Quí thầy cô đến dự giờ địa lý
Lớp 9
Chào Mừng
Người thực hiện:
bài giảng địa lý
Tiết 19
nguyễn thu hương
Bài 17
vùng trung du và miền núi bắc bộ.

I. Vị trí địa lý và giới hạn lãnh thổ.






Câu hỏi :
Xác định trên lược đồ vị trí , giới hạn của vùng trung du và miền núi bắc bộ?
- Phía bắc giáp Trung Quốc
- Phía tây giáp Lào
- Đông nam giáp biển
- Phía nam giáp Đồng bằng Sông ,Bắc Trung Bộ .
Câu hỏi:
Nêu ý nghĩa của vị trí địa lý đối với tự nhiên ,kinh tế - xã hội ?
? Có nhiều thuận lợi cho phát triển kinh tế xã hội .
+ Cấu trúc địa chất phức tạp ,địa hình chia cắt ,tài nguyên đa dạng
+ Khí hậu :có mùa đông lạnh nhất cả nước,sát chí tuyến bắc >> tài nguyên sinh vật đa dạng.
+ Có điều kiện giao lưu kinh tế, văn hoá với Trung Quốc, Lào, ĐBSH, vùng kinh tế trọng điểm phía bắc.
+ Phát triển nhiều nghành kinh tế ...

II. §iÒu kiÖn tù nhiªn ,tµi nguyªn thiªn nhiªn.

a. §iÒu kiÖn tù nhiªn.
- §Þa h×nh :
Câu hỏi:
Quan sát lược đồ tự nhiên vùng trung du, miền núi bắc bộ ,cho biết đặc điểm chung về ĐKTN của vùng ?
Địa hình chia làm mấy khu vực, đặc điểm địa hình nổi bật các khu vực đó ?
Địa hình: Chia làm ba khu vực :
- Tây bắc là vùng cao nhất nước ta. Đông bắc có độ cao trung bình.
Hướng núi :TB - ĐN ,Vòng cung
Vùng Trung Du :Địa hình đồi bát úp
>>Có giá trị kinh tế lớn
Câu hỏi :Độ cao ,hướng núi có ảnh hưởng gì tới hướng dòng sông?
Chi phối hướng các dòng sông lớn bắt nguồn từ miền núi cao chảy về đồng bằng, bồi đắp phù sa cho châu thổ sông hồng.
a. điều kiện tự nhiên.
Chi phối hướng các dòng sông lớn bắt nguồn từ miền núi cao chảy về đồng bằng, bồi đắp phú sa cho châu thổ sông hồng
Hoạt động c?p/nhóm
N1 :Nêu sự khác biệt về điều kiện tự nhiên giữa
Hai tiểu vùng Đông Bắc ,Tây Bắc ?
N2 :Nêu sự khác biệt về thế mạnh kinh tế hai tiểu vùng .


? Kết luận : Có sự khác nhau giữa hai tiểu vùng về điều kiện tự nhiên và thế mạnh kinh tế.








b. Tài nguyên
Câu hỏi : Theo em, vùng Trung du, miền núi Bắc Bộ có những thế mạnh tài nguyên gì ?
- Khoáng sản và thuỷ điện .
Câu hỏi:Dựa vào bảng số liệu ,lược đồ hình 17.1 SGK,giải thích tại sao đây là vùng giàu tài nguyên khoáng sản,thuỷ điện nhất nước ta ?

Câu hỏi : xác định vị trí các mỏ than, thiếc, sắt , Apatit, các sông có giá trị thuỷ điện: sông Gâm, Sông Đà, Sông Lô, Sông Chảy .
Nhà máy thuỷ điện hoà bình
Câu hỏi : Những khó khăn về tự nhiên của vùng Trung Du, Miền Núi Bắc Bộ gặp phải là gì ?


- Thuận lợi :
Khí hậu nhiệt đới ẩm ,có mùa đông lạnh thích hợp cho trồng các loại cây công nghiệp nhiệt đới, ôn đới.
Khó khăn :
Thời tiết, địa hình, chất lượng môi trường giảm sút do chặt phá rừng vv.

 -  Cùng với nhiều tỉnh thành phía bắc, Sa Pa (Lào Cai) đang chịu đựng giá rét dữ dội.  Từ chiều tối qua (12/2) và sáng nay (13/2) nhiệt độ hạ thấp âm 2 độ C, băng tuyết phủ kín cả một vùng rừng núi hàng trăm ha. 


Câu hỏi Tại sao việc khai thác tài nguyên ,phát triển kinh tế phải đi đôi với bảo vệ tài nguyên ,môi trường ?.




Chặt phá rừng bừa bãi dẫn đến xói mòn đất, sạt lở đất, lũ quét…
III . Đặc điểm dân cư, xã hội.
Nùng
Tày
Dao
Mông
Mường
Mông
Dao
Thái
Mông - Dao
Dân số
Hơn 470.000 người.
Cư trú
Biên giới Việt - Trung, Việt - Lào, một số tỉnh Trung du và ven biển Bắc bộ.
Phong tục tập quán
Thờ tổ tiên là Bàn Hồ. Qua tên đệm xác định dòng họ và thứ bậc. Ma chay theo tục lệ xa xưa. Vài vùng có tục hoả táng cho người chết từ 12 tuổi trở lên. Tục ở rể có thời hạn và vĩnh viễn. Nhà sàn, nhà nửa sàn nửa đất, nhà trệt.
Dân tộc Tày
Tên gọi khác
Thổ, Ngạn, Phén, Thu Lao, Pa Dí
Nhóm ngôn ngữ
Tày - Thái
Dân số
1.200.000 người.
Cư trú
Sống ven các thung lũng, triền núi thấp ở các tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Thái, Quảng Ninh và một số vùng thuộc Hà Bắc.
Dân tộc Thái
Tên gọi khác
Tày, Tày Khao (Thái Trắng), Tày Đăm (Thái Đen), Tày Mười, Tày Thanh (Man Thanh), Hàng Tổng (Tày Mường), Pu Thay, Thổ Đà Bắc
Nhóm ngôn ngữ
Tày - Thái
Cư trú
Sống tập trung tại các tỉnh Lai Châu, Sơn La, Hòa Bình, Nghệ An.
Câu hỏi :
Nêu đặc điểm các thành phần đân tộc ,đặc điểm sản xuất của dân cư vùng Trung du ,Miền núi Bắc Bộ ?.
-Là địa bàn cư trú nhiều dân tộc ít người:
+Một số dân tộc chính :Tày ,Thái ,Mường ,Mông ,Dao vv.
Câu hỏi :dựa vào bảng 17.2 SGK ,hãy so sánh sự chênh lệch về dân cư ,xã hội của hai tiểu vùng Đông Bắc , Tây Bắc ?.
-MĐDS : + Đông Bắc: gấp 2,2 lần Tây Bắc ,bằng 1,7 lần cả nước
-TLGTTN :Tây Bắc gấp 1,7 lần Đông B ắc,( Đông Bắc thấp hơn trung bình cả nước 0,1%)
-TLNgười lớn biết chữ :Đông Bắc >Tây Bắc 16% (Đông Bắc gần bằng TB cả nước 1%)
-TTTB:ĐB >TB 2,3
-TLDTT :ĐB >TB 4,4% ,( Đông Bắc thấp hơn cả nước 5,7%)


Câu hỏi :
Từ bảng số liệu ,và phần so sánh trên ,hãy nhân
xét về sự chênh lệch dân cư xã hội giữa hai tiểu vùng ?
- Có sự chênh lệch về dân cư xã , xã hội :
Vùng TB < hơn ĐB cả dân cư và xã hội
- Hai tiểu vùng đều thấp hơn so với Tb cả nước.

Câu hỏi : Tại sao vùngĐông Bắc lại phát triển hơn vùng Tây Bắc về một số chỉ tiêu kinh tế xã hội ?
Do điều kiện tự nhiên và tài nguyên ,vị trí của vùng Đông Bắc có nhiều thuận lợi hơn vùng Tây Bắc .
Câu hỏi :
Nhà nước ta có những biện pháp gì để khắc phục tình trạng đó?
? KL :Đời sống của một bộ phận dân cư còn khó khăn Nhà nước đang quan tâm đầu tư xoá đói ,giảm nghèo .