CHÀO CÔ VÀ CÁC BẠN 10A4
HIỀN TÀI LÀ NGUYÊN KHÍ CỦA QUỐC GIA

(Trích Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ ba)
- Thân Nhân Trung -
I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
- Thân Nhân Trung (1418 – 1499).
- Tự là Hậu Phủ, người làng Yên Ninh, huyện Yên Dũng (Bắc Giang).
- Năm 1469 ông đỗ tiến sĩ, nổi tiếng giỏi văn chương, ông được vua Lê Thánh Tông tin dụng cho vào hầu văn bút.
- Được phong là Phó nguyên suý trong Tao đàn văn học do Lê Thánh Tông sáng lập.


HIỀN TÀI LÀ NGUYÊN KHÍ CỦA QUỐC GIA
Nêu vài nét tiêu biểu về tác giả?
2. Tác phẩm:

a. Th? van bia: - L� nh?ng b�i van kh?c tr�n bia d�.
- M?c dích: ghi ch�p nh?ng s? vi?c tr?ng d?i ho?c t�n tu?i, cu?c d?i c?a
nh?ng ngu?i cĩ cơng d?c l?n d? luu truy?n cho d?i sau.
- Ph�n lo?i: 3 lo?i
+ Van bia ghi cơng d?c.
+ Bia ghi vi?c x�y d?ng c�c cơng trình ki?n tr�c.
+ Bia lang m?.
b. Hồn c?nh s�ng t�c:
- D? khuy?n khích nh�n t�i ph�t tri?n gi�o d?c. T? nam 1439, tri?u L� d?t
ra l? xu?ng danh, y?t b?ng, ban �o mu, c?p ng?a, d�i y?n v� vinh quy b�i
t? cho nh?ng ngu?i d? d?t cao.
- Nam 1484, th?i H?ng D?c, Th�n Nh�n Trung d� so?n. B�i D?i B?o tam
ni�n Nh�m Tu?t, khoa ti?n si d? danh kí - B�i kí d? danh ti?n si khoa
nh�m tu?t ni�n hi?u D?i B?o th? ba (1442), kh?c tr�n bia ti?n si ? Van
Mi?u, H� N?i.



HIỀN TÀI LÀ NGUYÊN KHÍ CỦA QUỐC GIA
Thể văn bia là gì?
Hoàn cảnh sáng tác của bài?
2. Tác phẩm:
c. Bố cục:
- Phần 1 (từ đầu…chưa cho là đủ): Vai trò của hiền tài đối
với quốc gia.
- Phần 2 (còn lại): Ý nghĩa của việc khắc bia ghi tên tiến sĩ.
d. Chủ đề: Bài kí nhấn mạnh tầm quan trọng của tri thức và
người trí thức trong xã hội và có ý nghĩa lớn lao của việc tôn
vinh người đỗ đạt qua việc khắc bia.
e. Nhan đề bài kí: Người có tài cao, có đạo đức là khí chất ban
đầu làm nên sự sống còn và phát triển của đất nước.



HIỀN TÀI LÀ NGUYÊN KHÍ CỦA QUỐC GIA
Hãy cho biết chủ đề và nhan đề của bài nói gì?
Đoạn trích được chia làm mấy phần ? Nội dung của từng phần?
Một vài nét lịch sử của Quốc Tử Giám
Văn Miếu được xây dựng từ tháng 8 năm Canh Tuất (1070). 
Năm 1076, Lý Nhân Tông cho lập trường Quốc Tử Giám.
Năm 1156, Lý Anh Tông cho sửa lại Văn Miếu và chỉ thờ Khổng Tử.
Vào năm 1484, Lê Thánh Tông cho dựng bia của những người thi đỗ tiến sĩ từ khóa thi năm 1442 trở đi.
Năm 1762, Lê Hiển Tông cho sửa lại là Quốc Tử Giám - cơ
sở đào tạo và giáo dục cao cấp của triều đình.
Năm 1785 đổi thành nhà Thái học.

Cổng vào Văn Miếu – Quốc Tử Giám

Gác Khuê Văn
– nơi học trò ngồi bình thơ

Thiên Quang tỉnh
– giếng ánh sáng của trời

Nhà bia Văn Miếu
Bút tích trên văn bia
II. D?c - hi?u van b?n:
1. Vai trị c?a hi?n t�i d?i v?i qu?c gia:




- Nguyên khí thịnh → thế nước mạnh rồi lên cao
- Nguyên khí suy → thế nước yếu rồi xuống thấp
* Lập luận theo kiểu diễn dịch bằng cách so sánh đối lập nhằm để đề cao vai trò của hiền tài.



- Hiền tài: người tài cao, học rộng và có đạo đức
- Nguyên khí: khí chất ban đầu làm nên sự sống còn và phát triển của sự vật.
Hiền tài có vai trò chủ chốt trong xã hội, đất nước.
Hiền tài có vai trò quyết định sự hưng thịnh của đất nước, góp phần làm nên sự sống còn của đất nước.

1. Vai trò của hiền tài đối với quốc gia:
- Hiền tài làm nên sự chuyển mình mạnh mẽ cho đất nước.
- Là người cống hiến vạch đường đi để nhân dân tiến bước đi lên, để sánh vai với các nước trong khu vực và trên thế giới.
- Hiền tài chính là kim chỉ nam không chỉ của một thời đại để xây dựng quốc gia phồn thịnh.
II. Đọc - hiểu văn bản
II. Đọc - hiểu văn bản
1. Vai trò của hiền tài đối với quốc gia:
HIỀN TÀI LÀ NGUYÊN KHÍ CỦA QUỐC GIA
Các thánh đế minh vương đã làm gì để khuyến khích hiền tài? Tại sao nói làm thế vẫn chưa đủ?
- Đề cao như vậy vẫn chưa đủ vì chỉ vang danh ngắn ngủi không lưu truyền được. Vì vậy cần có bia đá để lưu danh sử sách.

- Các triều vua thể hiện sự quý trọng hiền tài, đề cao kẻ sĩ
Đề cao danh tiếng, xứng danh những người có công với đất nước.
Được ghi tên ở bảng vàng.
Được ban chức tước, ban yến tiệc.
2. Ý nghĩa của việc khắc bia,ghi tên tiến sĩ:

Đối với người đương thời
Thể hiện tinh
thần trọng người
tài của đấng
minh vương.
Noi gương hiền
tài, ngăn ngừa
điều ác “kẻ ác lấy
đó làm răn,người
thiện theo đó mà
gắng’’.
Là lời nhắc nhở mọi người, nhất là những trí thức nhận rõ trách nhiệm với vận mệnh dân tộc.
Đối với người đời sau
Niềm tự hào về truyền thống nghìn năm văn hiến của dân tộc ta.
Tôn vinh quá khứ làm
gương cho thế hệ tương lai
Tạo dựng truyền thống
hiếu học của dân tộc.
2/ Ý nghĩa của việc khắc bia, ghi tên tiến sĩ:
3. Bài học lịch sử:
- Thời nào, “Hiền tài cũng là nguyên khí quốc gia”, phải biết quý trọng nhân tài.

- Thấm nhuần quan điểm nhà nước: giáo dục là quốc sách, trọng dụng nhân tài.
- Thấm nhuần quan điểm Hồ Chủ tịch: một dân tộc dốt là một dân tộc yếu.
- Ngày nay các cấp chính quyền địa phương, nhà nước đều phải có chính sách đãi ngộ, khuyến khích phát triển người tài, tránh chảy máu chất xám.
- Vinh danh thủ khoa các trường đại học ở Văn Miếu.
2. Về nội dung:
- Khẳng định tầm quan trọng của hiền tài đối với quốc gia: có quan hệ sống còn đối với sự thịnh suy của đất nước. Khắc bia tiến sĩ là việc làm khích lệ nhân tài không những có ý nghiã lớn với đương thời mà còn có ý nghĩa lâu dài với hậu thế.
- Thấy được chính sách trọng nhân tài của triều đại Lê Thánh Tông. Từ đó có thể rút ra những bài học lịch sử
quý báu.
1. Về nghệ thuật:
- Bài kí giàu chất hùng biện, có sức thuyết phục cao.
- Lập luận mạch lạc, chặt chẽ.
- Bút pháp rắn rỏi, cô đọng súc tích.
- Lời văn trang trọng.
Trò chơi:
“TRUY TÌM Ô CHỮ”
6
5
4
3
2
7
1
TRUY TÌM Ô CHỮ
XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN CÔ VÀ CÁC BẠN
Điền vào chỗ trống:
Việt Nam ta đã trải qua 4000 năm ……
Câu 1: Ô chữ gồm 7 chữ cái
Đây là hình ảnh của …..
Câu 2: Ô chữ gồm 5 chữ cái
Điền vào chỗ trống:
Nước Việt Nam ta từ trước tới nay bao đời đã gây nền độc lập. Đó là 1 ….. quý báu của dân tộc.
Câu 3: Ô chữ gồm 11 chữ cái
Ai là tác giả của đoạn trích : “ Hiền tài là nguyên khí của quốc gia”?
Câu 4: Ô chữ gồm 13 chữ cái
Trường Đại học đầu tiên của nước ta là trường nào ????
Câu 5: Ô chữ gồm 10 chữ cái
Điền vào chỗ trống:
Với tư cách là thế hệ trẻ của đất nước chúng ta cần phấn đấu trở thành hiền tài để đưa thế nước đi lên bằng cách ra sức học tập và “rèn đức luyện …….”
Câu 6: Ô chữ gồm 3 chữ cái
Câu hỏi :
Niên hiệu của vua Lê Thái Tông những Năm 1440-1442 là gì ?
Câu 7: Ô chữ gồm 3 chữ số