CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ GIÁO
VỀ DỰ GIỜ LỚP 9/11
Giáo viên: Trần Thị Nguyệt




HOẠT ĐỘNG 1:
KHỞI ĐỘNG
Trò chơi
Luật chơi: Có 2 hộp quà khác nhau, trong mỗi hộp quà chứa một câu hỏi và 1 phần quà hấp dẫn. Mỗi d?i sẽ đưuợc chọn một hộp quà.Nếu bạn nào trả lời đúng thì sẽ đưuợc nhận quà.
Nếu trả lời sai, cơ hội sẽ dành cho các bạn còn lại trong d?i. Nếu d?i đó không trả lời đuợc , cơ hội dành cho các bạn trong d?i khác.
Thời gian suy nghĩ cho mỗi câu là 15 giây
ĐUỔI HÌNH BẮT CHỮ
H?P M�U XANH
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
Dây - cung
Hộp quà màu tím
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
Đường - kính
HOẠT ĐỘNG 2:
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Thế nào là dây của đường tròn ?
Đoạn thẳng nối hai điểm phân biệt trên đường tròn được gọi là dây của đường tròn đó.
Dây đi qua tâm của đường tròn được gọi là đường kính của đường tròn đó.
Th? n�o l� du?ng kớnh c?a du?ng trũn?
Lưu ý: Đường kính cũng là một dây của đường tròn.
Hình học
Lớp 9
TRƯỜNG THCS TRƯỜNG SA
Giáo viên: Trần Thị Nguyệt
Tổ: Toán

Đưuường kính và dây của đưường tròn
TIẾT 20 :
ĐƯỜNG KÍNH VÀ DÂY CỦA ĐƯỜNG TRÒN
1. So sánh độ dài của đường kính và dây
Bài toán 1:
Gọi AB là một dây bất kì của đường tròn (O ; R). Chứng minh rằng AB 2R.
B�I 2. DU?NG KÍNH V� D�Y C?A DU?NG TRỊN
Giải:
TH1: AB là đường kính.
Ta có AB = 2R (1)
TH2: AB không là đường kính.
Xét ?AOB, ta có
AB < AO + OB ( theo B�T tam gi�c)
Định lí 1
Trong các dây của đường tròn, dây lớn nhất là đường kính.
Tiết 20:
Hay AB < R + R = 2R (2)
Từ (1) và (2) suy ra AB ? 2R
* Vậy trong các dây của ủửụứng tròn tâm O bán kính R, dây lớn nhất có độ dài bằng bao nhiêu ?dõy dú l� gỡ c?a du?ng trũn ?
1. So sánh độ dài của đường kính và dây
Bài toán 1:
Gọi AB là một dây bất kì của đường tròn (O ; R). Chứng minh rằng AB 2R.

Tiết 20:

Giải:
TH1: AB là đường kính.
TH2: AB không là đường kính.
Định lí 1
Trong các dây của đường tròn, dây lớn nhất là đường kính.
BÀI 2. ĐƯỜNG KÍNH VÀ DÂY CỦA ĐƯỜNG TRÒN
Ta có AB = 2R (1)
Xét ?AOB, ta có
AB < AO + OB ( theo B�T tam gi�c)
Hay AB < R + R = 2R (2)
Từ (1) và (2) suy ra AB ? 2R
1. So sánh độ dài của đường kính và dây

Tiết 20:
Định lí 1
Trong các dây của đường tròn, dây lớn nhất là đường kính.
BÀI 2. ĐƯỜNG KÍNH VÀ DÂY CỦA ĐƯỜNG TRÒN
Xét du?ng tròn (O) :
KH là dây không đi qua tâm
BC là du?ng kính
=> KH < BC ( định lí 1)
Giải
Bài tập Cho hình vẽ:
So sánh KH và BC.

MỘT ỨNG DỤNG TRONG THỰC TẾ.
 Cầu thủ nào chạm bóng trước.
Hai cầu thủ ở hai vị trí như hình vẽ. Nếu cả hai cầu thủ cùng bắt đầu chạy thẳng tới bóng và chạy với vận tốc bằng nhau. Hỏi cầu thủ nào chạm bóng trước.
1. So sánh độ dài của đường kính và dây:
BÀI 2. ĐƯỜNG KÍNH VÀ DÂY CỦA ĐƯỜNG TRÒN
Tiết 20:

Định lí 1
Trong các dây của đường tròn, dây lớn nhất là đường kính.
Bài toán 2:
Cho đường tròn (O; R), đường kính AB vuông góc với dây CD tại I. Chứng minh rằng IC = ID.
TH1: CD là đường kính.
TH2: CD không là đường kính.
Nếu CD là dây thì xảy ra những trường hợp nào?
GIAO NHIỆM VỤ
2. Quan hệ vuông góc giữa đường kính và dây:
1. So sánh độ dài của đường kính và dây
BÀI 2. ĐƯỜNG KÍNH VÀ DÂY CỦA ĐƯỜNG TRÒN
Tiết 20:

Định lí 1
Trong các dây của đường tròn, dây lớn nhất là đường kính.
Bài toán 2:
Cho đường tròn (O; R), đường kính AB vuông góc với dây CD tại I. Chứng minh rằng IC = ID.
Giải:
TH1: CD là đường kính.
TH2: CD không là đường kính.
Xét? COD có:
OC = OD (= R)
V?y ? COD cân tại O
OI là đường cao nên cũng là đường trung tuyến
do đó IC = ID.
Trong một đường tròn, đường kính vuông góc với một dây thì đi qua trung điểm của dây ấy.
1. So sánh độ dài của đường kính và dây
BÀI 2. ĐƯỜNG KÍNH VÀ DÂY CỦA ĐƯỜNG TRÒN
Tiết 20:

Định lí 1
Trong các dây của đường tròn, dây lớn nhất là đường kính.
2. Quan hệ vuông góc giữa đường kính và dây
Bài toán 2:
Cho đường tròn (O; R), đường kính AB vuông góc với dây CD tại I. Chứng minh rằng IC = ID.
Giải:
TH1: CD là đường kính.
TH2: CD không là đường kính.
Xét ?COD có:
OC = OD (= R) nên nó cân tại O
OI là đường cao nên cũng là đường trung tuyến,
do đó IC = ID.
Định lí 2
Trong một đường tròn, đường kính vuông góc với một dây thì đi qua trung điểm của dây ấy.
1. So sánh độ dài của đường kính và dây
BÀI 2. ĐƯỜNG KÍNH VÀ DÂY CỦA ĐƯỜNG TRÒN
Tiết 20:
Định lí 1
Trong các dây của đường tròn, dây lớn nhất là đường kính.
2. Quan hệ vuông góc giữa đường kính và dây
Định lí 2
Trong một đường tròn, đường kính vuông góc với một dây thì đi qua trung điểm của dây ấy.
Trong một đường tròn, đường kính đi qua trung điểm của một dây thì vuông góc với dây ấy.
Hãy phát biểu mệnh đề đảo của đ?nh lý 2
Mệnh đề đảo có đúng không?
Hãy đưa ra một hình vẽ chứng tỏ rằng đường kính đi qua trung điểm của một dây mà không vuông góc với dây ấy.
Trong một đường tròn, đường kính đi qua trung điểm của một dây thì vuông góc với dây ấy.
Trong một đường tròn, đường kính đi qua trung điểm của một dây
1. So sánh độ dài của đường kính và dây
BÀI 2. ĐƯỜNG KÍNH VÀ DÂY CỦA ĐƯỜNG TRÒN
Tiết 20:

Định lí 1
Trong các dây của đường tròn, dây lớn nhất là đường kính.
2. Quan hệ vuông góc giữa đường kính và dây
Định lí 2
Trong một đường tròn, đường kính vuông góc với một dây thì đi qua trung điểm của dây ấy.
TH1: Nếu dây CD không đi qua tâm
TH2: Nếu dây CD đi qua tâm
Xét ?COD có:
OC = OD (= R) nên nó cân tại O
OI là đường trung tuyến nên cũng là đường cao
Mệnh đề đảo không đúng
không đi qua tâm
Định lí 3
Trong một đường tròn, đường kính đi qua trung điểm của một dây thì vuông góc với dây ấy.
Trong một đường tròn, đường kính đi qua trung điểm của một dây
1. So sánh độ dài của đường kính và dây
BÀI 2. ĐƯỜNG KÍNH VÀ DÂY CỦA ĐƯỜNG TRÒN
Tiết 20:
Định lí 1
Trong các dây của đường tròn, dây lớn nhất là đường kính.
2. Quan hệ vuông góc giữa đường kính và dây
Định lí 2
Trong một đường tròn, đường kính vuông góc với một dây thì đi qua trung điểm của dây ấy.
TH1: Nếu dây CD không đi qua tâm
TH2: Nếu dây CD đi qua tâm
Xét ?COD có:
OC = OD (= R) nên nó cân tại O
OI là đường trung tuyến cũng là đường cao.
không đi qua tâm
Định lí 3
Trong một đường tròn, đường kính đi qua trung điểm của một dây không đi qua tâm thì vuông góc với dây ấy.
1. So sánh độ dài của đường kính và dây
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN TẬP.
Ti�t 20:
Định lí 1
Trong các dây của đường tròn, dây lớn nhất là đường kính.
2. Quan hệ vuông góc giữa đường kính và dây
Định lí 2
Trong một đường tròn, đường kính vuông góc với một dây thì đi qua trung điểm của dây ấy.
Định lí 3
Trong một đường tròn, đường kính đi qua trung điểm của một dây không đi qua tâm thì vuông góc với dây ấy.
Bài tập 1:
Cho hình vẽ. Hãy tính độ dài dây AB, biết OA = 13cm, AM = MB, OM = 5cm.
Xét tam giaùc MOA vuông tại M
Theo đ/lý Pytago ta coù:
kt
Hãy ghép mỗi câu ở cột A với một ý ở cột B để du?c kết luận đúng
Cột B
a.nhỏ nhất

b.có thể vuông góc hoặc không vuông góc với dây cung.

c.luôn đi qua trung điểm của dây cung ấy.

d.lớn nhất.

e. dây cung đi qua tâm.

g. vuông góc với dây ấy.
Thứ năm ngày 15 tháng 11 năm 2007
Cột A
Trong một du?ng tròn:
Du?ng kính vuông góc với dây cung thì

2. Du?ng kính là dây có độ dài.

3. Du?ng kính đi qua trung điểm của dây cung thì

4. Du?ng kính đi qua trung điểm của một dây không đi qua tâm thì
Đường kÝnh vu«ng gãc víi d©y cung th×
c.luôn đi qua trung điểm của dây cung ấy.
2. Du?ng kính là dây có độ dài
d.lớn nhất.
3. Du?ng kính đi qua trung điểm của dây cung thì
b.có thể vuông góc hoặc không vuông góc với dây cung.
4. Du?ng kính đi qua trung điểm của một dây không đi qua tâm thì
g. vuông góc với dây ấy
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
BÀI 2. ĐƯỜNG KÍNH VÀ DÂY CỦA ĐƯỜNG TRÒN
Tiết 20:
Định lí 1
Trong các dây của đường tròn, dây lớn nhất là đường kính.
Định lí 2
Trong một đường tròn, đường kính vuông góc với một dây thì đi qua trung điểm của dây ấy.
Định lí 3
Trong một đường tròn, đường kính đi qua trung điểm của một dây không đi qua tâm thì vuông góc với dây ấy.
- Nắm được 3 định lí đã học;
Làm bài tập 11 (SGK/104);
Bài tập 16, 18, 19, 20 (SBT/130-131).
kt
HO?T D?NG 4: V?N D?NG
Hãy xác định tâm của một nắp hộp hình tròn
* Vẽ dây CD bất kỳ. Lấy I là trung điểm của CD.
* Dựng dưu?ng thẳng vuông góc với CD tại I cắt dưu?ng tròn tại hai điểm A, B
* AB chính là đưu?ng kính của nắp hộp
* Trung điểm O của AB là tâm của nắp hộp tròn.
MỘT VÀI ỨNG DỤNG TRONG THỰC TẾ.
 Một ứng dụng của thước chữ T.
Một người thợ làm một chi tiết máy vòng tròn, để xác định tâm của đường tròn người thợ đã làm như sau:
Giao điểm O của hai đoạn thẳng vừa vẽ chính là tâm của chi tiết máy.
 O
Đường kính
vuông góc với dây
đi qua trung điểm của dây
Đường kính là dây lớn nhất
Tiết 20. BÀI 2. ĐƯỜNG KÍNH VÀ DÂY CỦA ĐƯỜNG TRÒN
dây không qua tâm
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Nắm được 3 định lí đã học;
Làm bài tập 11 (SGK/104);
Bài tập 16, 18, 19, 20 (SBT/130-131).
BÀI TẬP SỐ 10
Cho tam giác ABC, các đường cao BD và CE. Chứng minh rằng:
Bốn điểm B, E, D, C cùng thuộc một đường tròn.
b) DE < BC
Chúc các thầy cô giáo và các em học sinh mạnh khoẻ
Cảm ơn các thầy cô giáo đến dự tiết học hôm nay