BÀI THUYẾT TRÌNH
TỔ 4
Bài 23: CÔNG NGHIỆP SILICAT
Lê Thị Minh Nhã
3. Sành, sứ và men
3. Sành, sứ và men
Sành:
- Là vật liệu cứng, có màu xám, vàng hoặc nâu, gõ kêu, rất bền với hóa chất.
- Được làm từ đất sét sau khi nung ở 1200-1300oC
- Mặt ngoài là lớp men muối mỏng tạo nên do NaCl nóng chảy khi cho vào lò nung, cú tỏc d?ng t?o d? búng v� l?p b?o v? khụng th?m nu?c.
* Định nghiã
MỘT SỐ SẢN PHẨM LÀM BẰNG SÀNH
- Là vật liệu cứng, xốp, có màu trắng, gõ kêu, bền với hóa chất.
Sứ:
- Phối liệu d? s?n xu?t gồm: cao lanh, fenspat, thạch anh và một số oxit kim loại.
Tinh thể cao lanh
Tinh thể thạch anh
Bột fenspat
- Đồ sứ được nung 2 lần: lần 1 ở 1000oC, sau đó tráng men v� trang trí, rồi nung lần 2 ở 1400-1450oC
- Phân loại: Sứ dân dụng (chén, bát, bình, lọ.); sứ ki thu?t.
Sứ kĩ thuật được dùng để chế tạo các vật liệu cách điện, tụ điện, buzi đánh lửa, các dụng cụ thí nghiệm
MỘT SỐ SẢN PHẨM LÀM BẰNG SỨ
MỘT SỐ DỤNG CỤ BẰNG SỨ TRONG PHÒNG THÍ NGHIỆM
Men:
- Cú thành phần chính giống sứ, nhưng dễ nóng chảy hơn
- Nguyên liệu: cao lanh, fenspat, thạch anh, oxit chì (PbO hay Pb3O4) và oxit tạo màu (nếu cần)
- Men được phủ lên bề mặt sản phẩm, nung ở nhiệt độ thích hợp để men biến thành một lớp thủy tinh che kín bề mặt sản phẩm.
So sánh sành và sứ
1 SỐ HÌNH ẢNH VỀ HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT & SẢN PHẨM CỦA LÀNG GỐM BÁT TRÀNG
Hoạt động sản xuất gốm
NHÀ MÁY SỨ HẢI DƯƠNG
Bác Hồ thăm nhà máy sứ Hải Dương
THÔNG TIN BỔ SUNG
-Dĩa, bát, chén, ly, tách... bằng sành, sứ ngày càng được con người ưa chuộng vì mẫu mã đẹp, giá cả hợp lý.
Nếu các đồ này không được sản xuất đảm bảo công nghệ an toàn như: không đạt nhiệt độ nung chuẩn, vẽ nhiều hoa văn, màu sắc, sử dụng phụ gia chì với nồng độ cao để làm cho phụ gia nhanh chảy ở nhiệt độ thấp... sẽ làm hàm lượng chì càng cao.
-Các hoa văn phần lớn đều được dán đề can hoặc vẽ trên men và nung ở nhiệt độ thấp để giữ được màu sắc đẹp. Vì vậy không thể loại hết được chì.
-Các đồ sành sứ này khi tiếp xúc với thực phẩm có tính axit như: dưa chua, dưa nộm, rượu, bia, nước hoa quả, nước đường, canh nóng... chì trong bột màu sẽ thôi ra từng tý một.
- Khi lượng chì vào cơ thể tích tụ đến một mức nhất định sẽ gây ra ngộ độc. Một trong các cách hạn chế là ngâm đồ sứ mới mua về vào trong dấm, như thế sẽ làm tan phần lớn chì còn ứ đọng.
-Xi măng thuộc loại vật liệu Kết dính, được dùng trong xây dựng.
-Là chất bột min, màu lục xám.
-Thành phần chính gồm:
+canxisilicat : Ca3SiO5 (3CaO.SiO2) ,Ca2SiO4 (2CaO.SiO2 )
+ canxi aluminat: Ca3(AlO3)2 (3CaO.Al2O3 )
1 . Thành phần hóa học của xi măng
III. XI MĂNG:
2.Phân loại Xi măng
-Có nhiều loại xi măng như xi măng Pooclăng (Portland), xi măng aluminat, xi măng pouzoland. Khác nhau chủ yếu là thành phần khoáng vật. Trong đó xi măng Pooclăng là phổ biến nhất.
Nguồn gốc của xi măng Pooclăng:
Portland là tên một bán đảo ở miền Nam nước Anh. Đất đá miền này sau khi nghiền mịn thì trở thành một chất kết dính xây dựng tự nhiên có màu xám xanh mà không phải qua pha chế nung luyện gì cả. Tại vùng này xưa kia có nhiều núi lửa, và đất đá ở đây chính là sản phẩm từ việc nung luyện xi măng tự nhiên từ xa xưa. Tuy nhiên, xi măng tự nhiên này không được cứng chắc như xi măng ngày nay do lẫn nhiều tạp chất và sự nung luyện của núi lửa không phải là một qui trình kỹ thuật hoàn chỉnh. Do nguồn gốc đó mà xi măng ngày nay thường được gọi là xi măng Portland.
Cấu tạo, công thức hóa học của xi măng Portland
-Xi măng Portland là một hỗn hợp nghiền mịn của clinker, thạch cao  có thể có hay không có đá phụ gia. -Tùy theo hàm lượng đá phụ gia nghiền mà thành phần các oxit chính trong xi măng thay đổi trong khỏang sau:
CaO = 50 - 60 %
SiO2 = 20 - 30 %
Fe2O3 = 3 - 15 %
Al2O3= 5 - 20 %
SO3 = 2 - 4 %
1. Nghiên nhỏ các nguyên liệu (đá vôi, đất sét chứa nhiều SiO2 , một ít quặng sắt) và trộn với nhau rất kĩ bằng phương pháp khô hoặc ướt.

Quá trình sản xuất:
gồm 3 giai đoạn:
2. Nung hỗn hợp ở nhiệt độ 1400-1600 oC trong lò quay được đốt nóng bằng khí hoặc dầu mazut hoặc bụi than đưa vào lò ngược chiều với nguyên liệu.
Lò quay là ống thép có đường kính vài ba mét, dài từ 100 đến 200mét. ở bên trong lót gạch chịu lửa. Lò đặt hơi nghiêng trên những bánh xe răng cưa quay chậm bằng mơto.
sản phẩm thu đựơc ở lò quay là những hạt màu xám gọi là clinke.
3.để nguội clinke rồi đem nghiền, người ta thu được ximăng. Trong khi nghiền clinke, người ta cho thêm vào khoảng 5% thạch cao vào để làm cho ximăng không bị đông cứng quá nhanh.
Các công đoạn chính trong sản xuất xi măng
Lò quay sản xuất clanhke
3. Quá trình đông cứng xi măng
* Quá trình đông cứng của xi măng là sự kết hợp các hợp chất có trong xi măng với nước tạo nên những tinh thể hiđrat đan xen vào nhau thành những khối cứng và bền
Trong xây dựng, xi măng được trộn với nước thành khối nhão, sau vài giờ sẽ bắt đầu đông cứng
PT đông cứng xi măng:
Hiện nay người ta còn sản xuất các loại xi măng có những tính năng khác nhau: xi măng chịu axit, xi măng chịu nước biển...
Ở nước ta có nhiều nhà máy xi măng lớn như nhà máy xi măng Hải Phòng, Hoàng Thạch, Bỉm Sơn, Chinfon, Hoàng Mai, Hà Tiên...
NHÀ MÁY XI MĂNG
HÀ TIÊN 1
Một số nhà máy ximăng lớn ở VN:
NHÀ MÁY XI MĂNG HẢI PHÒNG
CÁM ƠN CÁC BẠN ĐÃ CHÚ Ý
LẮNG NGHE