Tieá 37,38

I. TÌM HIEÅU CHUNG:
•1. Taùc giaû:

I.TÌM HIEÅU CHUNG
1. Taùc gia: sgk/û

Thanh Thaûo
Qua phaàn tieåu daãn, em haõy ruùt
ra nhöõng neùt noåi baät veà nhaø thô
Thanh Thaûo ?

I. TÌM HIEÅU CHUNG:
•1. Taùc giaû:

Thanh Thaûo

I.TÌM HIEÅU CHUNG

- Ông nổi tiếng với
những bài thơ và
trường ca mang diện
mạo độc đáo viết về
chiến tranh và thời
hậu chiến, thể hiện
nhiều suy tư, trăn trở
về các vấn đề xã hội
và thời đại.
- Ông dành nhiều
tâm huyết cho việc
đổi mới thơ Việt.

1. Taùc giaû

2.Taùc phaåm:
 Xuaát xöù: trích trong taäp
“Khoái vuoâng ru-bich” (1985)

Khối vuông ru-bich – những gợi ý cho sự
cách tân nghệ thuật của nhà thơ Thanh Thảo

I.TÌM HIEÅU CHUNG
1. Taùc giaû
2.Taùc phaåm
- Xuaát xöù

 Gar-xi-a Lor-ca (1898 – 1936)

I.TÌM HIEÅU CHUNG
1. Taùc giaû:
2. Taùc phaåm:
- Xuaát xöù
- Gar-xi-a Lor-ca

Thánh đường Sagrada Familia
– biểu tượng của đất nước Tây Ban Nha

Nhöõng traän ñaáu boø toùt

Đàn ghi ta
(Tây Ban cầm)

 Pheâ-ñeâ-ri-coâ Gar-xi-a Lor-ca (1898 – 1936):
 Một thiên tài: sáng chói của VH
hiện đại Tây Ban Nha.
 Một nhân cách cao đẹp: yêu nhạc
dân gian, dùng tiếng đàn ghi ta để
giãi bày nỗi đau buồn và khát vọng
yêu thương của nhân dân, dũng
cảm đấu tranh với nền chính trị độc
tài, nền nghệ thuật già nua, bảo thủ.
 Một số phận đầy oan khuất: cái chết
bi thảm

“Khi naøo toâi cheát
haõy vuøi thaây toâi
cuøng vôùi caây ñaøn
döôùi lôùp caùt
Khi naøo toâi cheát
haõy vuøi thaây toâi
giöõa raëng caây cam
vaø ñaùm baïc haø
Khi naøo toâi cheát
haõy vuøi thaây toâi,
Gar-xi-a Lor-ca
toâi xin caùc ngöôøi ñoù
nôi moät chieác chong choùng gioù
Khi naøo toâi cheát!”

“ Nhờ có những vần thơ tài hoa mang đậm chất
dân gian của ông mà người ta nghe thấy tiếng
hoàng hôn than khóc ánh bình minh, tiếng đàn
guitare cất lên xao xuyến…
Cũng chính nhờ có thơ ông mà đất nước Tây Ban
Nha hiện lên với chiều dài sâu thẳm của lịch sử,
với những sắc màu độc đáo, nồng nhiệt, nhưng
vẫn phảng phất đâu đó một nỗi buồn mênh mang
trong tâm hồn…”

“Lor-ca laø nhaø thô maø toâi heát söùc ngöôõng moä, caû
veà thi ca laãn cuoäc ñôøi vaø caùi cheát ñeàu gaây cho toâi
nhieàu xuùc caûm vaø aán töôïng.Chính nhöõng hình aûnh
vaø nhaïc ñieäu trong nhieàu baøi thô Lor-ca ñaõ daãn daét
toâi khi vieát baøi thô maø toâi coi nhö moät khuùc töôûng
nieäm oâng.”
( Lorca trong tôi – Mãi mãi là bí mật, NXB Lao động, 2004)

 Theå thô: töï do mang phong
caùch töôïng tröng- sieâu thöïc
Chủ nghĩa tượng trưng - siêu thực:
- Xuất hiện vào đầu XX, trở thành một
cuộc cách mạng trong thơ ca.
- Thể hiện qua việc phá vỡ các khuôn
mẫu tư tưởng, đánh thức khát vọng
vươn dậy khỏi mọi trói buộc.
- Hình tượng trong thơ mang tính chất
đa nghĩa, liên tưởng, giàu suy tư.

I.TÌM HIEÅU CHUNG

1. Taùc giaû
2. Taùc phaåm
- Xuaát xöù
- Gar-xi-a lor-ca
-Theå thô

Đọc văn bản

  Boá cuïc:
 6 doøng ñaàu: hình aûnh Lor-ca –
ngöôøi ngheä só töï do, khaùt voïng
caùch taân ngheä thuaät.
Qua caûm nhaän ban ñaàu, haõy neâu

12 doøbaø
ngi thô
keá: ?
Lor-ca
i caù
ii
noä
i dung
Theo vôù
em,
baø
thô
ñöôï
c chia
laøm
t oan
khuaá
t. maáy phaàn?
• cheá
 coøn laïi: nieàm xoùt thöông Lorca, suy tö veà cuoäc giaûi thoaùt vaø
giaõ töø cuûa Lor-ca.

I.TÌM HIEÅU CHUNG
1. Taùc giaû:
2. Taùc phaåm:
- Xuaát xöù
- Gar-xi-a Lor-ca
-Theå thô
- Boá cuïc

Xem VI DEO

II. Ñoïc – hieåu vaên baûn:
I.TÌM HIEÅU CHUNG

 Lôøi ñeà töø: “khi tôi chết
hãy chôn tôi với cây đàn”

1. Taùc giaû:
2. Taùc phaåm:
- Xuaát xöù
- Gar-xi-a Lor-ca
-Theå thô
- Boá cuïc

 di chúc:
- tình yêu nghệ thuật, lẽ sống
mà Lor-ca không thể rời xa.
- tình yêu Tổ quốc nồng nàn.
=> chôn cây đàn không có
nghĩa là phủ nhận mọi giá trị
Đàn ghi ta
sáng tạo nghệ thuật mà
mong muốn tương lai phải (Tây Ban cầm)
tiếp nối, nhân lên.

•

II.ÑOÏC-HIEÅU VB
* Lôøi ñeà töø

1.Hình aûnh Lor-ca – ngöôøi ngheä só töï do
vôùi khaùt voïng caùch taân trong khung caûnh
chính trò vaø ngheä thuaät Taây Ban Nha:

những tiếng đàn bọt nước
Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt
li-la li-la li-la

trên yên ngựa mỏi mòn

Tìm những hình ảnh tượng trưng và
cho biết những hình ảnh đó gợi cho em
điều gì?

1. Taùc giaû:
2. Taùc phaåm:
- Xuaát xöù
- Gar-xi-a Lor-ca
-Theå thô
- Boá cuïc

II.ÑOÏC-HIEÅU VB
• * Lôøi ñeà töø

đi lang thang về miền đơn độc
với vầng trăng chếnh choáng

I.TÌM HIEÅU CHUNG

•

1. Hình aûnh Lor-ca –
ngöôøi ngheä só töï do,
khaùt voïng caùch taân

1.Hình aûnh Lor-ca –ngöôøi ngheä só töï do, khaùt voïng caùch taân ngheä
thuaät trong khung caûnh chính trò vaø ngheä thuaät Taây Ban Nha:

những tiếng đàn bọt nước

- “những tiếng đàn” + “bọt nước”
→ tiếng đàn hấp dẫn kỳ lạ : những
âm thanh có hình khối: tròn trịa,
mỏng manh nhưng không thể bị
tiêu diệt
- áo choàng đỏ gắt

Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt
li-la li-la li-la
đi lang thang về miền đơn độc
với vầng trăng chếnh choáng
trên yên ngựa mỏi mòn

gợi những đấu trường bò tót

gợi hình dung về một đấu trường đặc biệt
- Khát vọng dân chủ

- Nền chính trị độc tài

- Khát vọng cách tân nghệ thuật

- Nền nghệ thuật già nua

1.Hình aûnh Lor-ca – ngöôøi ngheä só töï do, khaùt voïng
caùch taân ngheä thuaät
những tiếng đàn bọt nước
- “lang thang, miền đơn độc,
vầng trăng chếnh choáng,
yên ngựa mỏi mòn, hát nghêu
ngao”:

Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt
li-la li-la li-la
đi lang thang về miền đơn độc
với vầng trăng chếnh choáng
trên yên ngựa mỏi mòn

Người nghệ sĩ dân gian tự do, tài hoa, ôm ấp khát vọng
cách tân nghệ thuật và đấu tranh vì một nền dân chủ nhưng
lại rất mong manh như một kỵ sĩ đơn độc trên hành trình lý
tưởng ấy.

2. Lor-ca vôùi caùi cheát oan khuaát:
Tây Ban Nha
hát nghêu ngao
bỗng kinh hoàng
áo choàng bê bết đỏ
Lor-ca bị điệu về bãi bắn
chàng đi như người mộng du
tiếng ghi ta nâu
bầu trời cô gái ấy
tiếng ghi ta lá xanh biết mấy
tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan
tiếng ghi ta ròng ròng
máu chảy

Thân phận Lor-ca thể hiện qua những
hình ảnh nào? Tìm những biện pháp
nghệ thuật đặc sắc?

I.TÌM HIEÅU CHUNG
1. Taùc giaû:
2. Taùc phaåm:
- Xuaát xöù
- Gar-xi-a Lor-ca
-Theå thô
- Boá cuïc
II.ÑOÏC-HIEÅU VB
• * Lôøi ñeà töø
• 1. Hình aûnh Lor-ca –
ngöôøi ngheä só töï do,
khaùt voïng caùch taân
2.Lor-ca vôùi caùi cheát
oan khuaát:

2. Lor-ca vôùi caùi cheát oan khuaát:

Tây Ban Nha
hát nghêu ngao
bỗng kinh hoàng
áo choàng bê bết đỏ
Lor-ca bị điệu về bãi bắn
chàng đi như người mộng du
- Hình ảnh vừa hiện thực, tượng trưng.
- Nghệ thuật:
- hoán dụ: “áo choàng bê bết đỏ”: gợi ra cảnh Lor-ca bị

hành hình đột ngột, bất ngờ
- đối lập: hát nghêu ngao
khát vọng
cái đẹp

cái chết bi thảm
áo choàng bê bết đỏ
hiện thực
tàn ác

 bi kịch của người nghệ sĩ cách tân trong thời đại bạo tàn.

2.Lor-ca vôùi caùi cheát oan khuaát:
tiếng ghi ta nâu
bầu trời cô gái ấy
tiếng ghi ta lá xanh biết mấy
tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan
tiếng ghi ta ròng ròng
máu chảy

Trước cái chết của Lor-ca, tác giả đã khắc họa hình ảnh
tiếng đàn ghi ta có gì đặc biệt? Tìm những biện pháp nghệ
thuật thể hiện?

2.Lor-ca vôùi caùi cheát oan khuaát:
Hình ảnh tượng trưng, siêu thực:
►âm thanh vỡ ra thành màu sắc, hình ảnh:
Nâu

Màu của vỏ đàn, của đất, của quê hương
Nỗi niềm hướng tới quê hương

Tiếng ghi ta

Lá xanh

Màu của sự sống tươi đẹp
Niềm tha thiết với cuộc sống

Tròn bọt nước vỡ tan
Ròng ròng máu chảy

vỡ oà, xót xa, tức tưởi
Hình khối,
dòng

đau đớn
tiếng đàn hóa thân thành thân phận, linh hồn, trái tim
người nghệ sĩ Lor-ca.

2.Lor-ca vôùi caùi cheát oan khuaát:
tiếng ghi ta nâu
bầu trời cô gái ấy
-nhân hóa
tiếng ghi ta lá xanh biết mấy
-ẩn dụ chuyển đổi cảm giác tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan
tiếng ghi ta ròng ròng
-hoán dụ
máu chảy

Ngheä thuaät:

=> tạo ấn tượng về cái chết đầy bi phẫn

Tiếng đàn của người nghệ sĩ Lor-ca trong khoảnh khắc bi
thương:
- niềm yêu tha thiết quê hương, cuộc sống
- mang trong mình một tình yêu thủy chung
- nỗi đau đớn trước cái chết oan khuất

•3. Nieàm xoùt thöông Lor-ca, suy tö veà
•cuoäc giaûi thoaùt vaø giaõ töø cuûa Lor-ca:
không ai chôn cất tiếng đàn

I.TÌM HIEÅU CHUNG
1. Taùc giaû:
2. Taùc phaåm:
- Xuaát xöù
- Gar-xi-a Lor-ca
-Theå thô
- Boá cuïc

tiếng đàn như cỏ mọc hoang
giọt nước mắt vầng trăng
long lanh trong đáy giếng
đường chỉ tay đã đứt
dòng sông rộng vô cùng
Lor-ca bơi sang ngang
trên chiếc ghi ta màu bạc
chàng ném lá bùa cô gái Di-gan
vào xoáy nước
chàng ném trái tim mình
vào lặng yên bất chợt
li – la li – la li – la

•
•

II.ÑOÏC-HIEÅU VB
* Lôøi ñeà töø
1. Hình aûnh Lor-ca..

2.Lor-ca vôùi caùi cheát...
3. Nieàm xoùt thöông
Lor-ca, suy tö veà cuoäc
giaûi thoaùt vaø giaõ töø
cuûa Lor-ca

•3. Nieàm xoùt thöông Lor-ca, suy tö veà cuoäc giaûi thoaùt vaø
giaõ töø cuûa Lor-ca:
không ai chôn cất tiếng đàn
“khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn” tiếng đàn như cỏ mọc hoang

không ai chôn cất tiếng đàn

NT: so sánh, tượng trưng:

giọt nước mắt vầng trăng
long lanh trong đáy giếng

Đoạn
Niềm tiếc
hành
thơxót
gợicái
lênchết,
trong
emtrình
hình cách
ảnh tân
gì? nghệ
Nghệthuật
thuậtdang
có
dở của Lor-ca.

gì đặc sắc?

- Niềm tin vào sự bất tử của nghệ thuật mà Lor-ca sáng tạo.
Nỗi buồn của tác giả vì khát vọng của Lor-ca không ai
tiếp tục

•3. Nieàm xoùt thöông Lor-ca, suy tö veà cuoäc giaûi thoaùt vaø
giaõ töø cuûa Lor-ca:
đường chỉ tay đã đứt
dòng sông rộng vô cùng
- Hình ảnh tượng trưng, đầy
Lor-ca bơi sang ngang
chất thơ: đường chỉ tay đã đứt,
ném lá bùa, ném trái tim mình,.. trên chiếc ghi ta màu bạc
chàng ném lá bùa cô gái Di-gan
→ định mệnh, cõi chết
-Tác giả suy tư về sự giã từ của vào xoáy nước
chàng ném trái tim mình
Lor-ca : đậm chất nghệ sĩ :
vào lặng yên bất chợt
ghi-ta bạc
li – la li – la li – la
Ñöôøng chæ tay

dòng sông

trong sạch, ngay thẳng, không quỳ gối trước bất công

 cuoäc ñôøi ñôn ñoäc, ngaén nguûi nhöng maõi maõi gaén
boù vôùi ngheä thuaät

 Nghệ thuật láy âm “li-la
li-la li-la”:
- gợi hợp âm của tiếng đàn
ghi ta: giàu tính nhạc
- gợi hình ảnh bông hoa
buồn, chia li
- gợi chuyến đi thăm thẳm
và đơn độc của người nghệ
sĩ

 Tiếng lòng tri ân sâu sắc
đối với nghệ sĩ, thiên tài
Lor-ca.
Hoa Li la (Tử đinh hương)

III. Tông kết.
1.Nghệ thuật: Bài thơ có sự kết
hợp hài hoà giữa hai yếu tố thơ và
nhạc, cấu tứ tự sự và trữ tình.
 Những liên tưởng bất ngờ, nhiều
so sánh, ẩn dụ, hoán dụ, phép
•
chuyển đổi cảm giác...
 Hình ảnh, màu sắc gắn với cảm
xúc và suy tưởng.
 Phong cách tượng trưng, siêu thực

•

I.TÌM HIEÅU CHUNG
1. Taùc giaû:
2. Taùc phaåm:
- Xuaát xöù
- Gar-xi-a Lor-ca
-Theå thô
- Boá cuïc
II.ÑOÏC-HIEÅU VB
* Lôøi ñeà töø
1. Hình aûnh Lor-ca..
2.Lor-ca vôùi caùi cheát..
3. Nieàm xoùt thöông
Lor-ca..
III Tổng kết
1.Nghệ thuật
2. Y nghĩa văn bản

2. Ý nghĩa văn bản
 Bài thơ làm sống lại huyền thoại Gar -xi-a
Lor-ca, một nghệ sĩ tự do, cô đơn; một cái
chết đầy oan khuất; một nhân cách cao quý,
một tâm hồn bất diệt.
 Sự đồng cảm thương tiếc sâu sắc của nhà thơ.
 Ghi nhớ: SGK

I.TÌM HIEÅU CHUNG
1. Taùc giaû:
2. Taùc phaåm:
- Xuaát xöù
- Gar-xi-a Lor-ca
-Theå thô
- Boá cuïc
II.ÑOÏC-HIEÅU VB
• * Lôøi ñeà töø
• 1. Hình aûnh Lor-ca..
2.Lor-ca vôùi caùi cheát..
3. Nieàm xoùt thöông
Lor-ca...…
III. TK
1.Nghệ thuật
2.Y nghĩa văn bản