CHÀO MỪNG CÔ VÀ
CẢ LỚP ĐẾN VỚI BÀI
THUYẾT TRÌNH CỦA
NHÓM 3

CHỦ ĐỀ: DI TRUYỀN HỌC NGƯỜI
I. Bệnh di truyền phân tử
II. Hội chứng bệnh liên quan đến đột biến NST
III. Bệnh ung thư
1. Khái niệm
2. Phân loại
3. Cơ chế
4. Nguyên nhân – Hậu quả
5. Phương pháp điều trị
6. Biện pháp hạn chế ung thư

CHỦ ĐỀ: DI TRUYỀN HỌC NGƯỜI
BIỂU ĐỒ :
PHÂN BỐ BỆNH NHÂN UNG THƯ
THEO NGHỀ NGHIỆP

Hàng trăm cái chết liên tiếp vì Rò rỉ phóng xạ tại nhà máy điện
bệnh ung thư dân làng Thiệu hạt nhân Nhật Bản sau động
Tổ (xã Trung Nguyên, huyện đất.
Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc)

Tia phóng xạ phá hủy cấu trúc
ADN dẫn đến ung thư.

III. Bệnh ung thư
1. Khái niệm
- Ung thư là một loại bệnh được đặc trưng bởi sự tăng
sinh không kiểm soát được của một số loại tế bào cơ
thể dẫn đến hình thành các khối u chèn ép các cơ quan
trong cơ thể.
BIỂU ĐỒ :
PHÂN BỐ
BỆNH
NHÂN UNG
THƯ THEO
NGHỀ
NGHIỆP

Tế bào tăng sinh

III. Bệnh ung thư
2. Phân loại
Nội dung
Khái niệm
Đặc điểm

Ví dụ

U ác tính
TB khối u có khả năng tách khỏi mô
ban đầu và di chuyển vào máutạo
khối u ở nhiều nơi gây chết cho
bệnh nhân(ung thư di căn)
• Phát triển nhanh
• Có di căn
• Thường xâm lấn các mô gần đó
• Có thể tái phát

U lành tính
Tb khối u không có khả năng di
chuyển vào máu để đi tới các vị trí
khác nhau của cơ thể
•
•
•
•

Phát triển chậm
Không di căn
Không xâm lấn mô gần đó
Không có khả năng tái phát

III. Bệnh ung thư
2. Phân loại

U ác tính ở gan

Gan lành mạnh

III. Bệnh ung thư
2. Phân loại

III. Bệnh ung thư
2. Phân loại

III. Bệnh ung thư
2. Phân loại

III. Bệnh ung thư
2. Phân loại

Ung thư da

Ung thư lưỡi

Ung thư phổi

Ung thư máu

Ung thư dạ dày

III. Bệnh ung thư
3. Cơ chế

Liên quan đến 2 nhóm gen kiểm soát chu kỳ tế bào

Dạng đột biến trội

Gen tiền ung thư bị đột biến

Hoạt động mạnh

Tăng phân bào

Khối u

Tăng phân bào

Khối u

Dạng đột biến lặn

Gen ức chế ung thư bị đột biến

Mất khả năng
kiểm soát

 Đột biến làm gen ức chế khối u mất khả năng kiểm soát khối u  xuất hiện
các TB ung thư  các khối u (thường là đột biến lặn, di truyền)
 Đột biến làm gen tiền ung thư  gen ung thư (thường là đột biến trội,
không được di truyền vì chúng chỉ xuất hiện ở TB sinh dưỡng)

III. Bệnh ung thư
3. Cơ chế

Liên quan đến 2 nhóm gen kiểm soát chu kỳ tế bào

Gen quy định yếu tố sinh trưởng
(Gen tiền ung thư)
ĐỘT BIẾN GEN

(TRỘI)

Gen ức chế các khối u
ĐỘT BIẾN GEN (LẶN)

Phối hợp hài hòa

III. Bệnh ung thư
3. Cơ chế

Liên quan đến 2 nhóm gen kiểm soát chu kỳ tế bào

III. Bệnh ung thư
3. Cơ chế
Bệnh ung thư vú: do một số gen bị đột biến lặn gây ra.

III. Bệnh ung thư
3. Cơ chế

III. Bệnh ung thư
4. Nguyên nhân

TÁC NHÂN VẬT LÝ

Tác nhân gây đột biến gen và đột biến NST

TÁC NHÂN HÓA HỌC

TÁC
NHÂN
SINH
HỌC

III. Bệnh ung thư
4. Nguyên nhân

HÀNH VI, THÓI
QUEN SINH HOẠT
CỦA CON NGƯỜI

Tác nhân gây đột biến gen và đột biến NST

III. Bệnh ung thư
4'. Hậu quả
Triệu trứng tại chỗ

- Gây tử vong
- Chèn ép các cơ
quan khác trong cơ
thể
- Gây
các
triệu
chứng
- Phá vỡ các cơ quan
hệ cơ quan trong
cơ thể nếu ở giai
Phù nề, chảy máu,
đoạn cuóio
đau loét . Chèn ép
vào mô xung quanh
có thể gây ra các
triệu chứng như
vàng da.

Triệu chứng di căn

Triệu chứng toàn thân

hạch bạch huyết lớn
lên, ho, ho ra máu,
gan to, đau xương,
gãy xương ở những
xương bị tổn thương
và các triệu chứng
thachdu@gmail.com
thần kinh.

sụt cân, chán ăn và
suy mòn, tiết nhiều
mồ
hôi
thiếu
máu ,huyết u hay
thay đổi nội tiết tố.
18

III. Bệnh ung thư
5. Phương pháp điều trị
5. 1. Phẫu thuật

Bệnh nhân T.X.Đ, SN 1993
với khối u 25kg trong ổ
bụng

Cắt bỏ những khối u có thể cắt bỏ

Hình ảnh khối u
khi mổ phanh

Bệnh nhân T.X.Đ
sau khi mổ

III. Bệnh ung thư
5. Phương pháp điều trị
5. 1. Phẫu thuật
- Phẫu thuật
cắt bỏ u
nguyên phát

Cắt bỏ những khối u có thể cắt bỏ
+ Nếu ung thư chưa di căn, phẫu thuật có thể giúp điều trị
khỏi bệnh. Cần phải thiết lập một vùng mô bình thường xung
quanh khối u nguyên phát. Phải khoanh vùng cắt xung quanh
rộng rãi hơn nếu diện cắt vẫn cho thấy ung thư.
+ Phẫu thuật cắt bỏ có thể bao gồm việc cắt bỏ các hạch bạch
huyết tại chỗ và khu vực hoặc cắt bỏ mô hoặc cơ quan lân cận
có liên quan.

III. Bệnh ung thư
5. Phương pháp điều trị
5. 1. Phẫu thuật
- Phẫu thuật
cắt bỏ khối
di căn

Cắt bỏ những khối u có thể cắt bỏ
+ Các hạch bạch huyết tại chỗ và tại khu vực đôi khi được
phẫu thuật loại bỏ để đánh giá mức độ lây lan của ung thư và
giảm khả năng tái phát ung thư.
+ Các di căn ở mức hạn chế, đặc biệt là ở phổi, gan hoặc não,
đôi khi có thể được cắt bỏ hoặc điều trị bằng xạ trị.

III. Bệnh ung thư
5. Phương pháp điều trị
5. 1. Phẫu thuật

Cắt bỏ những khối u có thể cắt bỏ

- Phẫu thuật thu + Thu nhỏ khối u (phẫu thuật cắt bỏ để giảm kích thước ung
nhỏ khối u
thư) đôi khi được thực hiện khi không thể loại bỏ tất cả các
(Cytoreduction) khối u.
+ Thu nhỏ khối u có thể làm tăng độ nhạy của khối u còn lại
với các phương thức điều trị khác thông qua các cơ chế
không rõ ràng.

III. Bệnh ung thư
5. Phương pháp điều trị
5. 1. Phẫu thuật

Cắt bỏ những khối u có thể cắt bỏ

- Phẫu thuật
giảm nhẹ

+ Thuyên giảm triệu chứng và đảm bảo chất lượng cuộc sống,
ngay cả khi khó có khả năng chữa trị hoặc phẫu thuật phạm vi
rộng bị hạn chế. Phẫu thuật cắt bỏ khối u có thể được chỉ định
để giảm đau, giảm nguy cơ chảy máu, lập lại lưu thông cơ
quan quan trọng.

- Phẫu thuật
tạo hình

+ Phẫu thuật tạo hình giúp bệnh nhân thoải mái hơn hoặc
nâng cao chất lượng cuộc sống sau khi cắt bỏ u (như tạo hình
vú sau khi cắt bỏ tuyến vú).

III. Bệnh ung thư
5. Phương pháp điều trị
5. 2. Xạ trị

Cô lập khối u, không cung cấp chất dinh
dưỡng cho chúng

- Xạ trị là một phương pháp điều trị duy nhất hoặc phối hợp (hóa trị, phẫu thuật) cho
bệnh nhân ung thư. Đây là biện pháp có hiệu quả cao, đặc biệt là đối với bệnh nhân
không được chỉ định hoặc không muốn phẫu thuật.
- Bác sĩ sẽ sử dụng liều lượng phóng xạ được tính toán cẩn thận. Chùm tia phóng xạ sẽ
phá hủy, tiêu diệt tế bào ung thư, đồng thời ngăn chặn tế bào này phân chia và phát
triển. Từ máy chuyên dụng (phổ biến là máy gia tốc tuyến tính) có thể định hướng rất
chính xác các chùm tia xạ đi đến bất kỳ khu vực nào của cơ thể.
- Khi điều trị ung thư bằng xạ trị, các bác sĩ tiến hành đưa các bước sóng năng lượng cao
đi xuyên qua cơ thể để nhận diện tế bào ung thư, giúp phá hủy hoặc ngăn chặn tế bào
ung thư phát triển.
- Quá trình này cũng làm ảnh hưởng đến các tế bào đang phân chia khác của các mô
bình thường

III. Bệnh ung thư
5. Phương pháp điều trị
5. 2. Xạ trị

Liệu pháp cấy hạt phóng xạ

Cô lập khối u, không cung cấp chất dinh
dưỡng cho chúng

III. Bệnh ung thư
5. Phương pháp điều trị
5.3. Hóa trị
•
•
•
•

Truyền các chất độc vào cơ thể  Tiêu diệt tế
bào ung thư và tế bào khỏe khác

Hóa trị ung thư là sử dụng các loại thuốc nhằm phá hủy tế bào ung thư, ngăn chặn các tế
bào này phát triển, phân chia và xâm lấn các cơ quan khác trong cơ thể
Ý nghĩa:
Giúp ngăn chặn hoặc làm chậm sự phát triển, phân chia và lây lan của các tế bào ung
thư bên trong cơ thể;
Tác động trực tiếp vào các tế bào ung thư khiến các khối u này giảm kích thước, giảm
giai đoạn để tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh nhân ung thư bắt đầu các bước điều trị
tiếp theo như phẫu thuật hoặc xạ trị;
Điều trị các triệu chứng: Phương pháp hóa trị ung thư giúp bệnh nhân có thể giảm thiểu
được các triệu chứng như đau nhức, chèn ép, từ đó cải thiện được chất lượng sống;
Điều trị bổ trợ: Trong những trường hợp bệnh nhân vừa trải qua đợt phẫu thuật lấy
khối u, bác sĩ sẽ chỉ định thêm phương pháp hóa trị ung thư nhằm mục đích tiêu diệt
triệt để các tế bào ung thư còn sót lại, cũng như ngăn ngừa nguy cơ bệnh tái phát và di

III. Bệnh ung thư
5. Phương pháp điều trị
5.3. Hóa trị
•
•
•
•
•
•
•

Truyền các chất độc vào cơ thể  Tiêu diệt tế
bào ung thư và tế bào khỏe khác

Ưu điểm:
Tiêu diệt,  làm chậm quá trình phát
triển của khối u, ngăn việc khối u
phân chia và lan tràn trong cơ thể
Giảm các triệu chứng chèn ép và
xâm lấn ở bệnh nhân
Nhược điểm:
Làm giảm hồng cầu, tiểu cầu, bạch
cầu
Rụng tóc, sạm da
Chán ăn, buồn nôn và nôn
Tiêu chảy
Loét niêm mạc miệng

III. Bệnh ung thư
5. Phương pháp điều trị
5.3. Hóa trị
•
•
•

Truyền các chất độc vào cơ thể  Tiêu diệt tế
bào ung thư và tế bào khỏe khác

Các dạng:
Thông qua đường uống
Thực hiện tiêm dưới da
Thực hiện tiêm đường tĩnh mạch

III. Bệnh ung thư
5. Phương pháp điều trị
5.4. Điều trị kết hợp

Dùng kết hợp các phương pháp trong điều
trị ung thư

III. Bệnh ung thư
5. Phương pháp điều trị
5.5. Phác đồ điều trị
Ung thư dạ
dày

Điều trị theo một lộ trình có sẵn và do hội
đồng chuyên môn soạn ra
Ung thư thực
quản

III. Bệnh ung thư
5. Phương pháp điều trị
5.6. Y học hỗ trợ và thay thế

Chăm sóc sức khỏe

- Phương pháp thay thế hoặc hỗ trợ (PPTT/HT) là một nhóm hệ thống điều trị và chăm sóc sức khoẻ bao gồm
các phương pháp và sản phẩm đa dạng mà hiện nay chưa được xem là một phần của điều trị thường quy
(conventional treatment).
Một số phương pháp thay thế hoặc hỗ trợ trong điều trị ung thư:
• Chế độ ăn kiêng như chế độ Gerson, chế độ Macrobiotic, chế độ Kelley-Gonzalez hoặc cách dùng hỗn hợp
rau và thảo mộc chọn lọc,… Phương pháp thực dưỡng Ohsawa hay gạo lức muối mè được nhiều người Việt
biết tới nhưng không mấy phổ biến ở nước khác.
• Các sản phẩm thảo dược như Trà xanh, Trà Essiac, Nhân sâm, Yến, Nấm Shiitake và Linh chi, Trinh nữ
hoàng cung, Đông trùng hạ thảo, Tam thất, Bạch quả, Mistletoe, PC-SPES, Sho-saiko-to, St. John wort,
Hoàng kỳ, Hạt Guarana,…
• Các chất bổ sung không phải là thảo dược như Melatonin, Dầu cá, Sụn cá mập và sụn bò, Hydrazine,
Coenzyme Q10, Chiết xuất tuyến ức, Lycopene, Vitamin C,…
• Các phương pháp tương tác như Châm cứu, Mát-xa, Thôi miên, Can thiệp hành vi, Liệu pháp thư giãn, Tịnh
thiền, Yoga, Âm nhạc trị liệu, Xúc giác trị liệu (Therapeutic touch), Tưởng tượng trực quan, Liệu pháp tâm
linh,…

III. Bệnh ung thư
5. Phương pháp điều trị
5.6. Y học hỗ trợ và thay thế

Chăm sóc sức khỏe

III. Bệnh ung thư
5. Phương pháp điều trị
5.7. Phương pháp dao Dao Ar-He

Thay đổi nhiệt độ nóng lạnh  Phá
vỡ tế bào ung thư

- Dao Ar-He phù hợp với các dạng khối u thực thể
như: phổi, gan, thận, tiết niệu, phụ khoa.
- Không cần dùng đến dao kéo, không chảy máu hoặc
chảy máu ít.
- Tỷ lệ tử vong bằng 0, cực an toàn.
- Tổn thương nhẹ, không ảnh hưởng đến bộ phận
xung quanh
- Thời gian phẫu thuật ngắn, vết thương nhỏ, bệnh
nhân phục hồi nhanh.
- Chi phí phẫu thuật thấp hơn so với các phương
pháp khác.
 Các bác sĩ chuyên khoa khẳng định phương pháp
Dao Ar-He là vũ khí tốt nhất để điều trị ung thư gan. 

III. Bệnh ung thư
6. Biện pháp rèn luyện
- Không kết hôn gần để tránh xuất hiện các dạng đồng hợp tử lặn về gen đột
biến, gây ung thư ở thế hệ sau…
- Bảo vệ môi trường sống
- Có lối sống lành mạnh:
+ Năng hoạt động( lao động, tập thể dục…)
+ Thức ăn đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm( không ăn thực phẩm đã bị
mốc, dư lượng thuốc BVTP, thức ăn có sử dụng phụ gia thực phẩm cấm sử
dụng, ăn nhiều rau quả tươi, hạn chế dầu mỡ, ..)
+ Nói không với thuốc lá( tác nhân gây ung thư phổi, ung thư vòm họng)
+ Thăm bác sĩ định kì

III. Bệnh ung thư
6. Biện pháp rèn luyện

Khấn vái, quỳ lạy dưới mộ để được
“thầy” ban “nước thánh” chữa bệnh

“Thầy” Sơn hơ nhang và... bú, liếm vào
lưng một bệnh nhân để chữa bệnh. 

ông Vân được người nhà cho nuốt 4-5 bộ

Thuốc chữa ung thư của người làm nghề
35
rửa bát thuê

Câu1: U ác tính khác u lành tính như thế nào?
A. Tăng sinh không kiểm soát được của một số loại tế
bào.
B. Các tế bào có khả năng tách khỏi mô ban đầu di
chuyển và máu đi đến các nơi khác trong cơ thể tạo
nên nhiều khối u khác nhau.
C. Các tế bào không có khả năng tách khỏi mô ban
đầu di chuyển và máu đi đến các nơi khác trong cơ
thể tạo nên nhiều khối u khác nhau.
D. Tăng sinh có giới hạn của một số loại tế bào.

Câu 2: Ở người, ung thư di căn là hiện tượng
A. di chuyển của các tế bào độc lập trong cơ
thể.
B. tế bào ung thư di chuyển theo máu đến nơi
khác trong cơ thể.
C. một tế bào người phân chia vô tổ chức và
hình thành khối u.
D. tế bào ung thư mất khả năng kiểm soát phân
bào và liên kết tế bào.

Câu 3 Có bao nhiêu nhận định dưới đây là đúng khi nói
về ung thư?

(1) Ung thư là một loại bệnh được hiểu đầy đủ là sự tăng sinh không
kiểm soát được của một số loại tế bào trong cơ thể dẫn đến sự hình
thành các khối u chèn ép các cơ quan trong cơ thể.
(2) U ác tính khác với u lành tính là các tế bào của khối u có khả
năng tách khỏi mô ban đầu, di chuyển đến nơi khác và tái lập các
u. nhân gây ra ung thư có thể do đột biến gen, đột biến NST
(3)khối
Nguyên
(4) Ung thư là một trong những bệnh nan y chưa có thuốc chữa

1

2

3

4

BÀI THUYẾT TRÌNH KẾT THÚC

Xin chân thành cảm ơn cô giáo và
các bạn đã chú ý lắng nghe.
nghe
Rất mong nhận được ý kiến từ cô
giáo và các bạn.
Tổ 3 lớp 12A3 Trường THPT Diễn Châu 4.