TIẾNG VIỆT LỚP 4

Bài 14C: ĐỒ VẬT
QUANH EM (tiết 1)

Câu hỏi còn được
gọi là câu gì?

Câu nghi vấn

Câu hỏi (câu
nghi vấn) dùng để
làm gì?

Câu hỏi (câu nghi
vấn) dùng để hỏi về
những điều chưa biết.

Phần lớn câu hỏi
là để làm gì?

Phần lớn câu dùng để
hỏi người khác, nhưng
cũng có những câu để tự
hỏi mình.

Câu hỏi thường có các
từ nghi vấn nào? Khi
viết, cuối câu hỏi có dấu
câu nào?

Câu hỏi thường có các từ nghi
vấn như: ai, gì, nào, sao,
không, … . Khi viết, cuối câu
hỏi có dấu chấm hỏi (?).

GHI NHỚ
1. Câu hỏi (còn gọi là câu nghi vấn) dùng để hỏi về
những điều chưa biết.
2. Phần lớn câu hỏi dùng để hỏi người khác,
nhưng cũng có những câu để tự hỏi mình.
3. Câu hỏi thường có các từ nghi vấn như: ai, gì,
nào, sao, không, … . Khi viết, cuối câu hỏi có dấu
chấm hỏi (?).

PHẦN THƯỞNG CỦA CÁC
EM LÀ MỘT TRÀNG VỖ
TAY THẬT LỚN.

Thứ Năm, ngày 8 tháng 12 năm 2022
Tiếng Việt

Bài 14C. Đồ vật quanh em (tiết 1)
Hướng dẫn học trang 154

MỤC TIÊU


Nhận biết và sử dụng được
câu hỏi theo mục đích khác.

1. Trò chơi: Hỏi nhanh.

Quan sát các bức tranh sau và đặt câu hỏi cho mỗi bức tranh
với các từ: ai, làm gì, thế nào, ở đâu.

- Tranh 1:
 
- Tranh 2:
 
Tranh 3

Tranh 4

+ Các bạn nhỏ đang làm gì?
+ Ai đang chơi đá bóng?
+ Các bạn nhỏ đá bóng ở đâu?
+ Em bé đang làm gì?
+ Người mẹ đang làm gì?
+ Ai đang bế em bé?
+ Ngày hội thanh niên 2012 được tổ chức ở đâu?
+ Để chào mừng ngày hội thanh niên, các anh chị đã chuẩn bị như thế
nào?
+ Các bạn nhỏ đang làm gì?
+ Các bạn nhỏ chơi diều ở đâu?
17

2. Tìm hiểu cách dùng câu hỏi vào mục đích khác.

a. Đọc lại đoạn đối thoại giữa ông Hòn Rấm với chú bé Đất
trong truyện Chú Đất Nung:

Ông Hòn Rấm cười bảo:
- Sao chú mày nhát thế? Đất có thể nung trong lửa kia
mà!
Chú bé Đất ngạc nhiên hỏi lại:
- Nung ấy ạ?
- Chứ sao? Đã là người thì phải dám xông pha, làm được
nhiều việc có ích.

b) Nhận xét:
- Mỗi câu hỏi của ông Hòn Rấm có thể thay bằng một câu kể
hoặc một câu cảm mà nghĩa của câu không bị thay đổi không?
- Mỗi câu hỏi của ông Hòn Rấm có thể thay bằng một câu kể
hoặc một câu cảm mà nghĩa của câu không thay đổi. Ví dụ: “Chứ
sao?” có thể thay là "Tất nhiên”.
- Theo em, các câu hỏi của ông Hòn Rấm có dùng để hỏi về điều
chưa biết không? Chúng được dùng làm gì?
- Theo em, các câu hỏi của ông Hòn Rấm không dùng để hỏi về
điều chưa biêt. Mà chúng được dùng với mục đích là:
+ “Sao chú mày nhát thế?” dùng để chê trách.
+ “Chứ sao?” dùng để khẳng định.

c) Trong nhà văn hóa, em và bạn đang say sưa
trao đổi với nhau về bộ phim đang xem. Bổng
có người bên cạnh bảo: “Các cháu có thể nói
nhỏ hơn không?”. Em hiểu câu hỏi ấy có mục
đích gì?
Em hiểu câu nói ấy có mục đích là yêu cầu,
mong muốn em và bạn trao đổi với nhau nhỏ
hơn để không làm ảnh hưởng đến người bên
cạnh.

Qua bài tập 2, nhiều
khi, ta có thể dùng
câu hỏi để làm gì?

Khen ngợi,
chê trách.
Câu hỏi
dùng để thể
hiện:

Khẳng định,
phủ định.
Yêu cầu,
mong muốn.
23

Các bạn
giỏi quá!

GHI NHỚ

Nhiều khi, ta có thể dùng câu
hỏi để thể hiện:
+ Khen ngợi, chê trách.
+ Khẳng định, phủ định.
+ Yêu cầu, mong muốn.

2. Các câu hỏi sau được dùng làm gì?
a) Dỗ mãi mà em bé vẫn khóc, mẹ bảo: “Có nín đi không? Các chị ấy cười
cho đây này”.
Mẹ yêu cầu con nín khóc.
b) Ánh mắt các bạn nhìn tôi như trách móc: “Vì sao cậu lại làm phiền lòng cô
như vậy?”
Thể hiện sự chê trách.
c) Chị tôi cười: “Em vẽ thế này mà bảo là con ngựa à?”
Chị chê em vẽ ngựa không giống.
d) Bà cụ hỏi một người đang đứng vơ vẩn trước bến xe: “Chú có thể xem giúp
tôi mấy giờ có xe đi miền Đông không?”
Bà cụ yêu cầu, nhờ cậy, giúp đỡ.

3. Thi đặt câu hỏi phù hợp tình huống:

Bạn có thể chờ xong giờ sinh hoạt rồi hãy nói chuyện không?

Sao nhà bạn gọn gang, ngăn nắp thế?

3. Thi đặt câu hỏi phù hợp tình huống:

Sao bài đó đơn giản như vậy mà mình vẫn có thể làm sai nhỉ?

Mình thấy chơi diều cũng thú vị chứ?

4. Nêu tình huống dùng câu hỏi:
Mỗi bạn đưa ra một tình huống có thể dùng câu hỏi để:
a) Tỏ thái độ khen, chê.
b) Khẳng định, phủ định.
c) Thể hiện yêu cầu, mong muốn.
a) Tỏ thái độ khen, chê:
- Đến nhà bạn chơi. Em gái bạn học mẫu giáo ở lớp về chào hỏi mọi người rất lễ
phép. Em khen bé: “Sao bé ngoan thế nhỉ?”
- Về nhà em trai của em rất nghịch làm hỏng đồ chơi quý của em. Em tức quá kêu
lên: “Sao em lại nghịch ngợm thế nhỉ?"
b) Khẳng định, phủ định:
- Một bạn chỉ thích đá bóng. Em nói bạn: “Đánh đàn cũng hay đấy chứ?”
- Nghe vậy, bạn em bĩu môi: “Đánh đàn thì hay gì?"
c) Thể hiện yêu cầu, mong muốn:
- Em trai em nghịch ngợm, phá phách, không để yên em làm bài. Em bảo: “Em đi
chỗ khác chơi cho chị làm bài được không?”.

GHI NHỚ

Nhiều khi, ta có thể dùng câu
hỏi để thể hiện:
+ Khen ngợi, chê trách.
+ Khẳng định, phủ định.
+ Yêu cầu, monh muốn.

TIẾT HỌC KẾT
THÚC TẠI ĐÂY!

CHÚC CÁC EM:
CHĂM NGOAN, HỌC
TỐT!
CHÀO TẠM BIỆT
CÁC EM!

HẸN CÁC EM
Ở TIẾT HỌC SAU!