MÔN: SINH HỌC 8
Tiết 15. CHỦ ĐỀ: TUẦN HOÀN
BÀI 15. ĐÔNG MÁU VÀ NGUYÊN TẮC TRUYỀN MÁU

Hãy đoán tên các tế bào của máu

HỒNG CẦU

U
Ầ
C
CÂY

HOA HỒNG

BẠCH CẦU

GIỌT MÁU

ĐÔNG MÁU

TRUYỀN MÁU

TẮC MẠCH

TIẾT 15. CHỦ ĐỀ: TUẦN HOÀN

Nhờ
1. Máu
búikhông
tơ máuchảy
ôm ra
giữkhỏi
các mạch
tế bàonữa
máulàlàm
nhờthành
đâu ?khối máu đông bịt kín vết thương.
2.Tiểu cầu đóng vai trò gì trong quá trình đông máu?
Tiểu cầu giải phóng enzim giúp hình thành búi tơ máu để tạo thành khối máu đông.

Chọn đáp án đúng nhất?
1.Vận tốc máu chảy trong hệ
mạch là đều đặn và ổn định.
22. Mặt trong của hệ mạch rất
nhẵn và trơn nên không làm
cho tiểu cầu bị vỡ ra để giải
phóng các yếu tố đông máu.
3. Một số tế bào còn tiết ra
yếu tố chống đông tự nhiên
như muối oxalat, xitrat….

1. Cơ chế đông máu:
Tiểu cầu vỡ giải phóng enzim
+ Khi thành mạch bị rách……(1)………
Ở+ người
cóđồ
tiểu
cầu
quábiến
ít,emdưới
35
nghìn/1
mltơmáu,
máu sẽ
Quan
sát sơ
cơlượng
chếthành
đông
cầm
máu,
hãysinh
hoàn
thành
vào
chỗ
++số
……….(2)…………………………
chất
tơ
máu
thành
máu.trống
Enzim,
Ca
và
các
phần
khác
+ Tơ
máu
kết
thành
mạngthậm
lưới giữ……….(3)……
tạo không
thành khối
máu
đông
trong
các
sau?
tế bào
máunếu
đông
khi
bịcâu
chảy
máu,
chíCác
có thể
chết
cấp
cứu
kịp thời.
2. Khái niệm : Đông máu là hiện tượng hình thành khối máu đông bịt kín vết thương.
3. Ý nghĩa : Bảo vệ cơ thể chống mất máu khi bị thương chảy máu.

khó

II. Các nguyên tắc truyền máu
1. Các nhóm máu ở người:

Có 2 loại kháng nguyên trên hồng cầu

Có 2 loại kháng thể trong huyết tương

II. Các nguyên tắc truyền máu
1. Các nhóm máu ở người:
- Có 4 loại nhóm máu chính: O, A, B, AB
- Thành phần cấu tạo các nhóm máu:
Nhóm
máu
O
A
B
AB

Kháng nguyên
(trên hồng cầu)
Không có
A
B
Cả A và B

Kháng thể
(trong huyết tương)
 gây kết dính A
Cả  và 

 gây kết dính B

Không có

HOÀN THÀNH PHIẾU HỌC TẬP (3 phút)
Hãy đánh dấu mũi tên để phản ánh mối quan hệ cho và nhận giữa
các nhóm máu để không gây kết dính hồng cầu trong sơ đồ sau:
A
A

O

O

AB
B

AB

II. Các nguyên tắc truyền máu
1. Các nhóm máu ở người:
2. Sơ đồ mối quan hệ cho và nhận giữa các nhóm máu:
A
A
O

O

AB
B
B

AB

Khi truyền máu cần tuân thủ theo những nguyên tắc nào?

II. Các nguyên tắc truyền máu
1. Các nhóm máu ở người:
2. Sơ đồ mối quan hệ cho và nhận giữa các nhóm máu:
3. Các nguyên tắc truyền máu:

- Cần xét nghiệm để xác định nhóm máu truyền phù hợp.
- Máu đem truyền phải sạch (không có mầm bệnh).
- Truyền máu phải từ từ.

Em có biết ? Ngày 7/4 là ngày hiến máu nhân đạo ở Việt Nam
“Một
giọt
máu
cho đi
- Một
cuộc
đời
ở lại”

Ý nghĩa:
- Có máu
dư trữ cấp
cứu kịp thời
cho người
bệnh hoặc
tai nạn.
- Thể hiện
lòng tương
thân tương
ái trong
cộng đồng.

Em có biết ?
“Hiến máu nhân đạo” là một hành động cao cả, một
nghĩa cử cao đẹp của toàn xã hội. Bác Hồ đã nói “Đâu
cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên”. Chỉ cần
hiến một phần máu của mình bạn đã cứu được rất nhiều
người trước nguy cơ mất người thân, bạn bè và trước
tiên là cứu được tính mạng của chính các người bệnh
đang cần đến máu.

Dấu (+) là phản ứng dương tính, hồng cầu bị kết dính
Dấu (-) là phản ứng âm tính, hồng cầu không bị kết dính
Huyết tương
1.Hãy xác định nhóm
(nhận)
máu của 4 bạn trên? Hồng
cầu (cho)

Bảo: nhóm máu O

Minh: nhóm máu AB
Huy: nhóm máu A
(hoặc B)
Tuấn: nhóm máu B
(hoặc A)

Bảo

Minh

Huy

Tuấn

Bảo

-

-

-

-

Minh

+

-

+

+

Huy

+

-

-

+

Tuấn

+

-

+

-

2. Giải thích vì sao máu AB là máu chuyên nhận, máu O
là máu chuyên cho?
- Máu AB là máu chuyên nhận: Máu AB có chứa cả kháng nguyên
A và B trong hồng cầu, nhưng trong huyết tương không có kháng
thể, do vậy máu AB không có khả năng gây kết dính hồng cầu lạ.
Vì thế máu AB có thể nhận bất kì loại máu nào truyền cho nó.
- Máu O không có chứa kháng nguyên nào trong hồng cầu. Vì vậy,
khi được truyền cho máu khác, không bị kháng thể trong huyết
tương của máu nhận gây kết dính. Nên máu O được coi là máu
chuyên cho.

3. Cho biết Tâm thất trái mỗi lần co bóp đẩy đi 70 ml máu và trong
một ngày đêm đã đẩy đi được 7560 lít máu. Thời gian của pha dãn
chung bằng ½ chu kỳ tim, thời gian pha co tâm nhĩ bằng 1/3 thời
gian pha co tâm thất. Hãy tính:
1. Số lần tâm thất trái co trong một phút?
2. Thời gian hoạt động của một chu kỳ tim?
3. Thời gian của mỗi pha: Co tâm nhĩ, co tâm thất, dãn chung?

1. Số lần tâm thất trái co trong 01 phút:
-Trong một phút tâm thất trái đã co và đẩy:
7560 : (24.60) = 5,25 lít = 5250 ml
-Số lần tâm thất trái co trong một phút là 5250 : 70 (=75 (lần)
2. Thời gian hoạt động của một chu kỳ tim:
( 1 phút = 60 giây) -> ta có 60 : 75 = 0,8 giây.
3. Thời gian của mỗi pha:
- Thời gian của pha dãn chung là: 0,8 : 2 = 0,4(giây)
- Gọi thời gian pha nhĩ co là x giây -> thời gian pha thất co là 3x.
Ta có: x+3x = 0,8 - 0,4 = 0,4 => x = 0,1 giây.
Vậy trong một chu kỳ co dãn của tim:
Tâm nhĩ co hết: 0,1 giây.
Tâm thất co hết: 0,1.3 = 0,3 giây.