NGỮ VĂN 9 - TIẾT 70 :
ĐỐI THOẠI , ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC
THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN
TỰ SỰ

Caâu hoûi
Kieåm tra baøi cuõ:
-Thế nào là nghị luận trong văn bản tự sự ?
- Bài tập : Đọc đoạn văn kể lại buổi sinh hoạt lớp ,
Trong buổi sinh hoạt đó , em đã phát biểu ý kiến
để chứng minh Nam là một người bạn rất tốt .

I

ĐỐI THOẠI , ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ

I/ Đối thoại , độc thoại và độc
thoại nội tâm trong văn bản tự
sự .
1. Ví dụ : Đoạn trích “ Làng”.

Đọc đoạn trích sau :
Có người hỏi :
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà ? . . .
- Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế !
Ông Hai trả tiền nước , đứng đậy , chèm chẹp miệng ,
cười nhạt một tiếng ,vươn vai nói to :
- Hà , nắng gớm , về nào . . .
Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác , rồi đi thẳng .
Tiếng cười nói xôn xao của đám người mới tản cư lên ấy
vẫn dõi theo . Ông nghe rõ cái giọng chua lanh lảnh của
người đàn bà cho con bú :
- Cha mẹ tiên sư nhà chúng nó ! Đói khổ ăn cắp ăn
trộm bắt được người ta còn thương . Cái giống Việt gian
bán nước thì cứ cho mỗi đứa một nhát .

Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi . Ông thoáng nghĩ
đến mụ chủ nhà .
Về đến nhà ông Hai nằm vật ra giường , mấy đứa trẻ
thấy bố hôm nay có vẻ khác , len lét đưa nhau ra đầu nhà
chơi sậm chơi sụi với nhau .
Nhìn lũ con, tủi thân , nước mắt ông lão cứ giàn ra .
Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư ? Chúng
nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi ư ? Khốn nạn , bằng
ấy tuổi đầu . . . Ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên :
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà
đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này .
( Kim Lân , Làng )

Trong 3 câu đầu đoạn trích ai nói với ai ? Có ít nhất
mấy người tham gia ?

Những người phụ nữ tản cư nói chuyện với

nhau . Có ít nhất hai người tham gia vào cuộc
thoại vì nó có hai lượt lời .
Lượt 1: - Sao bảo làng chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?... (lời trao)
Lượt 2: - Ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy! (lời đáp)

Mục đích nói của họ là gì ? Em nhận ra đây là lời của
hai người dựa vào những dấu hiệu nào ?
Nội dung nói của họ hướng vào chuyện làng Chợ Dầu
theo Tây .Hình thức thể hiện bằng hai dấu gạch đầu
dòng .



 Tạo cho câu chuyện giống như cuộc sống thực, thể hiện thái độ
căm giận của những người tản cư đối với dân làng chợ Dầu.

ĐỐI THOẠI , ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG
VĂN BẢN TỰ SỰ
Thế nào là đối thoại ?

I/ Đối thoại , độc thoại và độc thoại
nội tâm trong văn bản tự sự .
Điều kiện để có đối thoại
1/ Ví dụ : Đoạn trích “ Làng”.
diễn ra là gì?
-Hai người tản cư nói với nhau 
Chuyện làng Chợ Dầu theo Tây.
+ Phải có hoàn cảnh giao
(Hai lượt lời đều gạch đầu dòng )
tiếp.
Đối thoại .
+ Phải có sự hiện diện của
người tham gia giao tiếp (2
người trở lên)
+ Giữa 2 người phải có nhu
cầu trao đổi thông tin.

Câu “ Hà, nắng gớm , về nào . . .” ông Hai nói với ai ?
Đây có phải là một câu đối thoại không ? Vì sao ?

Ông Hai nói với chính mình . Đây không phải là
câu đối thoại mà đây chỉ là một câu nói bâng quơ ,
đánh trống lảng để tìm cách thoái lui .
Trong đoạn trích còn có câu nào kiểu này không ?
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào
mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để
nhục nhã thế này .

- Hà, nắng gớm, về
nào…

Ông Hai nói với
chính mình.

- -Chúng
Chúng
bay
bay
ănăn
miếng
miếng
cơm
cơm…nhục
…nhục
nhã
nhã
thếthế
nàynày

Nói với ai đó (bọn
Việt gian) trong
tưởng tượng.

- Có gạch đầu dòng trước lời nói.
- Nói thành lời.
Cách diễn đạt như trên có tác dụng như thế nào?
 Tác dụng: khắc họa sâu sắc tâm trạng đau đớn, tủi hổ; lòng căm giận
sâu sắc của ông Hai đối với những kẻ đang tâm theo giặc.
 Độc thoại

ĐỐI THOẠI , ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG
VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Đối thoại , độc thoại và độc

thoại nội tâm trong văn bản tự sự.
1.Ví dụ : Đoạn trích “ Làng”.
- Ông Hai nói một mình mục
đích lảng tránh thoái lui.( lượt lời
có dấu gạch đầu dòng )
Độc thoại .

Vậy thế nào là độc thoại ?

TLV: ĐỐI THOẠI, ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN
TỰ SỰ

I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại độc thoại
và độc thoại nội tâm trong văn bản tự
sự.
3. Kết luận.
a. Đối thoại là hình thức đối đáp, trò
chuyện giữa 2 hoặc nhiều người. Trong
văn bản tự sự, đối thoại được thể hiện
bằng các gạch đầu dòng ở đầu lời trao
và lời đáp (mỗi lượt lời là một lần gạch
đầu dòng).
b. Độc thoại: Lời của 1 người nào đó
nói với chính mình hoặc nói với ai đó
trong tưởng tượng, nói thành lời, phía
trước câu nói có gạch đầu dòng.

Điều kiện nào để độc thoại xảy ra?
Phải có hoàn cảnh giao tiếp để nhân vật có nhu cầu bộc lộ nội tâm.

Thảo luận: Theo em, đối thoại và độc thoại giống và khác nhau như thế nào?
Giống: - Đều là lời nói của nhân vật.
- Đều có dấu gạch đầu dòng.

Khác:
Đối thoại
- Là

hình thức đối đáp trò
chuyện giữa 2 hoặc nhiều người.
- Nhu cầu trao đổi thông tin

Độc thoại
- Lời

nói với chính mình hoặc
với ai đó trong tưởng tượng.
- Nhu cầu bộc lộ nội tâm

Suy nghĩ của ông Hai về lũ con có phải là độc thoại
không ? Giống và khác độc thoại nói như thế nào ?
•Giống : đều là lời của một người nào đó nói với chính
mình hoặc ai đó trong tưởng tượng .
•Khác :
Độc thoại
- Nói thành lời .

Độc thoại nội tâm
- Không thành lời ( suy nghĩ ).

- Câu nói có gạch đầu dòng. - Không có gạch đầu dòng .

ĐỐI THOẠI , ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG
VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Đối thoại , độc thoại và độc
thoại nội tâm trong văn bản tự
sự .
1. Ví dụ : Đoạn trích “ Làng”. Thế nào là độc thoại nỘI tâm ?
- Suy nghĩ của ông Hai .
Độc thoại nội tâm .

Vậy trong văn bản trên có những hình thức diễn đạt
nào ? Tác dụng ?

Có

ba hình thức diễn đạt : Đối thoại , độc thoại ,
độc thoại nội tâm .

Tạo

cho câu chuyện có không khí như cuộc sống
thật , thể hiện thái độ căm giận của ông Hai .Qua đó
khắc họa sâu sắc tâm trạng dằn vặt , đau đớn khi
nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc .

ĐỐI THOẠI , ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG
VĂN BẢN TỰ SỰ

I/ Đối thoại , độc thoại và độc

thoại nội tâm trong văn bản tự
sự .
1. Ví dụ : Đoạn trích “ Làng”.
2. Ghi nhớ ( sgk / 178 ) .

TLV: ĐỐI THOẠI , ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM TRONG VĂN BẢN
TỰ SỰ

I/ Tìm hiểu yếu tố đối thoại độc thoại
và độc thoại nội tâm trong văn bản tự
sự.
3. Kết luận.
a. Đối thoại là hình thức đối đáp, trò
chuyện giữa 2 hoặc nhiều người. Trong
văn bản tự sự, đối thoại được thể hiện
bằng các gạch đầu dòng ở đầu lời trao
và lời đáp (mỗi lượt lời là một lần gạch
đầu dòng).
b. Độc thoại: Lời của 1 người nào đó
nói với chính mình hoặc nói với ai đó
trong tưởng tượng, nói thành lời thì
phía trước câu nói có gạch đầu dòng.

c. Độc thoại nội tâm:
Lời của 1 người nào đó nói
với chính mình hoặc là nói
với một ai đó trong tưởng
tượng song không nói thành
lời, không có gạch đầu dòng.

Bảng tổng hợp

Đối thoại

Độc thoại

- Lµ cuéc trß chuyÖn
gi÷a hai hoÆc nhiÒu
ngư­êi

- Nãi víi chÝnh m×nh
hoặc với ai đã
trong tưởng tượng,
thµnh lêi

- Cã g¹ch ®Çu dßng
gi÷a lêi trao vµ lêi
®¸p

Độc thoại nội tâm

- Nãi víi chÝnh
m×nh hoặc với ai
đã trong tưởng
tượng, kh«ng
thµnh lêi
- Cã g¹ch ®Çu dßng - Kh«ng cã g¹ch
®Çu dßng

Tìm trong những văn bản tự sự được học, những đoạn
văn độc thoại, độc thoại nội tâm?

ĐỐI THOẠI , ĐỘC THOẠI VÀ ĐỘC THOẠI NỘI TÂM
TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/ Đối thoại , độc thoại và độc
thoại nội tâm trong văn bản tự sự.
II/ Luyện tập .
Bài 1 / 178 .

Bài: 1/178
- Lêi bµ Hai
- Này, thầy nó ạ.
- Thầy nó ngủ rồi à?
- Tôi thấy người ta đồn...

- Lêi «ng Hai
…
- Gì?...

- Biết rồi !

Tác dụng: Cuộc đối thoại này diễn ra không bình thường vì có ba lượt lời trao
nhưng chỉ 2 lời đáp.

 Thái độ bà Hai còn rụt rè khi muốn chia sẻ cùng chồng.
 Ông Hai buồn chán tâm trạng của ông từ chỗ không muốn trả lời, đến gắt gỏng
vô cớ nhằm bày tỏ tâm trạng bực bội, đau khổ của ông Hai khi nói đến chuyện
làng Chợ Dầu theo Tây  yêu làng tha thiết .

I/ Đối thoại , độc thoại và độc
thoại nội tâm trong văn bản tự sự.
II/ Luyện tập .
Bài 1 / 178 .
Cuộc đối thoại này diễn ra không
bình thường vì có ba lượt lời trao
nhưng chỉ 2 lời đáp . Nhằm bày tỏ
tâm trạng bực bội , đau khổ của
ông Hai khi nói đến chuyện làng
Chợ Dầu theo Tây  yêu làng tha
thiết .
Bài 2 /178 : Viết đoạn văn .

Viết một đoạn văn kể chuyện theo đề tài tự chọn ,
trong đó sử dụng cả hình thức đối thoại , độc thoại
và độc thoại nội tâm .

Bµi tËp tr¾c nghiÖm:

Chän c©u tr¶ lêi ®óng vµ ®ñ nhÊt

1) Trong v¨n b¶n tù sù, ®èi tho¹i, ®éc tho¹i vµ ®éc tho¹i néi t©m lµ nh÷ng h×nh thøc
ng«n ng÷ nµo?
A. Ng«n ng÷ t¸c gi¶

B. Ng«n ng÷ nh©n vËt

2) Trong v¨n b¶n tù sù ®èi tho¹i, ®éc tho¹i vµ ®éc tho¹i néi t©m cã ý nghÜa nh­thÕ nµo?
A. H×nh thøc ®èi tho¹i t¹o kh«ng khÝ ch©n thùc cho c©u chuyÖn, gãp phÇn thÓ hiÖn
th¸i ®é vµ t×nh c¶m cña nh©n vËt .
B. H×nh thøc ®éc tho¹i, nhÊt lµ ®éc tho¹i néi t©m thÓ hiÖn ®­îc nh÷ng diÔn biÕn hÕt
søc phøc t¹p vµ tinh tÕ trong thÕ giíi néi t©m cña nh©n vËt, gãp phÇn kh¾c häa tÝnh
c¸ch vµ phÈm chÊt nh©n vËt
C. §èi tho¹i, ®éc tho¹i, ®éc tho¹i néi t©m lµ nh÷ng h×nh thøc quan träng ®Ó thÓ hiÖn
nh©n vËt, lµm cho c©u chuyÖn vµ h×nh ¶nh nh©n vËt hiÖn lªn ch©n thùc , sinh ®éng vµ
râ nÐt h¬n.

• Nắm vững khái niệm đối thoại, độc thoại và độc thoại nội
tâm.
• Hoàn thành bài tập 2 vào vở tập.
• Biết đưa các yếu tố đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm
trong quá trình tạo lập văn bản tự sự phù hợp.
• Soạn bài: Ánh trăng.