để lắp xecmăng khí và xecmăng dầu.
Xecmăng dầu được lắp ở phía dưới. Đáy rãnh lắp xecmăng dầu có khoan các lỗ nhỏ thông vào bên trong để thoát dầu
Thân pit-tông có nhiệm vụ dẫn hướng cho pit-tông chuyển động trong xilanh và liên kết với thanh truyền để truyền lực.
Trên thân pit-tông có lỗ ngang để lắp chốt pit-tông
1. Nhiệm vụ:
III.Thanh truyền:
Thanh truyền là chi tiết truyền lực giữa pit-tông và trục khuỷu.
2. Cấu tạo:
Thanh truyền được chia làm 3 phần: đầu nhỏ 1, thân 3 và đầu to 4, 6.
Đầu nhỏ thanh truyền có dạng hình trụ rỗng để lắp chốt pit-tông
Thân thanh truyền nối đầu nhỏ với đầu to, thường có tiết diện ngang hình chữ I
Đầu to thanh truyền để lắp với chốt khuỷu, có thể liền khối hoặc cắt làm hai nửa ghép với nhau bằng bulông
Bên trong đầu nhỏ và đầu to thanh truyền có lắp bạc lót hoặc ổ bi
1. Nhiệm vụ:
IV. Trục khuỷu:
Nhiệm vụ chính của trục khuỷu là nhận lực từ thanh truyền để tạo ra momen quay để kéo máy công tác. Ngoài ra, trục khuỷu còn làm nhiệm vụ dẫn động các cơ cấu và hệ thống động cơ.
Cấu tạo trục khuỷu tùy thuộc vào loại và kích cỡ của động cơ.
2. Cấu tạo: