CHÀO CÁC EM!

Trường: THPT Ứng Hòa B
Giáo viên: Nguyễn Thị Tuyết Lan

Tiết 50. ĐIỀU KHIỂN SINH SẢN Ở
ĐỘNG VẬT VÀ SINH ĐẺ CÓ KẾ
HOẠCH Ở NGƯỜI

BTTH 1: Khánh và An đang xem Clip “ Bên trong trang trại nuôi lợn xuất
khẩu chính ngạch đầu tiên ở Việt Nam” trang
https://www.youtube.com/watch?v=tUUVOsKqyWc đến đoạn nói về lợn
giống. Khánh nhìn thấy rất nhiều lợn giống liền quay sang hỏi An: “ Làm
thế nào người ta có thể tạo ra được nhiều lợn con cùng lúc và lớn
nhanh thế nhỉ”. Nếu là khánh, em sẽ trả lời An như thế nào?
BTTH 2: Huyện A tổ chức cuộc hội thảo bàn về “ nâng cao sức khỏe
sinh sản và kế hoạch hóa gia đình”. Trong bản tham luận của một cán
bộ y tế xã B, khi đề cập đến giải pháp bảo vệ sức khỏe sinh sản của
phụ nữ có đoạn “ ở xã B mặc dù trình độ dân trí cao nhưng tư tưởng
phải có con trai vốn ăn sâu vào tiềm thức của mỗi người dân không thể
thay đổi nên rất nhiều cặp vợ chồng dù đã có 2 con, thậm trí là 3 con
gái vẫn muốn cố để có con trai hoặc khi mang thai nếu biết giới tính là
gái thì nạo phá thai. Để đảm bảo sức khỏe sinh sản cho phụ nữ xã mà
vẫn đảm bảo chính sách dân số theo tôi nên cung cấp cho những người
đang trong độ tuổi sinh sản hoặc đã có con đầu là gái kiến thức để chủ
động điều khiển giới tính thai nhi theo ý muốn và kiến thức về các biện
pháp tránh thai”. Nếu là chủ tọa của cuộc hội thảo này, em có ý kiến gì?

Kết luận
1. Điều khiển sinh sản ở động vật
* Biện pháp thay đổi số con:
- Sử dụng hoocmôn hoặc chất kích thích
- Thay đổi yếu tố môi trường
- Nuôi cấy phôi
- Thụ tinh nhân tạo
Tác dụng: Làm trứng chín, rụng nhiều cùng lúc qua thụ tinh
tạo nhiều hợp tử cùng lúc tạo nhiều cá thể mới, nâng cao hiệu
suất thụ tinh

* Biện pháp điều khiển giới tính
- Biện pháp kĩ thuật: lọc và phân loại tinh trùng trước khi
thụ tinh
- Sử dụng hóa chất tổng hợp
Tác dụng: điều khiển giới tính của động vật theo mong
muốn nâng cao năng suất.
* Không nên điều khiển giới tính thai nhi: mất cân bằng
giới tính tương lai nòi giống

2. Sinh đẻ có kế hoạch ở người
* Khái niệm
- Sinh đẻ có kế hoạch; điều chỉnh số con, thời điểm sinh
con, khoảng cách sinh con sao cho phù hợp  nâng cao
chất lượng cuộc sống của cá nhân, gia đình và xã hội

STT

Tên biện pháp tránh thai

Cơ chế tác dụng

1

Ngăn rụng trứng

2

Ngăn không cho tinh
trùng gặp trứng

3
4
5
6

Ngăn không cho trứng
đã thụ tinh làm tổ ở niêm
mạc tử cung

STT
1

Tên biện pháp tránh thai
Thuốc tránh thai

Cơ chế tác dụng
Ngăn rụng trứng

Chứa hoocmôn (ơstrôgen và prôgesterôn)
2

Tính ngày trứng rụng (tránh giao hợp vào ngày

Ngăn không cho tinh

trứng rụng)

trùng gặp trứng

3

Bao cao su

4

Triệt sản ở nữ
(thắt hoặc cắt ống dẫn trứng)

5

Triệt sản ở nam giới (thắt hoặc cắt ống dẫn tinh)

6

Dụng cụ tử cung

Ngăn không cho trứng
đã thụ tinh làm tổ ở niệm
mạc tử cung

* Biện pháp tránh thai phù hợp với HS, sinh viên: bao cao su, tính ngày rụng
trứng, viên tránh thai