Năng lượng hóa thạch có vai trò quan trọng trong lĩnh vực giao thông
vận tải và sản xuất điện. Năng lượng này có ưu và nhược điểm gì?

Chủ đề 5
NĂNG LƯỢNG VỚI CUỘC SỐNG
Bài 14
NĂNG LƯỢNG CỦA TRÁI ĐẤTNĂNG LƯỢNG HÓA THẠCH

NỘI DUNG BÀI HỌC
Năng lượng của
Trái Đất

I.

II.

Năng lượng hóa
thạch

01

Năng Lượng
Của Trái Đất

Kể tên các nguồn năng lượng
mà em biết. Nêu rõ vai trò của
Mặt Trời đối với mỗi nguồn
năng lượng đó.

Năng lượng nhiệt: Mặt Trời truyền đến Trái Đất có năng lượng nhiệt

Năng lượng điện: ánh sáng mặt trời chiếu xuống các pin mặt trời và sản
sinh ra năng lượng điện....

Mỗi ngày Trái Đất nhận năng lượng rất lớn từ Mặt Trời, chủ yếu ở 2 dạng:
nhiệt và ánh sáng
30% năng lượng được mặt đất và
các đám mây phản xạ trở lại không
gian bên ngoài
70% năng lượng được mặt đất, đại
dương, khí quyển hấp thụ và chuyển
hóa thành năng lượng khác

1. Vòng Năng Lượng Trên Trái Đất

Vòng năng lượng trên Trái Đất tạo ra

gió, dòng hải lưu, sóng biển
Các kiểu thời tiết và khí hậu
trên Trái Đất

Vòng năng lượng trên Trái
Đất cung cấp năng lượng cần
thiết cho các chu trình vận
động trên Trái Đất

Mô tả vòng năng
lượng giữa các vật
sống trên Trái Đất.
Nêu dạng năng lượng
trong mỗi giai đoạn
của vòng năng lượng.

Vòng năng lượng giữa các vật sống là quá trình chuyển đổi
năng lượng từ nguồn thực vật cho đến các động vật

Ở thực vật
Ở quá trình quang hợp, thực vật
hấp thụ năng lượng mặt trời,
chuyển hóa năng lượng mặt trời
thành hóa năng lưu trữ trong
lục lạp của chúng

Ở động vật
Thức ăn của động vật
thường là thực vật hoặc
các động vật khác
Động vật ăn thực vật để lấy
năng lượng và các chất dinh
dưỡng cho sự sinh trưởng,
phát triển và vận động

Ở động vật
Động vật lấy glucose từ
quá trình phần giải thức ăn
Quá trình hô hấp với sự tham
gia của khí oxygen mà các
phần tử chất hữu cơ (chủ yếu
là glucose) được phần giải
thành khí CO, và nước, đồng
thời tạo ra năng lượng ATP

Thực vật lại bắt đầu hấp thụ năng
lượng mặt trời để chuyển khí CO, và
nước thành phân tử đường hữu cơ
Việc phân hủy xác các vật sống bị vùi
lấp do thiên tai qua hàng triệu năm
đã hình thành nguồn năng lượng
hóa thạch trên Trái Đất.

Chứng tỏ năng lượng
được chuyển hóa
trong vòng năng
lượng giữa các vật
sống trên Trái Đất đến
từ Mặt trời.

Năng lượng trong vòng năng
lượng giữa các vật sống trên
Trái Đất đến từ Mặt Trời được
chuyển hóa thành hóa năng
thông qua quá trình quang
hợp của thực vật trên Trái
Đất. Sau đó, thực vật là
nguyên liệu và được chuyển
dẫn qua các cấp độ khác nhau
của hệ sinh thái thông qua
việc tiêu thụ của động vật.

https://www.youtube.com/watch?v=fWSYYDhZOog

Mô tả sự chuyển hóa
năng lượng trong
chu trình carbon.
Nêu rõ vai trò của
Mặt Trời trong chu
trình này.

Quá trình hô hấp của động vật,
thực vật, đốt cháy thực vật,
phân hủy xác hữu cơ, sản xuất
công nghiệp, giao thông... tạo ra
lượng lớn CO2 trong khí quyển
Thực vật lấy CO2 để quang hợp,
carbon trao đổi trong quần xã
qua chuỗi và lưới thức ăn
Một lượng nhỏ carbon lắng
đọng tạo trầm tích dưới đáy
biển tạo thành nhiên liệu hóa
thạnh và các hóa thạch khác

Vai trò của Mặt
Trời trong chu trình
carbon là cung cấp
năng lượng cần
thiết cho quá trình
quang hợp ban
đầu.

Mô tả sự chuyển hóa năng lượng trong chu trình nước.
Nêu rõ vai trò của Mặt Trời trong chu trình này.

Tạo thành mưa với
các dạng: nước,
tuyết, mưa đá

1 phần ngấm
xuống đất và
mạch nước
ngầm, còn lại
tồn tại ở sông hồ
và trở lại biển

Gió mang mây tới các lục địa
đồng thời mây dần dần phát
triển về mật độ hơi nước

Hơi nước ngưng
tụ thành mây

Nước bốc hơi
lên không khí

Năng lượng Mặt
Trời làm nóng
nước và khí quyển

Nước có vai trò quan trọng trong việc điều hòa năng lượng trên Trái Đất

Trong chu trình
này, mặt trời có
vai trò bắt đầu
chu trình nước,
làm nước bay hơi
khỏi biển và các
dòng chảy khác.

Chứng tỏ năng lượng từ gió,
năng lượng từ dòng chảy trên
Trái Đất cũng đến từ Mặt Trời

Năng lượng Mặt Trời làm nóng nước và khí quyển, tạo ra sự chênh lệch
nhiệt độ giữa các vùng trên Trái Đất, gây ra sự chuyển động của không khí
và các dòng hải lưu trong đại dương, tạo ra năng lượng từ gió, năng lượng
từ dòng chảy, năng lượng từ sóng biển, từ dòng biển trên Trái Đất.

Từ vòng năng lượng trên Trái
Đất như mô tả trong Hình 14.1
và 14.2, hãy lấy các ví dụ chứng
tỏ năng lượng của Trái Đất đến
từ Mặt Trời.

Ban ngày, sử dụng ánh sáng Mặt Trời để làm sáng căn phòng, nơi làm việc

Sử dụng năng lượng nhiệt, năng lượng gió để làm khô các đồ vật (quần áo,
giày dép,…), thực phẩm (thóc, cá,…), ….

Ngoài năng lượng từ Mặt Trời
truyền đến, trên Trái Đất còn có
các nguồn năng lượng nào?

Năng Lượng Địa Nhiệt

Năng lượng đến từ lõi Trái Đất → chuyển động của các mảng
kiến tạo của TĐ → hoạt động của núi lửa và động đất

Năng Lượng Địa Nhiệt

Sử dụng năng lượng địa nhiệt trong đời sống và sản xuất

Năng Lượng Địa Nhiệt

Sử dụng năng lượng địa nhiệt trong đời sống và sản xuất

Năng Lượng Thủy Triều

Là kết quả của lực hút
hấp dẫn của Mặt Trăng
lên Trái Đất → điều hòa
các dòng chảy trênTĐ và
làm chậm dần chuyển
động tự quay trên TĐ

Năng Lượng Thủy Triều

Sử dụng năng lượng địa nhiệt trong đời sống và sản xuất

Năng Lượng Thủy Triều

Sử dụng năng lượng địa nhiệt trong đời sống và sản xuất

Năng Lượng Thủy Triều

Sử dụng năng lượng địa nhiệt trong đời sống và sản xuất

Năng Lượng Hạt Nhân

Năng lượng dự trữ bên trong nguyên tử

Năng Lượng Hạt Nhân

Sử dụng năng lượng hạt nhân

Vòng năng lượng trên Trái Đất là những sự
chuyển hóa năng lượng và vận động xảy ra khi
năng lượng Mặt Trời truyền đến Trái Đất
Năng lượng của Trái Đất chủ yếu đến từ
Mặt Trời

02

Năng Lượng
Hóa Thạch

Năng lượng hóa thạch được tạo ra từ các nhiên liệu hóa thạch

2. Năng Lượng Hóa Thạch

Mô tả quá trình hình thành dầu mỏ.

Từ vài trăm triệu năm trước, một lượng lớn thực vật và xác sinh vật biển
tích tụ dưới đáy đại dương tạo thành trầm tích của động vật và thực vật
Trong hàng triệu năm tiếp theo, lớp trầm tích này bị biến đổi bởi vi khuẩn
và chìm sâu hơn.

Trải qua sự gia tăng nhiệt độ và áp suất, ở độ sâu khoảng một vài kilômét
dưới áp suất lớn, dần dần các lớp trầm tích biến thành bùn đen, dầu mỏ.
Sau đó, dựa vào các vết đứt gãy của các lớp đá, dầu mỏ dần nổi lên, tích tụ
trong các túi đá, trở thành mỏ dầu.

2. Năng Lượng Hóa Thạch

Vì sao dầu mỏ
không thể bổ sung
nhanh và sẽ dần
cạn kiệt trong
tương lai gần?

Nhược Điểm Của Năng Lượng Hóa Thạch

Trái Đất mất hàng triệu
năm để tạo ra các nguồn
nhiên liệu đó, trong khi tốc
độ tiêu thụ của con người
lại rất nhanh khiến nguồn
nhiên liệu này ngày càng
trở nên cạn kiệt.