NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG
Quý thầy giáo, cô giáo đã đến tham dự
với chúng ta trong tiết học ngày hôm nay
Kiểm tra bài cũ
1- Nêu biểu thức động năng và biểu thức định lý động năng?
2- Nêu biểu thức thế năng trọng trường và biểu thức liên hệ giữa biến thiên thế năng trọng trường và công của trọng lực?
3- Nêu biểu thức thế năng đàn hồi và biểu thức liên hệ giữa biến thiên thế năng đàn hồi và công của lực đàn hồi?
Bài toán: Một vật khối lượng m chuyển động từ vị trí M (độ cao zM) đến vị trí N (độ cao zN) chỉ chịu tác dụng của trọng lực. Biết vận tốc của vật tại M là vM và tại N là vN. So sánh cơ năng của vật tại vị trí M và vị trí N. Từ đó nêu nhận xét.
C1: Con lắc đơn tạo bởi một vật nặng nhỏ gắn vào đầu một sợi dây mảnh không co dãn, đầu kia của sợi dây gắn cố định tại C (Hình 27.2). Đưa vật lên vị trí A rồi thả nhẹ nhàng, vật sẽ đi xuống đến vị trí O (vị trí thấp nhất) rồi đi lên đến B, sau đó quay lại và dao động cứ thế tiếp diễn. Nếu không có tác dụng của các lực cản, lực ma sát:
Chứng minh rằng A và B đối xứng nhau qua CO.
Vị trí nào động năng cực đại? Cực tiểu?
Trong quá trình nào động năng chuyển hóa thành thế năng và ngược lại?
C1: Con lắc đơn tạo bởi một vật nặng nhỏ gắn vào đầu một sợi dây mảnh không co dãn, đầu kia của sợi dây gắn cố định tại C (Hình 27.2). Đưa vật lên vị trí A rồi thả nhẹ nhàng, vật sẽ đi xuống đến vị trí O (vị trí thấp nhất) rồi đi lên đến B, sau đó quay lại và dao động cứ thế tiếp diễn. Nếu không có tác dụng của các lực cản, lực ma sát:
Chứng minh rằng A và B đối xứng nhau qua CO.
Vị trí nào động năng cực đại? Cực tiểu?
Trong quá trình nào động năng chuyển hóa thành thế năng và ngược lại?
C1: Con lắc đơn tạo bởi một vật nặng nhỏ gắn vào đầu một sợi dây mảnh không co dãn, đầu kia của sợi dây gắn cố định tại C (Hình 27.2). Đưa vật lên vị trí A rồi thả nhẹ nhàng, vật sẽ đi xuống đến vị trí O (vị trí thấp nhất) rồi đi lên đến B, sau đó quay lại và dao động cứ thế tiếp diễn. Nếu không có tác dụng của các lực cản, lực ma sát:
Chứng minh rằng A và B đối xứng nhau qua CO.
Vị trí nào động năng cực đại? Cực tiểu?
Trong quá trình nào động năng chuyển hóa thành thế năng và ngược lại?
a) WA = WB
mà WđA = WđB = 0
=> WtA = WtB
<=>mgzA = mgzB
=> zA = zB
Do đó A đối xứng với B qua CO














b) (Wđ)Max tại O (khi đó (Wt)Min )
(Wđ)Min (bằng 0) tại A và B
(khi đó (Wt)Max )
c) Từ O đến B và từ O đến A: Wđ giảm Wt tăng: Động năng chuyển hóa thành thế năng.
Từ A về O và từ B về O: Wt giảm Wđ tăng: Thế năng chuyển hóa thành động năng.
M
A
A
* Chọn gốc thế năng tại B (zB = 0)
+ Cơ năng tại A: WA = mgh = 100 (J)
Nhận thấy: WA > WB : Cơ năng của vật không bảo toàn
* Giải thích: Cơ năng của vật không bảo toàn (giảm đi) vì
trong quá trình chuyển động vật chịu thêm tác
dụng của lực ma sát.
C2: Một vật nhỏ khối lượng m= 2kg, trượt không vận tốc đầu từ đỉnh một dốc cao h = 5 m (Hình 27.3); khi xuống tới chân dốc B, vận tốc của vật là v=6m/s. Cơ năng của vật có bảo toàn không? Giải thích.
Giải:
* Chọn gốc thế năng tại B (zB = 0)
+ Cơ năng tại A: WA = mgh = 100 (J)
Giải:
Tính công của lực ma sát trong bài toán C2.
Do đó: AFms = WB – WA = 36 – 100 = - 64 (J)
Công của lực Fms là công cản AFms < 0
* Công AN = 0 ( vì lực N vuông góc với hướng dịch chuyển)
C2: Một vật nhỏ khối lượng m= 2kg, trượt không vận tốc đầu từ đỉnh một dốc cao h = 5 m (Hình 27.3); khi xuống tới chân dốc B, vận tốc của vật là v=6m/s. Cơ năng của vật có bảo toàn không? Giải thích.

Một vài ứng dụng
Bài tập vận dụng
Một vật có khối lượng 5 kg được thả rơi tự do từ điểm A có độ cao h=10m (so với mặt đất). Lấy g=10m/s2. Hãy chọn đáp án đúng cho các câu hỏi dưới đây.
Câu1: Cơ năng của vật khi nó cách mặt đất 6m là:
200J
Câu 2: Vận tốc của vật lúc chạm mặt đất là:
A. 10m/s
Câu 3: Khi vật ở độ cao nào thì động năng bằng thế năng:
A. 5m
C. 500J
D. 200J
B. 300J
D. 20m/s
B. 7,5m
D. 4m
C. 2,5m
Bài tập vận dụng
Một vật có khối lượng 5 kg được thả rơi tự do từ điểm A có độ cao h=10m (so với mặt đất). Lấy g=10m/s2. Hãy chọn đáp án đúng cho các câu hỏi dưới đây.
Câu1: Cơ năng của vật khi nó cách mặt đất 6m là:
200J
C. 500J
D. 200J
B. 300J
- Chọn gốc thế năng tại mặt đất
- Gọi điểm B là điểm cách mặt đất 6m.
- Vật chỉ chịu tác dụng của trọng lực nên ta áp dụng định luật bảo toàn cơ năng cho 2 vị trí B và A
W(B) = W(A)= mgh=5.10.10 = 500(J)

Bài tập vận dụng
Một vật có khối lượng 5 kg được thả rơi tự do từ điểm A có độ cao h=10m (so với mặt đất). Lấy g=10m/s2. Hãy chọn đáp án đúng cho các câu hỏi dưới đây.
Câu 2: Vận tốc của vật lúc chạm mặt đất là:
A. 10m/s
D. 20m/s
Bài tập vận dụng
Một vật có khối lượng 5 kg được thả rơi tự do từ điểm A có độ cao h=10m (so với mặt đất). Lấy g=10m/s2. Hãy chọn đáp án đúng cho các câu hỏi dưới đây.
Câu 3: Khi vật ở độ cao nào thì động năng bằng thế năng:
A. 5m
B. 7,5m
D. 4m
C. 2,5m
Bài tập vận dụng
Một vật có khối lượng 5 kg được thả rơi tự do từ điểm A có độ cao h=10m (so với mặt đất). Lấy g=10m/s2. Hãy chọn đáp án đúng cho các câu hỏi dưới đây.
Câu1: Cơ năng của vật khi nó cách mặt đất 6m là:
200J
Câu 2: Vận tốc của vật lúc chạm mặt đất là:
A. 10m/s
Câu 3: Khi vật ở độ cao nào thì động năng bằng thế năng:
A. 5m
C. 500J
D. 200J
B. 300J
D. 20m/s
B. 7,5m
D. 4m
C. 2,5m
Củng cố bài học
1. Cơ năng:
W = Wđ + Wt
+ Vật chuyển động trong trọng trường:
+ Vật chịu tác dụng của lực đàn hồi:
2. Sự bảo toàn cơ năng:
+ Khi vật chịu tác dụng của trọng lực và lực đàn hồi (lực thế) thì cơ năng của vật được bảo toàn
W = Wđ + Wt = const (hằng số)
3. Trường hợp cơ năng không bảo toàn:
+ Nếu vật chịu tác dụng của các lực cản, lực ma sát…(các lực không phải là lực thế) thì cơ năng không bảo toàn
∆W = W2 – W1 = A
(Công của các lực không phải là lực thế)
Nhiệm vụ về nhà
- Ôn tập chương
- Trả lời câu hỏi SGK- T 144.
- Làm các bài tập SGK- T144; bài tập 26.2; 26.3; 26.5; 26.6; 26.7; 26.9 – SBT- T60.
Bài học của chúng ta đến đây là kết thúc
Xin chân thành cảm ơn quý thầy cô giáo
và các bạn tham dự