Nội dung chính

I: ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN Ở ĐỘNG VẬT
1:Một số biện pháp làm thay đổi số con
a: Sử dụng Hoocmon hoặc chất kích thích tổng hơp
b: Thay đổi các yếu tố môi trường
c: Nuôi cấy phôi
d: Thụ tinh nhân tạo
2: Một số biện pháp điều khiển giới tính
II: SINH ĐẺ CÓ KẾ HOẠCH Ở NGƯỜI
1: Sinh đẻ có kế hoạch là gì?
2: Các biện pháp tránh thai
I. Điều khiển sinh sản ở động vật
Bài 47. Tiết 43. ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN Ở ĐỘNG VẬT
VÀ SINH ĐẺ CÓ KẾ HOẠCH Ở NGƯỜI
Điều khiển sinh sản ở động vật diễn ra theo 2 hướng:
+ Làm thay đổi số lượng con
+ Điều khiển giới tính của vật nuôi
Phiếu học tập số 1: Nghiên cứu thông tin SGK sinh 11 trang 182- 183 và hoàn thành phiếu trong 5 phút

Đáp án phiếu học tập số 1

- Tác dụng: Kích thích trứng chín hàng loạt, rụng nhiều trứng. Sử dụng trứng để thụ tinh nhân tạo
- Ví dụ: tiêm huyết thanh ngựa chửa cho trâu bò => trứng chín và rụng nhiều
- Tác dụng: Đảm bảo quá trình sinh trưởng – phát triển tối ưu cho vật nuôi, tăng số trứng/ngày.
- Ví dụ: tăng thời gian chiếu sáng ( 12 – 14h trong 3 tuần) và đảm bảo chế độ dinh dưỡng => gà có thể đẻ 2 trứng/ ngày
Chiếu sáng liên tục đối với gà => có thể đẻ 2 trứng/ ngày
MINH HỌA : MỘT SỐ BIỆN PHÁP THAY ĐỔI SỐ CON
Đáp án phiếu học tập số 1

-Tác dụng: Tăng nhanh số lượng các động vật quý hiếm (động vật đơn thai). Giải quyết được các vấn đề sinh sản ở một số phụ nữ vô sinh
- Ví dụ: tiêm hoocmon làm trứng chín và rụng=> lấy trứng đem thụ tinh nhân tạo thành hợp tử -> phôi để cấy vào tử cung của con cái
(khắc phục vô sinh); hoặc gây đa thai nhân tạo: tách phôi sớm cho phát triển thành nhiều phôi mới-> nhiều con từ 1 trứng đã thụ tinh
Nuôi cấy phôi đối với gia súc và các loài động vật quý hiếm
MINH HỌA : MỘT SỐ BIỆN PHÁP THAY ĐỔI SỐ CON
Đáp án phiếu học tập số 1

-Tác dụng: Tăng hiệu quả thụ tinh. Sử dụng hiệu quả các con đực tốt. thụ tinh nhân tạo có thể diễn ra bên trong hoặc bên ngoài cơ thể
- Ví dụ: thụ tinh nhân tạo ở cá hồi
Đáp án phiếu học tập số 1

-Tác dụng: Điều khiển giới tính một số loài (thay đổi KH) theo yêu cầu sản xuất nhằm thu được lợi ích cao nhất.
- Ví dụ: nuôi cá rô phi bột bằng 17 metyltestosteron kèm theo VTM C sẽ tạo ra 90% cá rô phi đực
- Tác dụng: Chọn tinh trùng mang NST giới tính X hoặc Y để thụ tinh với trứng nhằm thu được các cá thể vật nuôi mang giớ tính mang muốn ( về mặt KG)
Ở vật nuôi làm tăng số con trong một lứa sẽ đem lại lợi ích kinh tế cao. Nếu con người cũng đẩy mạnh quá trình sinh đẻ sẽ đưa đến kết quả như thế nào?
Chiến tranh
Dịch bệnh
Ô nhiễm môi trường
Đói khát
Khoảng cách giữa 2 lần sinh là bao nhiêu ?
Độ tuổi nào không nên sinh con ?
Hiện nay nhà nước đang khuyến khích mỗi cặp vợ chồng sinh bao nhiêu con ?
II. Sinh đẻ có kế hoạch ở người
II. Sinh đẻ có kế hoạch ở người
1. Sinh đẻ có kế hoạch

Là điều chỉnh về số con, thời điểm sinh con và khoảng cách sinh con sao cho phù hợp với việc nâng cao chất lượng cuộc sống của mỗi cá nhân, gia đình, xã hội.
Để sinh đẻ có kế hoạch, người ta cần sử dụng các biện pháp tránh thai. Vậy các biện pháp tránh thai hiện nay đang sử dụng là các biện pháp nào ?
Phiếu học tập số 2:
Phiếu học tập số 2:
Phiếu học tập số 2:
Phiếu học tập số 2:
Tránh giao hợp vào ngày trứng rụng để tinh trùng không gặp được trứng
- Đối với người bị rối loạn kinh nguyệt, kinh nguyệt không đều, tâm lý không ổn định thì không nên dùng cách này. Bởi vì trứng có thể rụng bất cứ khi nào. Do đó tránh thai bằng biện pháp này không thể đạt hiệu quả tuyệt đối
Phiếu học tập số 2:
Ngăn không cho tinh trùng gặp trứng
Bao cao su có thể bị rách khi chạm phải vật sắc nhọn như móng tay, răng hay bị tuột vì vậy hiệu quả khi dùng bp này cũng không tuyệt đối.
Phiếu học tập số 2:
Ngăn cản sự phát triển của trứng,ngăn trứng chín và rụng
- Phải uống thuốc này cùng mỗi ngày mà không có một nghỉ nếu quên sẽ không có tác dụng
- Loại thuốc khẩn cấp cơ chế tương tự loại hàng ngày song lượng hoocmon cao hơn nên ảnh hưởng đến sức khỏe
Phiếu học tập số 2:
Ngăn không cho hợp tử làm tổ ở tử cung
Có thể bị kích ứng, tai biến khi đặt vòng không đúng cách hay do cơ địa của người phụ nữ
Không cho trứng đi vào ống dẫn trứng
Rất khó nếu sau khi triệt sản muốn có con trở lại
Phiếu học tập số 2:
Không cho tinh trùng xuất ra ngoài túi tinh và tránh thụ thai.
Rất khó nếu sau khi triệt sản muốn có con trở lại
Ngăn cản sự gặp gỡ giữa trứng và tinh trùng
Không đạt hiệu quả tuyệt đối
2. Các biện pháp tránh thai
Trò chơi
Thể lệ : các em sẽ được nghe 4 thông tin về 1 biện pháp tránh thai và đoán xem là biện pháp nào và rinh về các món quà hấp dẫn. Vòng chơi này có tất cả 5 câu hỏi.
Các em đã sẵn sang chưa!!!
Câu 1 Cái gì ?
Thuốc tránh thai hàng ngày
28
Dùng trước khi
quan hệ
Chứa hormon
Hằng ngày

Thuốc tránh thai  hàng ngày

Chứa 2 loại hormone sinh dục nữ estrogen và progesterone hormone trong cơ thể làm cho trứng không rụng
ngăn ngừa việc hình thành bào thai, mang thai ngoài ý muốn.
Có dạng còn được sử dụng để điều hoà kinh nguyệt. 
Nhưng thuốc làm mỏng niêm mạc tử cung nên nếu lạm dụng, sử dụng thời gian dài có thể dẫn đến vô sinh, nên ngừng uống thuốc tránh thai 2 - 3 tháng trước khi quyết định thụ thai.
Thuốc chỉ có tác dụng tránh mang thai nhưng không có tác dụng phòng tránh các bệnh lây truyền qua đường tình dục trong đó có cả HIV/AIDS.
Quan hệ tình dục không được bảo vệ
Có sử dụng bao cao su nhưng
bao cao su bị thủng hay bị rách.
Viên thuốc tránh thai khẩn cấp
được uống càng sớm càng tốt, tốt nhất
là trong vòng 72 giờ (3 ngày) sau khi có
quan hệ tình dục không được bảo vệ. 
Chửa ngoài tử cung xảy ra nhiều hơn ở
những phụ nữ dùng thuốc tránh thai
khẩn cấp dài ngày
Ngăn ngừa có thai ngoài ý muốn
Không nên sử dụng quá 2 liều viên tránh thai
khẩn cấp trong vòng một tháng.
Câu 2 Cái gì ?
Bao cao su
Dùng 1 lần
không thấm
 nước và bền
giảm nguy cơ
 lây bệnh đường
tình dục
Nhỏ gọn
Bao cao su
Bao cao su
Câu 3, vật gì ?
Vòng tránh thai
hiệu quả ngay lập
tức và lâu dài 
buồng tử cung
ngăn chặn sự bám
và làm tổ của trứng
đã thụ tinh
Chữ T
Vòng tránh thai
Vòng tránh thai là dụng cụ có dạng hình chữ T đóng vai
trò như một vật cản được đặt vào trong buồng tử
cung giúp ngăn chặn sự bám và làm tổ của trứng đã thụ tinh.
Không ảnh hưởng tới khả năng sinh sản sau này.
- Không tránh được các bệnh lây qua đường sinh dục.
- Nguy cơ viêm nhiễm sau khi đặt vòng.
- Rối loạn kinh nguyệt, ảnh hưởng đến nội tiết tố trong cơ thể
- Những nguy cơ dễ làm tuột, biến dạng vòng tránh thai,hoặc viêm nhiễm vùng kín
Câu 4 Việc làm?
Tính ngày trứng rụng
Theo dõi
Phổ biến
Phương pháp chỉ hiệu quả
cao với những người có
chu kỳ kinh nguyệt đều 
Giúp có thai hoặc
giúp tránh thai
Tính ngày trứng rụng
Biện pháp tránh thai tự nhiên, phổ biến, không tốn kém, có thể áp dụng lâu dài và không ảnh hưởng đến sức khỏe và khả năng sinh sản.
Tuy nhiên cách tính này chỉ đạt hiệu suất 50%, do kinh nguyệt của bạn gái không đều dẫn đến việc tính toán có thể không chính xác.
Phương pháp chỉ hiệu quả cao với những người có chu kỳ kinh nguyệt đều đặn và nếu muốn áp dụng biện pháp thì phải theo dõi 8 kỳ kinh gần nhất. Do không đạt hiệu quả 100%, nên kết hợp với cách tránh thai khác  để đạt hiệu quả cao hơn.
Câu 5
Triệt sản
Phương pháp
ngừa thai vĩnh viễn
Loại bỏ khả năng
duy trì nòi giống 
Thắt ống dẫn tinh
Thắt ống dẫn trứng
Dùng được với
nam và nữ
Triệt sản hay đình sản (ở nam) là  hình thức loại bỏ khả năng duy trì nòi giống của người, đây là biện pháp tránh thai cho kết quả hầu như chắc chắn và vĩnh viễn.
Triệt sản nam là hình thức can thiệp bằng cách thắt ( cắt) ống dẫn tinh chặn đường đi của tinh trùng từ tinh hoàn ra túi tinh.
Triệt sản nữ là hình thức can thiệp bằng cách thắt (cắt) ống dẫn trứng nhằm chặn đường đi của trứng, không cho vào tử cung.
Triệt sản là một biện pháp ngừa thai chủ yếu được tiến hành dựa trên sự tự nguyện.
Nạo, hút thai cũng giúp tránh sinh con ngoài ý muốn nhưng sao lại KHÔNG phải là biện pháp tránh thai ?
Nạo, hút thai không được xem là biện pháp tránh thai vì nạo hút thai có thể gây nên hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe người phụ nữ như mất nhiều máu, viêm nhiễm đường sinh dục, vô sinh… thậm chí tử vong.
Nạo hút thai có được coi là biện pháp sinh đẻ có kế hoạch không? Vì sao? Hậu quả như thế nào?
KẾT QUẢ CỦA HIỆN TƯỢNG NẠO PHÁ THAI
Anh A và cô B đều là HS THPT họ đã yêu nhau. Trong một buổi hẹn hò và A đã rủ B quan hệ tình dục.
Nếu là B bạn sẽ xử lý ra sao?
B sau khi quan hệ tình dục, thì rất hoang mang không biết mình đã có thai hay chưa?
Bạn hãy cho B lời khuyên
B biết mình đã mang thai. Cô thông báo cho A biết. Sau khi bàn bạc họ quyết định phá thai.
Bạn hãy giúp họ
Tuổi vị thành niên mang thai ngoài ý muốn
Nguyên nhân do đâu ??
Hoàn cảnh gia đình.
Thiếu giáo dục về giới tính
Sự thiếu hiểu biết.
……………………….
1. Ở vật nuôi, điều khiển giới tính của đàn con có ý nghĩa như thế nào trong chăn nuôi ?
2. Ở người, trong các biện pháp tránh thai thì nữ dưới 19 tuổi không nên sử dụng biện pháp tránh thai nào? Vì sao?