Bài 37: LỰC HẤP DẪN
VÀ TRỌNG LƯỢNG

KHỞI ĐỘNG

1. Số lượng: 6 nhóm.
Bảng kết quả
2. Nhiệm vụ: Thả các vật rơi từ độ cao khác
Hướng
Vật
nhau. Quan
sát và nhận xét hướng chuyển
chuyển động
động của các vật và hoàn thành bảng kết quả.
3. Thời
gian: 2 phút.
Quả
bóng
Viên phấn
Tờ giấy

KHỞI ĐỘNG
Bảng kết quả
Hướng
chuyển động

Vật

Tại sao mọi vật
đều rơi xuống?

Quả bóng

1

Từ trên xuống dưới

Viên phấn

2

Từ trên xuống dưới

Tờ giấy

3

Từ trên xuống dưới

1. Khối lượng

C1: Trên vỏ hộp sữa có ghi:
C1: 380 g chỉ
“Khối lượng tịnh 380 g”
lượng sữa chứa
(hình 37.1a). Số đó chỉ sức
trong hộp.
nặng của hộp sữa hay lượng
sữa chứa trong hộp?

Hình 37.1a. Hộp sữa

1. Khối lượng

C2: Trên
bao
ghi 25
C2: 25
kg gạo
cho có
biết
kg (hình
37.1gạo
b). Số
đó cho
lượng
chứa
biết điều
gì?bao.
trong

Hình 37.1b. Bao

1. Khối lượng

- Khối lượng là
số đo lượng chất
của một vật.
- Khi không tính
bao bì thì khối
lượng đó được
gọi là khối lượng
tịnh.

- Khối lượng là gì?
- Khi không tính bao bì thì
khối lượng đó được gọi là gì?

2. Lực hấp dẫn

1. Mỗi nhóm HS sử dụng 1 tờ giấy vo tròn sau đó
cho tờ giấy vo tròn di chuyển 2 hướng khác nhau
(hướng xuống, hướng lên) và đưa ra kết quả di
chuyển của nó.
2. HS quan sát hình 37.2 trong SGK và trả lời câu
hỏi: Tại sao khi rụng khỏi cành cây quả táo luôn
rơi xuống đất?

2. Lực hấp dẫn
- Lực hấp dẫn là
lực hút giữa các
vật có khối lượng.
- Ví dụ: Hai
quyển sách nằm
trên bàn, 2 bạn
ngồi gần nhau…

Theo em, lực hấp
dẫn là gì?

3. Trọng lượng
của vật

Nhiệm vụ: Quan sát thí
nghiệm hình 37.3a và 37.3b,
thảo luận nhóm thống nhất
đáp án các câu hỏi sau:
+ Em có nhận xét gì về sự biến
dạng của lò xo khi treo quả
nặng vào nó? Nguyên nhân
của sự biến dạng này là gì?
+ Khi thả viên phấn ở độ cao
nào đó thì viên phấn sẽ
chuyển động như thế nào? Tại
sao?
Thời gian: 5 phút.

3. Trọng lượng của vật
* Nhận xét:
- Lực hút của Trái Đất tác
dụng lên vật chính là lực
hấp dẫn. Lực này còn gọi là
trọng lực.
- Độ lớn của trọng lực tác
dụng lên vật là trọng lượng
của vật đó.
+ Kí hiệu trọng lượng là: P.
+ Đơn vị trọng lượng là
Niu tơn, kí hiệu là N.

? Nhận xét về sự biến dạng của lò
xo khi treo quả nặng vào nó.
- Khi treo quả nặng vào lò xo thì lò
xo bị dãn ra.

Tại sao lò xo
bị dãn ra?

- Nguyên nhân: do quả nặng chịu
tác dụng lực hút Trái Đất nên đã
kéo lò xo làm lò xo dãn ra.
Tại sao viên
phấn chuyển
động xuống
dưới?

? Khi thả viên phấn ở độ cao nào
đó thì viên phấn sẽ chuyển động
như thế nào?
- Viên phấn sẽ chuyển động rơi
xuống đất.
- Giải thích: Vì bị Trái Đất tác
dụng một lực hút.

3. Trọng lượng của vật
* Mối liên hệ giữa trọng
lượng và khối lượng.
- Quả cân 100g có trọng
lượng là 1N.
- Một vật 1kg = 1000g có
trọng lượng là 10N.
- Mối liên hệ giữa trọng
lượng và khối lượng là:
P = 10.m
- Trong đó:
+ P là trọng lượng của vật (N).
+ m là khối lượng của vật (kg).

Một bạn học
sinh có khối
lượng 45kg thì
trọng lượng của
bạn
đó lượng
là bao45kg thì
Một bạn học sinh có
khối
nhiêu?
trọng lượng của bạn đó
là 450N.

 Thi đua trong nhà trường giữa các lớp, thi đua trong lớp giữa các tổ nhóm
hoặc thi đua giữa các học sinh với nhau đều mang lại một lợi ích thiết thực
là giáo dục các em thực sự hòa mình vào tập thể, xem lợi ích tập thể là trên
hết để mỗi thành viên phải nỗ lực hết sức để hoàn thành nhiệm vụ.
 Các em hãy cùng đội của mình tiến về đích đầu tiên để giành chiến thắng
bằng cách trả lời các câu hỏi do thầy cô đặt ra. Trong 4 đội, Đội nào trả lời
đúng và nhanh nhất thì xe của đội mình sẽ được tiến 2 bước, đội nào trả
lời đúng và nhanh thứ 2 thì xe của đội mình sẽ được tiến 1 bước. Đội nào
về đích trước sẽ giành chiến thắng.    NÀO CÙNG CHƠI NHÉ !!!

Cuộc Đua
Kỳ Thú

CHÚC MỪNG
MỪNG
CHÚC
Vận dụng

1. Lực hấp dẫn giữa Trái
Đất và Mặt Trăng.
2. Lực hấp dẫn giữa Trái
Đất và con người.

Câu 1: Nêu 2 ví dụ về lực hấp dẫn giữa các
vật trong đời sống?

Đổi khối lượng:
m = 20 g = 0,02 kg
Trọng lượng là:
P = 10.m =10.0,02 = 0,2 (N)

Câu 2: Một vật có khối lượng 20g thì có
trọng lượng tương ứng là bao nhiêu?

Vật có trọng lượng P =
40N thì nó có khối lượng
tương ứng là:
m = P/10 = 40/10 = 4 (kg).

Câu 3: Một vật có trọng lượng 40N thì có
khối lượng là bao nhiêu?

Túi kẹo có khối lượng m =
150 g = 0,15 kg thì có trọng
lượng là:
P =10.m =10.0,15 =1,5 (N).

Câu 4: Hãy cho biết trọng lượng tương ứng
của túi kẹo có khối lượng 150 g?

Chọn D
Ô tô có khối lượng m = 5 tấn =
5000 kg thì có trọng lượng là:
P =10.m =10. 5000 = 50000 (N).
Câu 5: Một ô tô có khối lượng 5 tấn thì
trọng lượng của ô tô đó là:
A. 5N
B. 500N
C. 5000N
D. 50000N

Chọn B.

Câu 6: Một quyển sách 100g và một quả
cân bằng sắt 100g đặt gần nhau trên mặt
bàn. Nhận xét nào sau đây là không đúng?
A. Hai vật có cùng trọng lượng.
B. Hai vật có cùng thể tích.
C. Hai vật có cùng khối lượng.
D. Có lực hấp dẫn giữa hai vật.

1. Khối lượng: Là số đo lượng
chất của một vật. Khi không tính
bao bì thì khối lượng đó được gọi
là khối lượng tịnh.
2. Lực hấp dẫn: Lực hút giữa
các vật có khối lượng.
3. Trọng lượng của vật
- Lực hút của Trái Đất tác dụng
lên vật chính là lực hấp dẫn. Lực
này còn gọi là trọng lực.
- Độ lớn của trọng lực tác dụng
lên vật là trọng lượng của vật đó.
- Mối liên hệ giữa trọng lượng
và khối lượng là: P = 10.m
- Trong đó:
+ P là trọng lượng của vật (N).
+ m là khối lượng của vật (kg).

VẬN DỤNG
? Xác định trọng lượng của mình khi
ở trên mặt đất và khi lên Mặt Trăng.
Ví dụ: HS có khối lượng m = 36kg
Trọng lượng trên mặt đất là:
PTĐ = 10.m = 10.36 = 360 (N)
Trọng lượng trên mặt trăng là:
PMT = 360/6 = 60 (N).

1. Khối lượng: Là số đo lượng
chất của một vật. Khi không tính
bao bì thì khối lượng đó được gọi
là khối lượng tịnh.
2. Lực hấp dẫn: Lực hút giữa
các vật có khối lượng.
3. Trọng lượng của vật.
- Lực hút của Trái Đất tác dụng
lên vật chính là lực hấp dẫn. Lực
này còn gọi là trọng lực.
- Độ lớn của trọng lực tác dụng
lên vật là trọng lượng của vật đó.
- Mối liên hệ giữa trọng lượng
và khối lượng là: P = 10.m
- Trong đó:
+ P là trọng lượng của vật (N).
+ m là khối lượng của vật (kg).

ĐỌC THÊM
- Năm 1666 để chạy trốn nạn dịch hạch đang hoành hành ở
London, Newton đã trở về ngôi nhà thời thơ ấu của mình ở
Woolsthorpe. Vào thời điểm đó, ông cũng thường xuyên đi dạo
trong khu vườn. Ông tự hỏi tại sao khi rụng khỏi cành cây quả táo
luôn rơi xuống mặt đất thay vì rơi ngang hoặc bay ngược lên. Và
chính Newton đã đưa ra câu trả lời rằng, Trái Đất hút quả táo
bằng một lực chưa được biết đến. Những năm sau đó, Newton rất
thích giai thoại về quả táo rơi trúng đầu mình. Các nhà sử học cho
rằng Newton đã đưa ra các tình tiết về câu chuyện “táo rơi trúng
đầu” để minh họa ngắn gọn khám phá của ông về lực hấp dẫn,
giúp người nghe dễ hiểu hơn.
- Do đó, trọng lượng của vật phụ thuộc vào vị trí của vật trên Trái
đất. Khi lên cao thì trọng lượng của vật sẽ giảm đi chút ít. Trong
khi đó khối lượng của một vật không thay đổi theo vị trí đặt vật.
- Khi đổ bộ lên Mặt trăng thì trọng lượng của nhà du hành vũ trụ
trên Mặt trăng (tức là lực hút của Mặt trăng lên người đó) chỉ
bằng 1/6 trọng lượng của người đó trên Trái đất, còn khối lượng
của người đó không đổi.

CÔNG VIỆC VỀ NHÀ
- Học bài, làm bài tập trong SBT.
- Đọc trước bài 38: “LỰC TIẾP XÚC VÀ LỰC KHÔNG
TIẾP XÚC”.