Nội dung
Phần 3: Củng cố
Phần 2: Đọc- hiểu văn bản
Phần 1: Giới thiệu chung
1-Khái niệm và đặc điểm cổ tích
? Nhắc lại khái niệm truyện cổ tích.
-Truyện cổ tích được chia làm 3 loại:
+ Cổ tích loài vật
+Cổ tích thần kỳ
+ Cổ tích sinh hoạt
+Cổ tích thần kỳ chiếm số lượng lớn nhất, là tiểu loại tiêu biểu cho thể loại cổ tích. Là loại truyện có sự tham gia của nhiều yếu tố thần kỳ như: Tiên, bụt, sự hoá thân,hoá kiếp .
Giới thiệu chung
1-Khái niệm và đặc điểm truyện cổ tích
+Nội dung:Thiện thắng ác: Khát vọng của nhân dân về một xã hội công bằng, hạnh phúc.
-Tấm Cám thuộc truyện cổ tích thần kỳ. Truyện được phổ biến ở nhiều dân tộc khác nhau trên thế giới (khoảng 564 kiểu)
Giới thiệu chung
Em có thể chia truyện cổ tích Tấm Cám thành mấy phần? Nêu nội dung của mỗi phần?
2-Bố cục
3 phần:
- Tấm ở nhà và đi dự hội
- Tấm vào cung vua và hoá thân
- Tấm trở lạ cuộc đời và gặp lại nhà vua.
Giới thiệu chung
Em hãy nêu chủ đề của tác phẩm?
3-Chủ đề
Miêu tả cuộc đời và số phận bất hạnh của cô Tấm. Đồng thời thể hiện cuộc đấu tranh giành lại hạnh phúc trong xã hội phong kiến.
Giới thiệu chung
Đọc- hiểu văn bản
?
Đọc- hiểu văn bản
?
Đọc- hiểu văn bản
?
Đọc- hiểu văn bản
?
Đọc- hiểu văn bản
?
Đọc- hiểu văn bản
-Nêu những sự việc khi Tấm ở nhà và qua đó nhận xét về Tấm và mẹ con Cám?
-Thi bắt tép để được yếm đỏ:
Tấm
Chăm chỉ, thật thà
Mẹ con Cám
Lừa lấy tép
-Nuôi cá Bống
Coi bống như bạn
Bắt bống ăn thịt
-Nhặt thóc
Phải nhặt thóc ra thóc, gạo ra gạo
Trộn thóc với gạo
1. Tấm ở nhà và đi dự hội
Đọc- hiểu văn bản
1. Tấm ở nhà và đi dự hội
Tấm
Mẹ con Cám
-Đi hội và thử hài
Hồn nhiên
Tham vọng, hợm hĩnh
-Nhận xét thái độ của Tấm khi gặp khó khăn?
Tấm thật thà, chăm chỉ, hiền lành, nhân hậu.
Mẹ con Cám xấu xa, độc ác
Gặp khó khăn Tấm chỉ biết khóc - thụ động
-Hãy nêu ý nghĩa của việc Bụt giúp Tấm?
Tấm luôn luôn được Bụt giúp đỡ: Người lương thịên sẽ được hưởng hạnh phúc, kẻ ác dù nham hiểm đến đâu cũng thất bại. Đó là mong ước, khát vọng của nhân dân.
Đọc - Hiểu
2-Tấm vào cung vua và hoá thân
Nêu những sự kiện và chi tiết tiêu biểu từ khi Tấm vào cung vua?
Tấm
Mẹ con Cám
Hái cau giỗ cha
Giết Tấm
Hoá thân vào Vàng anh
Bắt chim
Hoá thân vào xoan đào
Chặt cây
Hoá thân vào khung cửi
Đốt khung cửi
Hoá thân vào quả thị
Nhận xét về thái độ của Tấm so với khi còn ở nhà?
Đọc - Hiểu
?
Đọc - Hiểu
?
Đọc - Hiểu
?
Đọc - Hiểu
?
Đọc - Hiểu
?
Đọc - Hiểu
2-Tấm vào cung vua và hoá thân
Nhận xét:
-Tấm hiếu thảo, dù trở thành hoàng hậu vẫn không quên ngày giỗ cha.
-Mẹ con cám càng ngày càng tham lam, tàn ác và quyết tâm tiêu diệt Tấm.

-Trước sự hãm hại của mẹ con Cám. Tấm đã chủ động đấu tranh giành lại vị trí của mình- Tấm không còn thụ động như trước.
-Những vật Tấm hoá thân đều là những vật giản dị, thân thuộc gắn với cuộc sống của nhân dân- Cổ tích là bài ca cất lên từ lao động.
Nhận xét về những vật Tấm hoá thân?
Đọc - Hiểu
2-Tấm vào cung vua và hoá thân
Hãy nhận xét về hình ảnh hoá thân cuối cùng của Tấm -quả thị. Vì sao khi ẩn mình trong quả thị Tấm không bị mẹ con cám phát hiện?
-Quả thị tròn xinh, thơm ngát. Giá trị của thị là vẻ đẹp và hương thơm. Thị là loại quả không giành cho những kẻ phàm phu, thưởng thức thị thiên về tinh thần hơn vật chất.
Mâu thuẫn của Tấm với mẹ con Cám có phải là mâu thuẫn trong gia đình giữa dì ghẻ và con chồng?
-Từ mâu thuẫn cá nhân, nhân dân muốn phản ánh mâu thuẫn trong xã hội, mâu thuẫn rong cuộc sống giữa cái thiện và cái ác.
Đọc - Hiểu
2-Tấm vào cung vua và hoá thân
Nếu ở phần đầu, mâu thuẫn giữa Tấm và mẹ con Cám chỉ xoay quanh quyền lợi vật chất, thì ở phần này đấu tranh xung đột là vì sự sống và hạnh phúc.
Tấm phải trả qua nhiều lần hoá thân mới trở lại cuộc đời. Qua đó dân gian muốn nêu triết lí gì của cuộc sống?
Cuộc đấu tranh để có được hạnh phúc không đơn giản, hạnh phúc không thể nhờ ở bên ngoài giúp đỡ, tác động, mà tự thân mình phải cố gắng vươn lên.
Đọc - Hiểu
?
Đọc - Hiểu
?
Đọc - Hiểu
?
Đọc - Hiểu
3-Tấm trở lại cuộc đời và gặp lại nhà vưa
Nêu những câu ca và truyện cổ tích nhắc tới miếng trầu?
Dù đã là hoàng hậu nhưng Tấm vẫn là cô gái chăm chỉ chịu khó ngày nào. Nhờ vậy cô đã thoát khỏi vỏ thị để trở lại cuộc đời.
-Miếng trầu, trầu cau luôn gắn liền với văn hoá của người Việt.
Tại sao tác giả dân gian lại chọn hình ảnh miếng trầu để nhà vua và Tấm nhận ra nhau? Vì:
A. Miếng trầu gắn với sự gặp gỡ và xa cách
B. Miếng trầu gắn với phong tục hôn nhân
C. Miếng trầu gắn với mối quan hệ gia đình
D. Miếng trầu gắn với người con gái đẹp
B. Miếng trầu gắn với phong tục hôn nhân
Đọc - Hiểu
3-Tấm trở lại cuộc đời và gặp lại nhà vưa
Vì trong quan niệm của người Việt miếng trầu là biểu hiện của tình yêu, hạnh phúc.
Nhờ chiếc hài mà nhà vua nhận ra Tấm giữa bao cô gái đi hội, nhờ miếng trầu mà nhà vua gặp lại được Tấm sau bao xa cách. Nhận xét của em về hai chi tiết độc đáo này?
Chiếc hài xinh xắn là dấu hiệu của một đôi bàn chân, một dáng hình duyên dáng. Còn miếng trầu têm cánh phượng là dấu hiệu của đôi bàn tay khéo léo, một tâm hồn tinh tế nhạy cảm. Lần đầu vua say mê Tấm về vẻ đẹp bên ngoài. Sau đó khi đã nên vợ nên chồng, nhà vua say mê Tấm vì vẻ đẹp tâm hồn.
Đọc - Hiểu
3-Tấm trở lại cuộc đời và gặp lại nhà vưa
Vẻ đẹp tâm hồn thì tồn tại mãi với thời gian. Tác giả dân gian đã thật tinh tế, sâu sắc khi lựa chọn hình ảnh chiếc hài và miếng trầu để gắn kết hạnh phúc.
Em hãy nhận xét kết thúc tác phẩm?
-Cái ác phải đề tội, phải bị tiêu diệt. Cái thiện đã chiến thắng.
-Mẹ con Cám bị trừng phạt
Ghi nhớ SGK
Bài học nhân sinh quan truyện Tấm Cám?
Bài học nhân sinh về cuộc sống và cách sống ngày nay
Mở rộng
Bản sắc văn hoá Việt trong Tấm Cám?
Mô típ dì ghẻ - con chồng xuất hiện nhiều trong cổ tích của thế giới. Nhưng cổ tích Tấm Cám vẫn có nét hấp dẫn riêng vì truyện mang đậm bản sắc văn hoá Việt Nam: Tên nhân vật, chi tiết hình ảnh.
Luyện tập
Làm sáng tỏ nhận định:
"Truyện cổ tích Tấm Cám là chuyện cổ tích thần kỳ"