Bài 6. Công dân với các quyền tự do cơ bản

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Phạm Minh Tuân
Ngày gửi: 07h:13' 22-12-2013
Dung lượng: 3.6 MB
Số lượt tải: 184
Nguồn:
Người gửi: Phạm Minh Tuân
Ngày gửi: 07h:13' 22-12-2013
Dung lượng: 3.6 MB
Số lượt tải: 184
Số lượt thích:
0 người
Câu 1: Những hành động nào sau đây xâm phạm đến tính mạng, thân thể, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm của con người?
a. Đua xe.
KI?M TRA BI CU
b. Đánh bạn.
c. Bênh vực bạn khi bạn bị bắt nạt.
d. Nhà trường lập biên bản học sinh vi phạm nội quy phòng thi.
đ. Vu oan cho người khác để trả thù.
e. Báo cho thầy cô giáo biết về việc bạn bỏ học đi chơi.
Câu 2: Trong giờ ra chơi không may em bị một bạn khác dẫm vào chân mình rất đau. Em sẽ làm gì?
c. Nhắc nhở bạn lần sau hãy cẩn thận hơn.
b. Đánh cho bạn một trận để lần sau không làm vậy nữa.
d. Im lặng coi như không có gì xảy ra.
a. Chửi bạn thậm tệ
Câu 3: Lan thường hay nói xấu các bạn trong lớp. Hành vi của Lan đã vi phạm nội dung nào trong quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, thân thể, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm của công dân?
d. Danh dự và nhân phẩm.
b. Thân thể.
c. Tính mạng.
a. Sức khỏe.
Câu 4: Khi phát hiện một tên cướp đang chạy trốn thì ai có quyền bắt giữ?
d. Bất cứ người nào .
b. Tòa án.
c. Viện kiểm sát.
a. Công an.
Câu 5:
Nhẫn và Tâm ở cạnh nhà nhau. Một hôm biết Tâm nói xấu mình, Nhẫn nên làm gì?
a. Rủ người sang đánh Tâm
b. Tìm cách nói xấu lại.
c. Mặc kệ cho Tâm nói xấu
d. Góp ý để Tâm rút kinh nghiệm.
Ngoài tội ăn trộm, Người thanh niên đó đã vi phạm quyền tự do cơ bản nào của công dân?
Xem tình huống sau
Tiết 19
BÀI 6
CÔNG DÂN VỚI
CÁC QUYỀN TỰ DO CƠ BẢN
(Tiết 3)
Nội dung cần nắm vững
1. Các quyền tự do cơ bản của công dân
c. Quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân
a. Khái niệm về quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân.
b. Nội dung quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân
c. Thấy được ý nghĩa quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân
* Khái niệm quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân
Em hãy xem bức ảnh sau và cho biết hành vi trong bức ảnh nào theo em là hợp lý nhất khi vào nhà người khác? Vì sao?
Em hiểu thế nào là quyền bất khả
xâm phạm về chỗ ở của công dân
Chỗ ở của công dân được Nhà nước và mọi người tôn trọng, không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không được người đó đồng ý. Chỉ trong trường hợp được pháp luật cho phép và phải có lệnh của cơ quan nhà nước có thẩm quyền mới được khám xét chỗ ở của một người. Trong trường hợp này thì việc khám xét cũng không được tiến hành tùy tiện mà phải tuân theo đúng trình tự, thủ tục do pháp luật quy định.
Quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân
Điều 22
1. Công dân có quyền có nơi ở hợp pháp.
2. Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở. Không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không được người đó đồng ý.
3. Việc khám xét chỗ ở do luật định.
Hiến pháp 2013 được Quốc hội khóa XIII, kỳ họp thứ 6 thông qua ngày 28/11/ 2013, có hiệu lực thi hành thừ ngày 1/1/2014
Về nguyên tắc, việc cá nhân, tổ chức tự tiện vào chỗ ở của người khác, tự tiện khám chỗ ở của công dân là vi phạm pháp luật
* Nội dung quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân
Điều 124. Tội xâm phạm chỗ ở của công dân
1. Người nào khám xét trái pháp luật chỗ ở của người khác, đuổi trái pháp luật người khác khỏi chỗ ở của họ hoặc có những hành vi trái pháp luật khác xâm phạm quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến một năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ một năm đến ba năm:
a) Có tổ chức;
b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
c) Gây hậu quả nghiêm trọng.
3. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ một năm đến năm năm.
được Quốc Hội khóa XII thông qua ngày 19 tháng 6 năm 2009, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2010
Hãy suy ngẫm các hành vi trong bức ảnh sau
Công an xã khám xét khi vắng chủ nhà
Chủ nhà tố cáo bị mất tài sản và công an xã xâm phạm trái pháp luật chỗ ở của công dân.
Mới đây, Đảng ủy xã Thông Bình, huyện Tân Hồng (Đồng Tháp) có công văn gửi Đảng ủy và lãnh đạo Công an huyện Tân Hồng về việc ông Nguyễn Văn Dũng (ngụ tại địa phương) không đồng tình với trả lời của UBND xã về việc ông bị mất tài sản vì công an vô cớ vào nhà lục soát khi ông vắng nhà.
Khám nhà không cần lệnh
Theo ông Dũng, nhà ông chỉ có hai cha con. Chiều 2-1, ông khép hờ cửa nhà rồi chở cha đi bệnh viện. Đang ở bệnh viện, ông nhận tin công an xã vào khám xét nhà. “Tôi lập tức chạy về thì gặp mấy anh công an xã đi xuống cầu thang. Vào nhà thì thấy cửa bị mở, đồ đạc bị xới tung. Một chỉ vàng để dành và 40 triệu đồng tôi vừa mượn của người quen để trong cái cặp treo ở đầu giường ngủ bị mất” - anh Dũng kể.
Chị Nguyễn Thị L., sống cạnh nhà ông Dũng, kể: “Lúc đó, tôi đến hỏi ông Phan Thành Đô (Trưởng Công an xã Thông Bình) tại sao các ông vào lục soát nhà khi không có chủ? Ông Đô trả lời tìm bắt tội phạm. Lục một hồi thì mấy ổng ra xe về. Ở đây có nhiều người thấy lắm”.
Sau khi sự việc xảy ra, ông Dũng làm đơn tố cáo gửi Đảng ủy, UBND xã Thông Bình và nhiều cơ quan khác.
Ông Dũng cho rằng tiền và vàng để trong cái cặp này bị mất ngay lúc nhóm công an xã vào khám nhà trái pháp luật. Ảnh: VĨNH SƠN
Không điều tra đã kết luận là vu khống
Ngày 13-3, UBND xã Thông Bình có công văn trả lời cho ông Dũng, xác nhận: Ông Phan Thành Đô (Trưởng Công an xã Thông Bình) có uống rượu và trực tiếp chỉ huy ông Nguyễn Văn Thanh (công an viên) và ông Nguyễn Văn Châu (Đội trưởng Đội Dân phòng ấp Thị) vào nhà ông Dũng khi không có ai ở trong nhà. Đây là hành vi không đúng pháp luật. Riêng việc ông Dũng tố cáo công an lục soát đồ đạc, làm mất số tài sản trên là không đủ cơ sở, có dấu hiệu vu khống.
Không đồng tình, ông Dũng tiếp tục tố cáo đến các cơ quan tố tụng huyện Tân Hồng.
Ngày 16-5, ông Phạm Việt Thanh, Bí thư Đảng ủy xã Thông Bình, cho biết đã kiến nghị công an huyện phối hợp làm rõ vụ việc. Tuy nhiên, đến nay thì công an huyện cũng chưa cử người xuống xác minh nên chưa thể kỷ luật những công an vi phạm.
Cùng ngày, Đại tá Dương Văn Thanh, Trưởng Công an huyện Tân Hồng, cho hay đã chỉ đạo chuyển đơn của ông Dũng về Đảng ủy xã Thông Bình giải quyết vì những công an trên là cán bộ, đảng viên thuộc Đảng ủy xã quản lý.
Về nguyên tắc, việc cá nhân, tổ chức tự tiện vào chỗ ở của người khác, tự tiện khám chỗ ở của công dân là vi phạm pháp luật
* Nội dung quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân
Theo quy định của pháp luật, chỉ được pháp khám xét chỗ ở của công dân trong hai trường hợp, nhưng việc khám không được tiến hành tuỳ tiện mà phải theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định.
+ Trường hợp thứ nhất, khi có căn cứ để khẳng định chỗ ở, địa điểm của người nào đó có công cụ, phương tiện, tài liệu liên quan đến vụ án.
+ Trường hợp thứ hai: việc khám chỗ ở, địa điểm của người nào đó cũng được tiến hành khi cần bắt người đang bị truy nã hoặc người tội phạm đang lẫn tránh ở đó.
Khoản 1 Điều 140. Căn cứ khám người, chỗ ở, chỗ làm việc, địa điểm, đồ vật, thư tín, điện tín, bưu kiện, bưu phẩm
Việc khám người, chỗ ở, chỗ làm việc, địa điểm chỉ được tiến hành khi có căn cứ để nhận định trong người, chỗ ở, chỗ làm việc, địa điểm của một người có công cụ, phương tiện phạm tội, đồ vật, tài sản do phạm tội mà có hoặc đồ vật, tài liệu khác có liên quan đến vụ án.
Việc khám chỗ ở, chỗ làm việc, địa điểm cũng được tiến hành khi cần phát hiện người đang bị truy nã.
Bộ luật tố tụng hình sự 2003, được Quốc Hội khóa XI thông qua ngày 26 tháng 11 năm 2003, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2004
Xem tình huống sau
Về nguyên tắc, việc cá nhân, tổ chức tự tiện vào chỗ ở của người khác, tự tiện khám chỗ ở của công dân là vi phạm pháp luật
* Nội dung quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân
Theo quy định của pháp luật, chỉ được pháp khám xét chỗ ở của công dân trong hai trường hợp, nhưng việc khám không được tiến hành tuỳ tiện mà phải theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định.
+ Trường hợp thứ nhất, khi có căn cứ để khẳng định chỗ ở, địa điểm của người nào đó có công cụ, phương tiện, tài liệu liên quan đến vụ án.
+ Trường hợp thứ hai: việc khám chỗ ở, địa điểm của người nào đó cũng được tiến hành khi cần bắt người đang bị truy nã hoặc người tội phạm đang lẫn tránh ở đó.
Khám chỗ ở đúng pháp luật là thực hiện khám trong những trường hợp do pháp luật quy định: Chỉ những người có thẩm quyền theo quy định của Luật tố tụng hình sự mới có quyền ra lệnh khám; người tiến hành khám phải thực hiện theo đúng thể thức mà pháp luật quy định
Khoản 1 điều 80. Những người sau đây có quyền ra lệnh bắt bị can, bị cáo để tạm giam:
a) Viện trưởng, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân và Viện kiểm sát quân sự các cấp;
b) Chánh án, Phó Chánh án Toà án nhân dân và Toà án quân sự các cấp;
c) Thẩm phán giữ chức vụ Chánh toà, Phó Chánh toà Tòa phúc thẩm Toà án nhân dân tối cao; Hội đồng xét xử;
d) Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra các cấp. Trong trường hợp này, lệnh bắt phải được Viện kiểm sát cùng cấp phê chuẩn trước khi thi hành.
Khoản 2 Điều 81. Những người sau đây có quyền ra lệnh bắt người trong trường hợp khẩn cấp:
a) Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra các cấp;
b) Người chỉ huy đơn vị quân đội độc lập cấp trung đoàn và tương đương; người chỉ huy đồn biên phòng ở hải đảo và biên giới;
c) Người chỉ huy tàu bay, tàu biển, khi tàu bay, tàu biển đã rời khỏi sân bay, bến cảng.
Điều 141. Thẩm quyền ra lệnh khám xét
1. Những người được quy định tại khoản 1 Điều 80 … có quyền ra lệnh khám xét trong mọi trường hợp.
2. Trong trường hợp không thể trì hoãn, những người được quy định tại khoản 2 Điều 81 của Bộ luật này có quyền ra lệnh khám xét. Trong thời hạn 24 giờ, kể từ khi khám xong, người ra lệnh khám phải thông báo bằng văn bản cho Viện kiểm sát cùng cấp.
Bộ luật tố tụng hình sự 2003, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2004
Khoản 2,3,4,5 điều 143
2. Khi khám chỗ ở, địa điểm phải có mặt người chủ hoặc người đã thành niên trong gia đình họ, có đại diện chính quyền xã, phường, thị trấn và người láng giềng chứng kiến; trong trường hợp đương sự và người trong gia đình họ cố tình vắng mặt, bỏ trốn hoặc đi vắng lâu ngày mà việc khám xét không thể trì hoãn thì phải có đại diện chính quyền và hai người láng giềng chứng kiến.
3. Không được khám chỗ ở vào ban đêm, trừ trường hợp không thể trì hoãn, nhưng phải ghi rõ lý do vào biên bản.
4. Khi khám chỗ làm việc của một người thì phải có mặt người đó, trừ trường hợp không thể trì hoãn, nhưng phải ghi rõ lý do vào biên bản.
Việc khám chỗ làm việc phải có đại diện của cơ quan, tổ chức nơi người đó làm việc chứng kiến.
5. Khi tiến hành khám chỗ ở, chỗ làm việc, địa điểm những người có mặt không được tự ý rời khỏi nơi đang bị khám, không được liên hệ, trao đổi với nhau hoặc với những người khác cho đến khi khám xong.
Bộ luật tố tụng hình sự 2003, được Quốc Hội khóa XI thông qua ngày 26 tháng 11 năm 2003, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2004
TÌNH HUỐNG KHÁM XÉT
Về nguyên tắc, việc cá nhân, tổ chức tự tiện vào chỗ ở của người khác, tự tiện khám chỗ ở của công dân là vi phạm pháp luật
* Nội dung quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân
Theo quy định của pháp luật, chỉ được pháp khám xét chỗ ở của công dân trong hai trường hợp, nhưng việc khám không được tiến hành tuỳ tiện mà phải theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định.
+ Trường hợp thứ nhất, khi có căn cứ để khẳng định chỗ ở, địa điểm của người nào đó có công cụ, phương tiện, tài liệu liên quan đến vụ án.
+ Trường hợp thứ hai: việc khám chỗ ở, địa điểm của người nào đó cũng được tiến hành khi cần bắt người đang bị truy nã hoặc người tội phạm đang lẫn tránh ở đó.
Khám chỗ ở đúng pháp luật là thực hiện khám trong những trường hợp do pháp luật quy định: Chỉ những người có thẩm quyền theo quy định của Luật tố tụng hình sự mới có quyền ra lệnh khám; người tiến hành khám phải thực hiện theo đúng thể thức mà pháp luật quy định
CỦNG CỐ
TRÒ CHƠI CHUẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH
Tìm những hành vi thực hiện đúng, không đúng quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân ?
(Mỗi câu trả lời đúng 1 điểm, tổng là 10 điểm)
Khi chủ nhà mất cảnh giác
Tự ý khám xét
Phá khóa, đột nhập
Phạm tội quả tang
Trèo sang nhà hàng xóm lấy đồ
Theo dõi nhà người khác
Vứt rác sang nhà khác
Phá cổng vào nhà người khác
Bắt khẩn cấp
Rào đường không cho đi
TRÒ CHƠI XỬ LÝ TÌNH HUỐNG
Mỗi đội có 1 phút 30 giây để suy nghĩ và giải quyết tình huống. Trả lời đúng được 10 điểm
HẾT THỜI GIAN
0:00
0:01
0:02
0:03
0:04
0:05
0:06
0:07
0:08
0:09
0:10
0:11
0:12
0:13
0:14
0:15
0:16
0:17
0:18
0:19
0:20
0:21
0:22
0:23
0:24
0:25
0:26
0:27
0:28
0:29
0:30
0:31
0:32
0:33
0:34
0:35
0:36
0:37
0:38
0:39
0:40
0:41
0:42
0:43
0:44
0:45
0:46
0:47
0:48
0:49
0:50
0:51
0:52
0:53
0:54
0:55
0:56
0:57
0:58
0:59
1:00
1:01
1:02
1:03
1:04
1:05
1:06
1:07
1:08
1:09
1:10
1:11
1:12
1:13
1:14
1:15
1:16
1:17
1:18
1:19
1:20
1:21
1:22
1:23
1:24
1:25
1:26
1:27
1:28
1:29
1:30
THẢO LUẬN NHÓM
Hai anh công an đang rượt đuổi một phạm nhân trốn trại, đang có lệnh truy nã. Hai anh công an nghi là tên này chạy vào nhà ông Tá. Hai anh đề nghị ông Tá cho vào nhà khám, nhưng ông Tá không đồng ý. Biết rằng chỉ cần lơi lỏng một chút là tên này sổng mất, nên hai anh công an bàn nhau quyết định cứ vào khám nhà ông Tá.
- Trong trường hợp này, hai anh công an có vi phạm quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân không ? Tại sao ?
- Theo em, hai anh công an nên hành động như thế nào ?
Trả lời tình huống
Hai anh công an đã vi phạm quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân.
Vì họ tự quyết định vào khám nhà ông Tá khi không được sự đồng ý của ông Tá.
Hai anh công an nên :
- Giải thích cho ông Tá hiểu: kẻ đang trốn là tội phạm nguy hiểm, đang bị truy nã; nếu che giấu tội phạm cũng là phạm tội.
- Nếu đã giải thích mà ông Tá vẫn không đồng ý, thì sẽ cử một người ở lại phối hợp với quần chúng theo dõi, giám sát bên ngoài căn nhà. Còn người thứ hai khẩn trương đi xin lệnh khám nhà.
TRÒ CHƠI TRẢ LỜI NHANH
Từng đội trả lời, bắt đầu từ tổ 1-2- 3. Thời gian suy nghĩ và trả lời là 5 giây, quá 5 giây chuyển cho đội khác. Mỗi câu trả lời đúng được 2 điểm
BẠN SẼ LÀM GÌ ?
Khi nhaø haøng xoùm ñi vaéng khoâng coù ai ôû nhaø, nhöng laïi thaáy khoùi boác leân ôû trong nhaø, coù theå laø moät caùi gì ñoù bò chaùy.
Có thể vào kiểm tra.
Báo ngay cho người lớn ở cạnh nhà, hoặc công an.
Không phải nhà của mình nên không cần quan tâm, để đỡ mất thời gian vô ích.
BẠN
GIỎI QÚA
SAI RỒI
SAI RỒI
Góp ý nhẹ nhàng để người hàng xóm rút kinh nghiệm.
BẠN SẼ LÀM GÌ ?
Khi nhà hàng xóm phơi quần áo làm rơi vào sân nhà mình, họ tự ý chạy sang nhà mình lấy lại.
Phê bình gay gắt, nói cho họ biết là đã xâm phạm chỗ ở của mình.
Không bằng lòng nhưng ngại nói, vì sợ mất lòng.
CHƯA ĐÚNG
KHÔNG NÊN
BẠN
GIỎI QÚA
Khi bố mẹ đi vắng, em ở nhà một mình, đang học bài thì có người gõ cửa muốn vào nhà để kiểm tra đường điện.
BẠN SẼ LÀM GÌ ?
Không nên cho vào nhà, tìm cách nói khéo và hẹn lúc khác đến khi có bố mẹ ở nhà.
Vui vẻ mời vào nhà.
Im lặng không trả lời, xem như không có người ở nhà là xong.
NHÁT QÚA
KHÔNG NÊN
BẠN
GIỎI QÚA
BẠN SẼ LÀM GÌ ?
Khi bố mẹ đi vắng, bạn đang ở nhà một mình thì có bà con ở quê lên thăm.
Chờ ba mẹ về giải quyết.
Mời họ vào nhà vì đó là người thân của mình, không phải người lạ.
Lấy nước mời, nhưng không cho vào nhà.
TỆ QÚA
TỆ QÚA
BẠN
GIỎI QÚA
Đúng.
Sai.
Không biết.
SAI RỒI
CỐ LÊN
BẠN
GIỎI QÚA
Câu d : Khi bị người khác xâm phạm chỗ ở,
cần phản đối và tố cáo.
a. Đua xe.
KI?M TRA BI CU
b. Đánh bạn.
c. Bênh vực bạn khi bạn bị bắt nạt.
d. Nhà trường lập biên bản học sinh vi phạm nội quy phòng thi.
đ. Vu oan cho người khác để trả thù.
e. Báo cho thầy cô giáo biết về việc bạn bỏ học đi chơi.
Câu 2: Trong giờ ra chơi không may em bị một bạn khác dẫm vào chân mình rất đau. Em sẽ làm gì?
c. Nhắc nhở bạn lần sau hãy cẩn thận hơn.
b. Đánh cho bạn một trận để lần sau không làm vậy nữa.
d. Im lặng coi như không có gì xảy ra.
a. Chửi bạn thậm tệ
Câu 3: Lan thường hay nói xấu các bạn trong lớp. Hành vi của Lan đã vi phạm nội dung nào trong quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, thân thể, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm của công dân?
d. Danh dự và nhân phẩm.
b. Thân thể.
c. Tính mạng.
a. Sức khỏe.
Câu 4: Khi phát hiện một tên cướp đang chạy trốn thì ai có quyền bắt giữ?
d. Bất cứ người nào .
b. Tòa án.
c. Viện kiểm sát.
a. Công an.
Câu 5:
Nhẫn và Tâm ở cạnh nhà nhau. Một hôm biết Tâm nói xấu mình, Nhẫn nên làm gì?
a. Rủ người sang đánh Tâm
b. Tìm cách nói xấu lại.
c. Mặc kệ cho Tâm nói xấu
d. Góp ý để Tâm rút kinh nghiệm.
Ngoài tội ăn trộm, Người thanh niên đó đã vi phạm quyền tự do cơ bản nào của công dân?
Xem tình huống sau
Tiết 19
BÀI 6
CÔNG DÂN VỚI
CÁC QUYỀN TỰ DO CƠ BẢN
(Tiết 3)
Nội dung cần nắm vững
1. Các quyền tự do cơ bản của công dân
c. Quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân
a. Khái niệm về quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân.
b. Nội dung quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân
c. Thấy được ý nghĩa quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân
* Khái niệm quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân
Em hãy xem bức ảnh sau và cho biết hành vi trong bức ảnh nào theo em là hợp lý nhất khi vào nhà người khác? Vì sao?
Em hiểu thế nào là quyền bất khả
xâm phạm về chỗ ở của công dân
Chỗ ở của công dân được Nhà nước và mọi người tôn trọng, không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không được người đó đồng ý. Chỉ trong trường hợp được pháp luật cho phép và phải có lệnh của cơ quan nhà nước có thẩm quyền mới được khám xét chỗ ở của một người. Trong trường hợp này thì việc khám xét cũng không được tiến hành tùy tiện mà phải tuân theo đúng trình tự, thủ tục do pháp luật quy định.
Quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân
Điều 22
1. Công dân có quyền có nơi ở hợp pháp.
2. Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở. Không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không được người đó đồng ý.
3. Việc khám xét chỗ ở do luật định.
Hiến pháp 2013 được Quốc hội khóa XIII, kỳ họp thứ 6 thông qua ngày 28/11/ 2013, có hiệu lực thi hành thừ ngày 1/1/2014
Về nguyên tắc, việc cá nhân, tổ chức tự tiện vào chỗ ở của người khác, tự tiện khám chỗ ở của công dân là vi phạm pháp luật
* Nội dung quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân
Điều 124. Tội xâm phạm chỗ ở của công dân
1. Người nào khám xét trái pháp luật chỗ ở của người khác, đuổi trái pháp luật người khác khỏi chỗ ở của họ hoặc có những hành vi trái pháp luật khác xâm phạm quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến một năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ một năm đến ba năm:
a) Có tổ chức;
b) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
c) Gây hậu quả nghiêm trọng.
3. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ một năm đến năm năm.
được Quốc Hội khóa XII thông qua ngày 19 tháng 6 năm 2009, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2010
Hãy suy ngẫm các hành vi trong bức ảnh sau
Công an xã khám xét khi vắng chủ nhà
Chủ nhà tố cáo bị mất tài sản và công an xã xâm phạm trái pháp luật chỗ ở của công dân.
Mới đây, Đảng ủy xã Thông Bình, huyện Tân Hồng (Đồng Tháp) có công văn gửi Đảng ủy và lãnh đạo Công an huyện Tân Hồng về việc ông Nguyễn Văn Dũng (ngụ tại địa phương) không đồng tình với trả lời của UBND xã về việc ông bị mất tài sản vì công an vô cớ vào nhà lục soát khi ông vắng nhà.
Khám nhà không cần lệnh
Theo ông Dũng, nhà ông chỉ có hai cha con. Chiều 2-1, ông khép hờ cửa nhà rồi chở cha đi bệnh viện. Đang ở bệnh viện, ông nhận tin công an xã vào khám xét nhà. “Tôi lập tức chạy về thì gặp mấy anh công an xã đi xuống cầu thang. Vào nhà thì thấy cửa bị mở, đồ đạc bị xới tung. Một chỉ vàng để dành và 40 triệu đồng tôi vừa mượn của người quen để trong cái cặp treo ở đầu giường ngủ bị mất” - anh Dũng kể.
Chị Nguyễn Thị L., sống cạnh nhà ông Dũng, kể: “Lúc đó, tôi đến hỏi ông Phan Thành Đô (Trưởng Công an xã Thông Bình) tại sao các ông vào lục soát nhà khi không có chủ? Ông Đô trả lời tìm bắt tội phạm. Lục một hồi thì mấy ổng ra xe về. Ở đây có nhiều người thấy lắm”.
Sau khi sự việc xảy ra, ông Dũng làm đơn tố cáo gửi Đảng ủy, UBND xã Thông Bình và nhiều cơ quan khác.
Ông Dũng cho rằng tiền và vàng để trong cái cặp này bị mất ngay lúc nhóm công an xã vào khám nhà trái pháp luật. Ảnh: VĨNH SƠN
Không điều tra đã kết luận là vu khống
Ngày 13-3, UBND xã Thông Bình có công văn trả lời cho ông Dũng, xác nhận: Ông Phan Thành Đô (Trưởng Công an xã Thông Bình) có uống rượu và trực tiếp chỉ huy ông Nguyễn Văn Thanh (công an viên) và ông Nguyễn Văn Châu (Đội trưởng Đội Dân phòng ấp Thị) vào nhà ông Dũng khi không có ai ở trong nhà. Đây là hành vi không đúng pháp luật. Riêng việc ông Dũng tố cáo công an lục soát đồ đạc, làm mất số tài sản trên là không đủ cơ sở, có dấu hiệu vu khống.
Không đồng tình, ông Dũng tiếp tục tố cáo đến các cơ quan tố tụng huyện Tân Hồng.
Ngày 16-5, ông Phạm Việt Thanh, Bí thư Đảng ủy xã Thông Bình, cho biết đã kiến nghị công an huyện phối hợp làm rõ vụ việc. Tuy nhiên, đến nay thì công an huyện cũng chưa cử người xuống xác minh nên chưa thể kỷ luật những công an vi phạm.
Cùng ngày, Đại tá Dương Văn Thanh, Trưởng Công an huyện Tân Hồng, cho hay đã chỉ đạo chuyển đơn của ông Dũng về Đảng ủy xã Thông Bình giải quyết vì những công an trên là cán bộ, đảng viên thuộc Đảng ủy xã quản lý.
Về nguyên tắc, việc cá nhân, tổ chức tự tiện vào chỗ ở của người khác, tự tiện khám chỗ ở của công dân là vi phạm pháp luật
* Nội dung quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân
Theo quy định của pháp luật, chỉ được pháp khám xét chỗ ở của công dân trong hai trường hợp, nhưng việc khám không được tiến hành tuỳ tiện mà phải theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định.
+ Trường hợp thứ nhất, khi có căn cứ để khẳng định chỗ ở, địa điểm của người nào đó có công cụ, phương tiện, tài liệu liên quan đến vụ án.
+ Trường hợp thứ hai: việc khám chỗ ở, địa điểm của người nào đó cũng được tiến hành khi cần bắt người đang bị truy nã hoặc người tội phạm đang lẫn tránh ở đó.
Khoản 1 Điều 140. Căn cứ khám người, chỗ ở, chỗ làm việc, địa điểm, đồ vật, thư tín, điện tín, bưu kiện, bưu phẩm
Việc khám người, chỗ ở, chỗ làm việc, địa điểm chỉ được tiến hành khi có căn cứ để nhận định trong người, chỗ ở, chỗ làm việc, địa điểm của một người có công cụ, phương tiện phạm tội, đồ vật, tài sản do phạm tội mà có hoặc đồ vật, tài liệu khác có liên quan đến vụ án.
Việc khám chỗ ở, chỗ làm việc, địa điểm cũng được tiến hành khi cần phát hiện người đang bị truy nã.
Bộ luật tố tụng hình sự 2003, được Quốc Hội khóa XI thông qua ngày 26 tháng 11 năm 2003, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2004
Xem tình huống sau
Về nguyên tắc, việc cá nhân, tổ chức tự tiện vào chỗ ở của người khác, tự tiện khám chỗ ở của công dân là vi phạm pháp luật
* Nội dung quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân
Theo quy định của pháp luật, chỉ được pháp khám xét chỗ ở của công dân trong hai trường hợp, nhưng việc khám không được tiến hành tuỳ tiện mà phải theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định.
+ Trường hợp thứ nhất, khi có căn cứ để khẳng định chỗ ở, địa điểm của người nào đó có công cụ, phương tiện, tài liệu liên quan đến vụ án.
+ Trường hợp thứ hai: việc khám chỗ ở, địa điểm của người nào đó cũng được tiến hành khi cần bắt người đang bị truy nã hoặc người tội phạm đang lẫn tránh ở đó.
Khám chỗ ở đúng pháp luật là thực hiện khám trong những trường hợp do pháp luật quy định: Chỉ những người có thẩm quyền theo quy định của Luật tố tụng hình sự mới có quyền ra lệnh khám; người tiến hành khám phải thực hiện theo đúng thể thức mà pháp luật quy định
Khoản 1 điều 80. Những người sau đây có quyền ra lệnh bắt bị can, bị cáo để tạm giam:
a) Viện trưởng, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân và Viện kiểm sát quân sự các cấp;
b) Chánh án, Phó Chánh án Toà án nhân dân và Toà án quân sự các cấp;
c) Thẩm phán giữ chức vụ Chánh toà, Phó Chánh toà Tòa phúc thẩm Toà án nhân dân tối cao; Hội đồng xét xử;
d) Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra các cấp. Trong trường hợp này, lệnh bắt phải được Viện kiểm sát cùng cấp phê chuẩn trước khi thi hành.
Khoản 2 Điều 81. Những người sau đây có quyền ra lệnh bắt người trong trường hợp khẩn cấp:
a) Thủ trưởng, Phó Thủ trưởng Cơ quan điều tra các cấp;
b) Người chỉ huy đơn vị quân đội độc lập cấp trung đoàn và tương đương; người chỉ huy đồn biên phòng ở hải đảo và biên giới;
c) Người chỉ huy tàu bay, tàu biển, khi tàu bay, tàu biển đã rời khỏi sân bay, bến cảng.
Điều 141. Thẩm quyền ra lệnh khám xét
1. Những người được quy định tại khoản 1 Điều 80 … có quyền ra lệnh khám xét trong mọi trường hợp.
2. Trong trường hợp không thể trì hoãn, những người được quy định tại khoản 2 Điều 81 của Bộ luật này có quyền ra lệnh khám xét. Trong thời hạn 24 giờ, kể từ khi khám xong, người ra lệnh khám phải thông báo bằng văn bản cho Viện kiểm sát cùng cấp.
Bộ luật tố tụng hình sự 2003, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2004
Khoản 2,3,4,5 điều 143
2. Khi khám chỗ ở, địa điểm phải có mặt người chủ hoặc người đã thành niên trong gia đình họ, có đại diện chính quyền xã, phường, thị trấn và người láng giềng chứng kiến; trong trường hợp đương sự và người trong gia đình họ cố tình vắng mặt, bỏ trốn hoặc đi vắng lâu ngày mà việc khám xét không thể trì hoãn thì phải có đại diện chính quyền và hai người láng giềng chứng kiến.
3. Không được khám chỗ ở vào ban đêm, trừ trường hợp không thể trì hoãn, nhưng phải ghi rõ lý do vào biên bản.
4. Khi khám chỗ làm việc của một người thì phải có mặt người đó, trừ trường hợp không thể trì hoãn, nhưng phải ghi rõ lý do vào biên bản.
Việc khám chỗ làm việc phải có đại diện của cơ quan, tổ chức nơi người đó làm việc chứng kiến.
5. Khi tiến hành khám chỗ ở, chỗ làm việc, địa điểm những người có mặt không được tự ý rời khỏi nơi đang bị khám, không được liên hệ, trao đổi với nhau hoặc với những người khác cho đến khi khám xong.
Bộ luật tố tụng hình sự 2003, được Quốc Hội khóa XI thông qua ngày 26 tháng 11 năm 2003, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2004
TÌNH HUỐNG KHÁM XÉT
Về nguyên tắc, việc cá nhân, tổ chức tự tiện vào chỗ ở của người khác, tự tiện khám chỗ ở của công dân là vi phạm pháp luật
* Nội dung quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân
Theo quy định của pháp luật, chỉ được pháp khám xét chỗ ở của công dân trong hai trường hợp, nhưng việc khám không được tiến hành tuỳ tiện mà phải theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định.
+ Trường hợp thứ nhất, khi có căn cứ để khẳng định chỗ ở, địa điểm của người nào đó có công cụ, phương tiện, tài liệu liên quan đến vụ án.
+ Trường hợp thứ hai: việc khám chỗ ở, địa điểm của người nào đó cũng được tiến hành khi cần bắt người đang bị truy nã hoặc người tội phạm đang lẫn tránh ở đó.
Khám chỗ ở đúng pháp luật là thực hiện khám trong những trường hợp do pháp luật quy định: Chỉ những người có thẩm quyền theo quy định của Luật tố tụng hình sự mới có quyền ra lệnh khám; người tiến hành khám phải thực hiện theo đúng thể thức mà pháp luật quy định
CỦNG CỐ
TRÒ CHƠI CHUẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH
Tìm những hành vi thực hiện đúng, không đúng quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân ?
(Mỗi câu trả lời đúng 1 điểm, tổng là 10 điểm)
Khi chủ nhà mất cảnh giác
Tự ý khám xét
Phá khóa, đột nhập
Phạm tội quả tang
Trèo sang nhà hàng xóm lấy đồ
Theo dõi nhà người khác
Vứt rác sang nhà khác
Phá cổng vào nhà người khác
Bắt khẩn cấp
Rào đường không cho đi
TRÒ CHƠI XỬ LÝ TÌNH HUỐNG
Mỗi đội có 1 phút 30 giây để suy nghĩ và giải quyết tình huống. Trả lời đúng được 10 điểm
HẾT THỜI GIAN
0:00
0:01
0:02
0:03
0:04
0:05
0:06
0:07
0:08
0:09
0:10
0:11
0:12
0:13
0:14
0:15
0:16
0:17
0:18
0:19
0:20
0:21
0:22
0:23
0:24
0:25
0:26
0:27
0:28
0:29
0:30
0:31
0:32
0:33
0:34
0:35
0:36
0:37
0:38
0:39
0:40
0:41
0:42
0:43
0:44
0:45
0:46
0:47
0:48
0:49
0:50
0:51
0:52
0:53
0:54
0:55
0:56
0:57
0:58
0:59
1:00
1:01
1:02
1:03
1:04
1:05
1:06
1:07
1:08
1:09
1:10
1:11
1:12
1:13
1:14
1:15
1:16
1:17
1:18
1:19
1:20
1:21
1:22
1:23
1:24
1:25
1:26
1:27
1:28
1:29
1:30
THẢO LUẬN NHÓM
Hai anh công an đang rượt đuổi một phạm nhân trốn trại, đang có lệnh truy nã. Hai anh công an nghi là tên này chạy vào nhà ông Tá. Hai anh đề nghị ông Tá cho vào nhà khám, nhưng ông Tá không đồng ý. Biết rằng chỉ cần lơi lỏng một chút là tên này sổng mất, nên hai anh công an bàn nhau quyết định cứ vào khám nhà ông Tá.
- Trong trường hợp này, hai anh công an có vi phạm quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân không ? Tại sao ?
- Theo em, hai anh công an nên hành động như thế nào ?
Trả lời tình huống
Hai anh công an đã vi phạm quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân.
Vì họ tự quyết định vào khám nhà ông Tá khi không được sự đồng ý của ông Tá.
Hai anh công an nên :
- Giải thích cho ông Tá hiểu: kẻ đang trốn là tội phạm nguy hiểm, đang bị truy nã; nếu che giấu tội phạm cũng là phạm tội.
- Nếu đã giải thích mà ông Tá vẫn không đồng ý, thì sẽ cử một người ở lại phối hợp với quần chúng theo dõi, giám sát bên ngoài căn nhà. Còn người thứ hai khẩn trương đi xin lệnh khám nhà.
TRÒ CHƠI TRẢ LỜI NHANH
Từng đội trả lời, bắt đầu từ tổ 1-2- 3. Thời gian suy nghĩ và trả lời là 5 giây, quá 5 giây chuyển cho đội khác. Mỗi câu trả lời đúng được 2 điểm
BẠN SẼ LÀM GÌ ?
Khi nhaø haøng xoùm ñi vaéng khoâng coù ai ôû nhaø, nhöng laïi thaáy khoùi boác leân ôû trong nhaø, coù theå laø moät caùi gì ñoù bò chaùy.
Có thể vào kiểm tra.
Báo ngay cho người lớn ở cạnh nhà, hoặc công an.
Không phải nhà của mình nên không cần quan tâm, để đỡ mất thời gian vô ích.
BẠN
GIỎI QÚA
SAI RỒI
SAI RỒI
Góp ý nhẹ nhàng để người hàng xóm rút kinh nghiệm.
BẠN SẼ LÀM GÌ ?
Khi nhà hàng xóm phơi quần áo làm rơi vào sân nhà mình, họ tự ý chạy sang nhà mình lấy lại.
Phê bình gay gắt, nói cho họ biết là đã xâm phạm chỗ ở của mình.
Không bằng lòng nhưng ngại nói, vì sợ mất lòng.
CHƯA ĐÚNG
KHÔNG NÊN
BẠN
GIỎI QÚA
Khi bố mẹ đi vắng, em ở nhà một mình, đang học bài thì có người gõ cửa muốn vào nhà để kiểm tra đường điện.
BẠN SẼ LÀM GÌ ?
Không nên cho vào nhà, tìm cách nói khéo và hẹn lúc khác đến khi có bố mẹ ở nhà.
Vui vẻ mời vào nhà.
Im lặng không trả lời, xem như không có người ở nhà là xong.
NHÁT QÚA
KHÔNG NÊN
BẠN
GIỎI QÚA
BẠN SẼ LÀM GÌ ?
Khi bố mẹ đi vắng, bạn đang ở nhà một mình thì có bà con ở quê lên thăm.
Chờ ba mẹ về giải quyết.
Mời họ vào nhà vì đó là người thân của mình, không phải người lạ.
Lấy nước mời, nhưng không cho vào nhà.
TỆ QÚA
TỆ QÚA
BẠN
GIỎI QÚA
Đúng.
Sai.
Không biết.
SAI RỒI
CỐ LÊN
BẠN
GIỎI QÚA
Câu d : Khi bị người khác xâm phạm chỗ ở,
cần phản đối và tố cáo.
 








Các ý kiến mới nhất