TRƯỜNG THPT ĐỊA LÍ

CHÀO MỪNG ĐẾN VỚI LỚP HỌC

Ai tài giỏi hơn???
Dụng cụ: Giấy, bút

Thời gian: 2 phút

Nhiệm vụ
- Quan sát các hình, ghi lại các dạng địa hình tương ứng với
các số trong hình (đánh số thứ tự vào giấy).
- Hết giờ chuyển giấy cho 1 bạn bất kì.
- Chấm điểm chéo: Dò với đáp án đúng.
- 5 bạn đúng nhiều nhất và trên 6 đáp án đạt điểm 10.

1

2

3

4

5

6

7

8

9

KHỞI ĐỘNG
Đáp án

1

Đồng
bằng

5

Ghềnh
đá

2

Vịnh
biển

6

Suối

3

Cồn
cát

7

Khe,
rãnh

4

Nấm
đá

Doi
8cax-tơ cát
Hang động

9

Bài 6 - Tiết 2

NỘI DUNG CHÍNH
 Quá trình bóc mòn
 Quá trình vận
 chuyển
Quá trình bồi tụ

TÌM HIỂU VÀ PHÂN TÍCH CÁC QUÁ TRÌNH NGOẠI LỰC:
BÓC MÒN, VẬN CHUYỂN VÀ BỒI TỤ
Nhiệm vụ

- Chia lớp thành 6 nhóm theo 2 cụm hoạt động theo trạm
(Cụm 1: Nhóm 1, 2, 3; Cụm 2: Nhóm 4, 5, 6).
- Tại các trạm, các nhóm thảo luận hoàn thành các nội dung
phiếu học tập theo thứ tự.
- Thời gian: 5 phút/trạm.
- Hết 5 phút di chuyển đến trạm khác theo sơ đồ di chuyển.

TÌM HIỂU VÀ PHÂN TÍCH CÁC QUÁ TRÌNH NGOẠI LỰC:
BÓC MÒN, VẬN CHUYỂN VÀ BỒI TỤ

TRẠM 1

Dựa vào các hình ảnh sau, SGK hoàn thành phiếu học tập

QUÁ TRÌNH BÓC MÒN
Khái niệm
Tác nhân
- Nước chảy
- Gió
- Sóng biển
- Băng hà

Hình thức

Kết quả

TRẠM 1

QUÁ TRÌNH BÓC MÒN

- Là quá trình các tác nhân ngoại lực (nước chảy, sóng biển, băng hà,
gió...) làm các sản phẩm phong hóa rời khỏi vị trí ban đầu của nó.
- Các hình thức: xâm thực, thổi mòn và mài mòn.
Xâm thực
- Nguyên nhân: Là quá trình
bóc mòn do nước chảy
- Kết quả: Tạo
ra các khe,
rãnh, sông
suối, các vịnh,
mũi đất,...

Thổi mòn
- Nguyên nhân: Là quá trình
bóc mòn do gió, xảy ra mạnh
ở khí hậu khô hạn.
- Kết quả: Tạo thành
những dạng địa hình
độc đáo như nấm
đá, cột đá, đá rỗ tổ
ong, hố trũng thổi
mòn…

Mài mòn
- Nguyên nhân: Do tác động
của sóng biển, chuyển động
của băng hà,…
- Kết quả: Tạo ra các
dạng địa hình như
vách biển, hàm ếch
sóng vỗ, bậc thềm
sóng vỗ, phi-o, cao
nguyên băng hà …

QUÁ TRÌNH BÓC MÒN

Thổi mòn

Các nấm đá do tác động
của gió thổi mòn

QUÁ TRÌNH BÓC MÒN
Mài mòn

Địa hình hàm ếch sóng vỗ và vách biển

QUÁ TRÌNH BÓC MÒN

Xâm thực của sóng
biển tạo ra các vịnh

Xâm thực

Dòng chảy thường
xuyên tạo ra sông, suối

Nước chảy tạm thời
tạo ra khe, rãnh

TÌM HIỂU VÀ PHÂN TÍCH CÁC QUÁ TRÌNH NGOẠI LỰC: BÓC MÒN,
VẬN CHUYỂN VÀ BỒI TỤ

TRẠM 2

Dựa vào các hình ảnh
sau, video và SGK, hoàn
thành PHT

QUÁ TRÌNH VẬN CHUYỂN
Khái niệm
Khoảng cách di chuyển
Hình thức
Kết quả

QUÁ TRÌNH VẬN CHUYỂN

TRẠM 2

Quá trình vận chuyển
- Là sự tiếp nối của quá trình bóc mòn, làm vật liệu di chuyển
Khái niệm
theo các tác nhân ngoại lực.
Khoảng cách - Phụ thuộc vào kích thước và khối lượng của vật liệu, tốc độ
di chuyển
di chuyển và tính chất bề mặt đệm.
- Vật liệu nhỏ, nhẹ: bị cuốn theo nước chảy, gió thổi.
Hình thức
Kết quả

- Vật liệu lớn, nặng: động năng + trọng lực => lăn, nhảy cóc
trên mặt đất dốc.
Cung cấp nguồn vật liệu cho quá trình bồi tụ

Vận chuyển

Vận chuyển

TÌM HIỂU VÀ PHÂN TÍCH CÁC QUÁ TRÌNH NGOẠI LỰC: BÓC MÒN,
VẬN CHUYỂN VÀ BỒI TỤ

TRẠM 3
Dựa vào các hình ảnh sau, SGK hoàn
thành phiếu học tập
Cồn cát ngầm ở cửa biển Cửa Đại – Quảng Nam

QUÁ TRÌNH BỒI TỤ
Khái
niệm
Đặc điểm

TRẠM 3

QUÁ TRÌNH BỒI TỤ

Khái
Là quá trình tích tụ các vật liệu phá hủy, kết thúc quá trình vận chuyển.
niệm
- Nếu động năng giảm dần, vật liệu sẽ tích tụ dần trên đường đi.
Đặc
điểm - Nếu động năng giảm đột ngột thì vật liệu sẽ tích tụ, phân lớp theo
trọng lượng
Các dạng địa hình bồi tụ:
+ Do dòng chảy tạm thời: nón phóng vật
Kết
+ Do gió: Cồn cát, đụn cát (sa mạc)
quả
+ Do dòng chảy thường xuyên: Bãi bồi, đồng bằng châu thổ.
+ Do sóng biển: Các bãi biển, cồn cát ngầm

Các dạng địa hình do nội lực và ngoại
lực tạo ra

Em có biết ???
Vùng đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam được hình thành từ những trầm tích phù
sa và bồi dần qua những kỷ nguyên thay đổi mực nước biển; qua từng giai đoạn kéo
theo sự hình thành những giồng cát (đất bằng) dọc theo bờ biển. Những hoạt động hỗn
hợp của sông và biển đã hình thành những vạt đất phù sa phì nhiêu dọc theo đê ven
sông lẫn dọc theo một số giồng cát ven biển và đất phèn trên trầm tích đầm mặn trũng
thấp như vùng Đồng Tháp Mười, tứ giác Long Xuyên – Hà Tiên, tây nam sông Hậu (khu
vực ngã ba Hậu Giang, Bạc Liêu và Cà Mau) ở bán đảo Cà Mau.

MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC QUÁ TRÌNH
3 quá trình phong hóa, vận
chuyển và bồi tụ có mối
quan hệ gì với nhau không?
Tại sao?
Phong hóa
Vận chuyển
Bồi tụ

MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC QUÁ TRÌNH
Quá trình phong hóa
Phong hóa

Quá trình vận chuyển
Vật liệu
phá hủy

Quá trình bồi tụ
Tích tụ vật
liệu phá hủy

Vận chuyển

Ba quá trình này nối tiếp nhau trong việc
tạo ra, di chuyển và tích tụ vật liệu phá hủy
Ngoại lực
Nội lực làm cho bề mặt Trái Đất gồ ghề, ngoại lực có
xu hướng
san
gồ lực
ghề.
luôn tác động đồng
Mối quan
hệbằng
giữa nội
vàChúng
ngoại lực?
thời, và tạo ra các dạng địa hình trên bề mặt Trái Đất.

Nội lực

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

 Trong 4 quá trình phong hóa, bóc mòn, vận
chuyển và bồi tụ, các quá trình nào trực tiếp
làm thay đổi địa hình bề mặt Trái Đất?
 Địa phương em sinh sống hiện đang có các
quá trình ngoại lực nào diễn ra rõ nét nhất?

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
- Tại sao quá trình bóc mòn và bồi tụ do dòng
nước ở nước ta phát triển mạnh?
- Các quá trình này tác động đến địa hình
nước ta như thế nào?