TIẾT 29:
§14
§14- PHÉP CỘNG &PHÉP TRỪ SỐ NGUYÊN

GV: Trương Thị Hoa

KHÁI NIỆM, THUẬT NGỮ
Tính chất giao hoán của
phép cộng
Tính chất kết hợp của
phép cộng

KIẾN THỨC, KĨ NĂNG
Thực hiện phép cộng, trừ hai số nguyên.
Vận dụng các tính chất của phép cộng để tính nhẩm, tính hợp lí.
Giải toán thực tiễn liên quan đến phép cộng hay trừ hai số nguyên.
Nhiệt độ ban ngày ở đỉnh Mẫu Sơn (Lạng Sơn) vào một ngày mùa đông là – 3 0C. Nếu ban đêm giảm thêm 5 0C nữa thì nhiệt độ ở đó sẽ là bao nhiêu ?
1.CỘNG HAI SỐ NGUYÊN CÙNG DẤU
Em đã biết phép cộng hai số nguyên dương,
chẳng hạn 3+5 = 8, có thể minh họa trên tia số
(H 3.8).
Khi tính toán, ta cần chú ý rằng mỗi số nguyên (dương hoặc âm) có hai phần: phần dấu và phần số tự nhiên (H.3.9)
- 3
Phần dấu
Phần số tự nhiên
Để biết nhiệt độ ban đêm ở đỉnh Mẫu Sơn trong tình huống trên, ta cần tính tổng (- 3) + ( - 5).
Phần dấu của số 5 là gì nhỉ?
*Cộng hai số nguyên âm
. Suy ra tổng (-3) + (-5) = - 8
(-3) + (-5) = - (3 + 5) = - 8
Từ gốc O trên trục số di chuyển sang trái 3 đơn vị đến điểm A (H.3.10). Điểm A biểu diễn số nào?
Di chuyển tiếp sang trái thêm 5 đơn vị đến điểm B (H.3.11). B chính là điểm biểu diễn kết quả của phép cộng (- 3) + (- 5). Điểm B diễn số nào? Từ đó suy ra giá trị của tổng
(- 3) + (- 5).
- 3
- 3
- 3
- 3
- 5
- 8
HĐ1
HĐ2
Điểm A biểu diễn số -3
Điểm B biểu diễn số - 8
Em thực hiện như thế nào để được kết quả là – 8
Muốn cộng hai số nguyên âm, ta cộng phần số tự nhiên của chúng với nhau rồi đặt dấu “ – ” trước kết quả
* Quy tắc cộng hai số nguyên âm
Tổng của hai số nguyên âm là số nguyên gì?
Tổng của hai số nguyên âm là một số nguyên âm
Ví dụ 1:
(- 28) + (- 37) = - ( 28 + 37 ) = - 65
Luyện tập 1
Thực hiện các phép cộng sau:
a) (- 12) + ( - 48)
b) (-236) + (- 1025)
= - (12+48)
= - (236+1025)
= - 60
= - 1261
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 - Vận dụng 1
Giải
Sử dụng phép cộng hai số nguyên âm để giải bài toán sau (H.3.12)
Một chiếc tàu ngầm cần lặn (coi là theo phương thẳng đứng) xuống điểm A dưới đáy biển. Khi tàu đến điểm B ở độ cao - 135m, máy đo báo rằng tàu còn cách A một khoảng 45 m. Hỏi điểm A nằm ở độ cao bao nhiêu mét?
- 135 m
45 m
Tàu ở điểm B là – 135 km và còn phải lặn xuống 45m (tức là – 45m) thì tới điểm A.
Vậy độ cao của điểm A là:
(- 135) + (- 45)
= - 180 m
Tìm số đối của 4; - 5 ; 9; - 11
2.CỘNG HAI SỐ NGUYÊN KHÁC DẤU
?
Số đối của -11 là
Số đối của 4 là
Số đối của -5 là
Số đối của 9 là
Muốn tìm số đối của một số, ta chỉ việc đối dấu của nó.
-4
5
-9
11
Chẳng hạn số đối của – 5 là - (- 5) = 5
O
0
1
-5
1
Hình 3.14
Chú ý:
1. Ta quy ước số đối của số 0 là chính nó.
2. Trên Hình 3.14, ta thấy (- 5) + 5 = 0.
Một cách tổng quát:
3. Kí hiệu số đối của số nguyên a là – a.
Ta có số đối của – a là - (-a) = a.
Tổng của hai số đối nhau luôn bằng 0
Luyện tập 2:
Tìm số đối của mỗi số 5 và -2 rồi biểu diễn chúng trên
cùng một trục số.
Số đối của 5 là -5
Số đối của -2 là 2.
5
-5
.
.
-2
2
.
.
PHIẾU HỌC TÂP SỐ 2
Đ
S
S
Đúng ghi Đ, sai ghi S
a)
b) Số đối của số 2 là
c)
d) Số đối của số 0 là chính nó
Đ
S
Đ
S
Bài tập 3.9 (SGK trang 66):
d) (-6) + (-15)
Tính tổng hai số cùng dấu:
a) (-7) + (-2) 
= - ( 7 +2)
= - 9
b) (-8) + (-5)
= - ( 8 + 5)
= -13
c) (-11) + (-7)
= - (11 + 7)
= - 18 
= - (6 + 15)
= -21
Hướng dẫn tự học ở nhà
Học thuộc quy tắc cộng hai số nguyên cùng dấu, tìm số đối của một số
- Làm bài tập 3.11; 3.15 a; c.
Xem trước các phần còn lại của bài 14:
+ Tổng hai số nguyên khác dấu
+ Tính chất của phép cộng.
+ Trừ hai số nguyên.