Luyện từ và câu

Đại từ
(Trang 92, 93)

Hiểu đại từ là từ dùng
để xưng hô hay thay
thế danh từ , động từ ,
tính từ (hoặc cụm danh
từ , cụm động từ , cụm
tính từ) trong câu để
khỏi lặp từ.

Bước đầu biết
dùng đại từ để
thay thế cho
danh từ bị lặp lại
nhiều lần.

Nhận biết được
một số đại từ
thường dùng trong
thực tế.

Đại từ

Biết viết hoa để
thể hiện sự tôn
kính.

2
1
Khởi
động

Nhận xét

3
Luyện tập

4
Củng
cố

Khởi động

ò chơi: Vườn hoa của

Từ đồng nghĩa là gì?

Từ đồng nghĩa là những từ có nghĩa
giống hoặc gần giống nhau.

Từ trái nghĩa là những từ có
nghĩa:
A

Giống nhau

B

Gần giống nhau

C

Khác nhau

D

Trái ngược nhau

Từ nhiều nghĩa gồm có:

A

Nghĩa gốc

B

Nghĩa chuyển

C

Nghĩa gốc và nghĩa chuyển

D

Nghĩa đặc biệt

Từ đồng âm là gì?
Từ đồng âm là những từ giống nhau
về âm nhưng khác hẳn nhau về
nghĩa.

Nhận xét

1. Các từ in đậm dưới
dùng làm gì?

đây được

a) Hùng nói:“Theo tớ, quý nhất là lúa
gạo. Các cậu có thấy ai không ăn mà
sống được không?”
Quý và Nam cho là có lí.
b) Chích bông sà xuống vườn cải. Nó
tìm bắt sâu bọ.

- “Tớ”: Hùng dùng để tự xưng mình
khi nói chuyện.

Theo tớ, quý
nhất là lúa gạo.
Các cậu có thấy
ai không ăn mà
sống được
không?
Hùng

- “Cậu”: Hùng dùng để gọi bạn mình
(Quý và Nam) khi nói chuyện.
Vậy “tớ” và “cậu” được dùng để
xưng hô.
Quý

và

Nam

Tại sao ta không nói là
Từ“Nó”
“Nó”
dùng
Từ
dùng
để
“Chích
bông
tìm
bắt để thay
Làm
như
thế
để
“Nó”: dùng
chỉ chú
chích
sâu tránh
bọ.”
mà
lại
thay
bị
lặp
từ thế
để chỉ điều
gì?
bông
đó!cho
từ “chích
bông”
bằngdanh từ
thế
“chích
bông”.
từ “nó”?

“chích bông”.

Việc thay thế từ
ngữ nhằm tránh bị
lặp từ.

Chích bông sà xuống vườn cải. Nó tìm
bắt sâu bọ.

Qua 2 câu vừa rồi, ta thấy những từ in
đậm “tớ, cậu, nó” được dùng để xưng
hô hoặc thay thế một danh từ nào đó
trong câu nhằm khỏi lặp lại các từ
ngữ ấy.
Những từ như thế được gọi là
đại từ.

2. Cách dùng những từ in đậm dưới
đây có gì giống các từ nêu ở bài
tập 1?
a) Tôi rất thích thơ. Em gái tôi cũng
vậy.
b) Lúa gạo hay vàng đều rất quý. Thời
gian cũng thế. Nhưng quý nhất là
người lao động.

Các từ vậy, thế dùng để thay thế, nhằm tránh lặp lại
cụm động từ, cụm tính từ trong câu.
vậyThay thế thích thơ (cụm động từ)
thếThay thế rất quý

(cụm tính
từ)
Cách dùng các từ vậy, thế giống với cách dùng các
từ ở bài tập 1.
Các từ vậy, thế cũng được gọi là đại từ.

g
n
ù
d
ừ
t
à
l
Đại từ
y
a
h
ô
h
g
n
để xư
h
n
a
d
ế
h
t
y
để tha
ừ
t
h
n
í
t
,
ừ
t
g
từ, độn
h
n
a
d
m
ụ
c
(hoặc
,
ừ
t
g
n
ộ
đ
m
từ, cụ
g
n
o
r
t
)
ừ
t
h
n
í
cụm t
p
ặ
l
i
ỏ
h
k
o
h
câu c
.
y
ấ
ữ
g
n
ừ
t
c
lại cá

Luyện tập

Bài 1:

Các từ ngữ in đậm trong đoạn thơ sau được dùng để chỉ ai? Những
từ đó được viết hoa nhằm biểu lộ điều gì ?
Mình về
với Bác đường xuôi
Mình về với Bác đường
xuôi
Thưa
giùmnguôi
Việt Bắc
nguôi
Thưa giùm Việt Bắc
không
nhớ không
- Các
từnhớ
in đậm trong
Người
Người

đoạn thơ được dùng để
Ông
ngời Hồ.
Nhớ Ông Cụ mắtNhớ
sáng
ngờiCụ mắt sáng
chỉ Bác
Áotươi
nâu lạ
túithường!
vải, đẹp tươi- lạ thường!
Áo nâu túi vải, đẹp
Những từ ngữ đó
chính
là sương
đại từ.
Nhớ
Người
tinh
Nhớ Người những
sáng
tinh những
sương sáng
- đường
Nhữngsuối
từ reo
ngữ đó được
Ungtrên
dung
yên ngựa
trên
Ung dung yên ngựa
đường
suối reo
viếtlênhoa
Người bước
đèo nhằm biểu lộ
Nhớ chân Người Nhớ
bướcchân
lên đèo
thái độ tôn kính Bác.
rừng
núi Người.
trông theo bóng Người.
Người đi, rừng núiNgười
trôngđi,
theo
bóng
Tố Hữu

Tố Hữu

Bài 2:

Gạch chân những đại từ trong bài ca dao
sau:
- Cái cò, cái vạc, cái nông,
Sao mày giẫm lúa nhà ông,
hỡi cò ?
- Không không, tôi đứng
trên bờ,
Mẹ con cái diệc đổ ngờ cho
tôi.
Chẳng tin, ông đến mà coi,

Vạc

Diệc

Cò
Bồ nông

Bài 3:

Dùng đại từ ở những chỗ thích hợp để thay thế
cho danh từ bị lặp lại nhiều lần trong mẩu
chuyện sau:
Con chuột tham lam
Chuột ta gặm vách nhà. Một cái khe hở hiện ra.
Chuột chui qua khe và tìm được rất nhiều thức ăn.
nó quá,
nó chuột tham lam nên chuột ăn nhiều
Là một con
nhiều đến mức bụng chuột phình to ra. Đến sáng,
nó tìm đường trở về ổ, nhưng bụng to quá, chuột
chuột
không sao lách qua khe hở được

Củng cố

Đại từ là từ dùng để xưng
hô hay để thay thế danh từ,
động từ, tính từ (hoặc cụm
danh từ, cụm động từ, cụm
tính từ) trong câu cho khỏi
lặp lại các từ ngữ ấy.

Đại
từ

 Dùng để xưng hô
 Dùng để thay thế danh từ, động từ,
tính từ (hoặc cụm danh từ, cụm động
từ, cụm tính từ)
 Nhằm để khỏi lặp lại những từ ngữ đó

Dặn dò
- Xem lại bài,
hoàn thành các
bài tập.

THANK YOU!

Cảm ơn!

Chân thành cảm Quý Thầy Cô đã yêu thích,
tin tưởng và ủng hộ!
Mong rằng tài liệu này sẽ giúp Quý Thầy Cô
gặt hái được nhiều thành công trong sự
nghiệp trồng người.
Để biết thêm nhiều tài nguyên hay các bạn
hãy truy cập group fb: Giáo viên Tiểu học lớp
5-EduFive qua đường link:
https://www.facebook.com/groups/43965398