Thứ Năm ngày 29 tháng 9 năm 2022

Tập làm văn
Cốt truyện

Xem sách trang

Khởi động

Một bức thư thường gồm mấy phần? Đó là những phần nào?
A. Một bức thư gồm 2 phần: phần mở đầu và phần cuối thư.
B. Một bức thư gồm 3 phần: phần mở đầu, phần diễn biến,
phần cuối thư.
C. Một bức thư thường gồm 3 phần: phần mở đầu, phần
chính, phần cuối thư.
D. Một bức thư thường gồm 4 phần: phần mở đầu, phần
chính, phần diễn biến, phần cuối thư.

Thứ Năm, ngày 29 tháng 9 năm 2022

Tập làm văn

CỐT TRUYỆN
Xem sách trang 42

I. Nhận xét:
1. Ghi lại những sự việc chính trong truyện Dế Mèn
bênh vực kẻ yếu.
H: Theo em thế nào là sự việc chính?
Sự việc chính là những sự việc quan trọng, quyết định
diễn biến của câu chuyện mà khi thiếu nó câu chyện
không còn đúng nội dung và hấp dẫn nữa

Ghi lại những sự việc chính trong truyện
“Dế Mèn bênh vực kẻ yếu”.

Dế Mèn gặp ai?

Dế Mèn đã làm gì?

Nhà Trò kể gì?

Dế Mèn dẫn Nhà Trò đi đâu?

Kết quả ra sao?

Các sự việc chính trong truyện
“Dế Mèn bênh vực kẻ yếu”:
Dế Mèn gặp ai?
- Dế Mèn gặp chị Nhà Trò đang gục đầu
khóc bên tảng đá.
Sự việc 1

Nhà Trò kể gì?
- Dế Mèn gặng hỏi, Nhà Trò kể lại tình
cảnh đau khổ bị bọn nhện ức hiếp và đòi
ăn thịt.
Sự việc 2

Dế Mèn dẫn Nhà Trò đi đâu?
- Dế Mèn phẫn nộ cùng Nhà Trò đến chỗ
mai phục của bọn nhện.
Sự việc 3
Dế Mèn đã làm gì?
- Gặp bọn nhện, Dế Mèn ra oai, lên án sự
nhẫn tâm của chúng, bắt chúng phá vòng
Sự việc 4
vây hàm hại Nhà Trò.
Kết quả ra sao?
- Bọn nhện sợ hãi phải nghe theo. Nhà Trò
được tự do.
Sự việc 5

Các sự việc chính trong truyện:
+ Sự việc 1: Dế Mèn gặp Nhà Trò đang gục đầu khóc bên tảng đá.
+ Sự việc 2: Dế Mèn gạn hỏi, Nhà Trò kể lại tình cảnh khốn khó bị
bọn nhện ức hiếp và đòi ăn thịt.
+ Sự việc 3: Dế Mèn phẫn nộ cùng Nhà Trò đi đến chỗ mai phục của
bọn nhện.
+ Sự việc 4: Gặp bọn nhện, Dế Mèn ra oai, lên án sự nhẫn tâm của
chúng, bắt chúng phá hết vòng vây hãm Nhà Trò.
+ Sự việc 5: Bọn nhện sợ hãi phải nghe theo. Nhà Trò được tự do.

 Chuỗi các sự việc từ 1 đến 5 như trên được gọi là cốt truyện.

2. Chuỗi sự việc trên được gọi là cốt
truyện.
Vậy theo em, cốt truyện là gì?
 Cốt truyện là một chuỗi sự việc
làm nòng cốt cho diễn biến của
truyện.

Mở
đầu

 Sự việc khơi nguồn cho các sự việc khác.

 Các sự việc chính nối tiếp nhau, nói lên tính cách nhân vật, ý
nghĩa của truyện.

 Kết thúc của các sự việc ở phần mở đầu và phần chính.

 Cốt truyện thường gồm 3 phần:
+ Mở đầu: Sự việc khơi nguồn cho các
sự việc khác.
+ Diễn biến: Các sự việc chính kế tiếp
theo nhau nói lên tính cách nhân vật, ý
nghĩa của truyện.
+ Kết thúc: Kết thúc của các sự việc ở
phần mở đầu và phần chính.

II. Ghi nhớ
1. Cốt truyện là một chuỗi sự
việc làm nòng cốt cho diễn biến
của truyện.
2. Cốt truyện thường có ba
phần:
- Mở đầu
- Diễn biến
- Kết thúc

III. Luyện tập

3
1
4
2
5
6

1. Truyện cổ tích Cây khế bao gồm các sự việc chính sau đây
a) Chim chở người em bay ra đảo lấy vàng, nhờ thế em trở nên
giàu có.
b) Cha mẹ chết, người anh chia gia tài, người em chỉ được cây
khế.
c) Người anh biết chuyện, đổi gia tài lấy cây khế, người em bằng
lòng.
d) Cây khế có quả, chim đến ăn, người em phàn nàn và chim hẹn
trả ơn bằng vàng.
e) Chim lại đến ăn, mọi chuyện diễn ra như cũ, nhưng người anh
may túi quá to và lấy quá nhiều vàng.
g) Người anh rơi xuống biển và chết.
Hãy sắp xếp các sự việc trên thành cốt truyện.

Thứ .., ngày … tháng 9 năm 2022
Tập làm văn
Cốt truyện
III. Luyện tập:
Bài 1: Sắp xếp các sự việc thành cốt truyện:
b, d, a, c, e,
g
Bài 2: Dựa vào cốt truyện trên, kế lại truyện
Cây khế:

2. Dựa vào cốt truyện trên, kể lại truyện cây khế.
Lưu ý: Để kể chuyện hay, sinh động các em cần:
+ Thêm một số từ ngữ, lời văn phù hợp với nội dung truyện.
+ Tả ngoại hình nhân vật.
+ Kể lại lời nói, ý nghĩ của nhân vật.
+ ….

Ngày xưa, có hai anh em nhà kia, sau khi cha mẹ qua đời,
người anh chiếm tất cả gia tài, chỉ cho em mỗi một cây khế ở góc
vườn.

Người em vốn tính hiền lành nên đành nhẫn nhịn nhận lấy
cây khế. Hằng ngày, anh chăm sóc, vun gốc, tưới cây, mong cây
sớm ra quả.

     Đến mùa, cây khế bói rất nhiều quả to, chín mọng. Bỗng một
hôm, có con chim lạ từ đâu bay tới. Chim đậu trên cây, ăn hết quả
này đến quả khác.

Nhìn chim ăn khế, người em buồn rầu than thở:
- Chim ơi, gia tài tôi chỉ có một cây khế này thôi. Chim ăn hết
khế, tôi lấy gì mà sống đây ?.

Nghe vậy, chim lạ liền đáp:
- Ăn một quả, trả cục vàng, may túi ba gang, mang đi mà đựng".
Sau đó, chim cất cánh bay đi.

      Người em thấy lạ nhưng cũng lấy vải may một cái túi nhỏ
đúng theo lời chim nói. Vài ngày sau, chim thần đến chở người em
bay ra một hòn đảo hoang vắng.

Kì lạ thay, trên đảo có rất nhiều vàng bạc, đá quý đủ loại,
sáng lấp lánh. Người em chỉ lấy một số vàng đựng vào vừa đủ túi
rồi cưỡi lên lưng chim bay về.

Từ đó, người em trở nên giàu có và thường giúp đỡ dân nghèo.

 
Ít lâu sau, người anh sang chơi, thấy em giàu có thì hết sức
ngạc nhiên, bèn gặng hỏi. Người em thành thực kể lại đầu đuôi câu
chuyện. Người anh lại nổi máu tham, nài nỉ đòi đổi gia tài của mình
để lấy cây khế. Người em vốn hiền lành nên cũng bằng lòng.

Ngày ngày, người anh chực sẵn bên gốc cây chờ chim đến. Một
ngày kia, chim lạ lại đến ăn khế. Người anh giả vờ phàn nàn, than
vãn. Chim cũng đáp lời: “Ăn một quả, trả cục vàng, may túi ba
gang, mang đi mà đựng”.

Vốn tính tham lam, người anh đã cùng vợ mình may sẵn một
cái túi to đến chín gang.

Khi chim đưa ra đảo, hắn ta nhặt thật nhiều vàng nhét đầy vào
túi, lại còn giắt thêm vào xung quanh người.

Chim cố sức đập cánh bay lên. Bởi túi vàng to và nặng quá
nên đến giữa biển, chim kiệt sức lảo đảo. Thế là người anh và cả
túi vàng rơi tõm xuống biển sâu.

Câu chuyện “Cây khế”
khuyên chúng ta điều gì?

Câu chuyện khuyên
chúng ta là anh em một
nhà phải biết yêu thương,
nhường nhịn lẫn nhau và
không nên tham lam.

Củng cố:
Cốt truyện là gì?
Cốt truyện là một chuỗi sự việc làm nòng cốt cho
diễn biến của truyện
Cốt truyện thường có mấy phần?
Có 3 phần: Mở đầu, diễn biến, kết
thúc.

Dặn dò
TiẾT HỌC KẾT THÚC
- Đọc kĩ phần Ghi nhớ.
- Kể lại truyện Cây khế vào vở
Chuẩn bị bài sau: Luyện tập xây dựng cốt
truyện