XIN CHÀO CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT NGÀY
HÔM NAY!

TIME'S
START
3TIMER
2
1
0
: 00
33
59
58
57
56
55
54
53
52
51
50
49
48
47
46
45
44
42
41
40
39
38
37
36
35
34
43
32
31
30
29
28
27
26
25
24
23
22
21
20
19
18
17
16
15
14
13
12
11
10
09
08
07
06
05
04
03
02
01
UP!

KHỞI ĐỘNG
AI NHANH HƠN

Trong thời gian 3 phút các đội chơi sắp xếp các
loại thực phẩm vào 4 nhóm: thực phẩm giàu chất
đạm, chất béo, chất bột đường, vitamin.

Chất đạm, chất béo, chất
bộ đường, vitamin là các
loại hợp chất hữu cơ. Vậy
hợp chất hữu cơ là gì?

CHỦ ĐỀ 7: HỢP CHẤT HỮU CƠ.
HYDROCARBON VÀ NGUỒN NHIÊN LIỆU

BÀI 19. GIỚI THIỆU VỀ
HỢP CHẤT HỮU CƠ

NỘI DUNG BÀI HỌC

I

II

III

Hợp chất hữu cơ

Đặc điểm cấu tạo

Công thức phân tử

và hóa học hữu cơ

phân tử hợp chất

và công thức cấu tạo

hữu cơ

hợp chất hữu cơ

I
HỢP CHẤT HỮU CƠ
VÀ HÓA HỌC HỮU CƠ

1. Khái niệm và phân loại hợp chất hữu cơ
HS hoạt động cá nhân.
• Nhiệm vụ: Mỗi HS tìm hiểu, thu thập thông
tin trong SGK tr.97 và trả lời câu hỏi:

1. Vì sao sản phẩm thu được khi đốt
các hợp chất hữu cơ luôn làm nước
vôi trong (Ca(OH)2) bị vẩn đục?
2. Theo em trong các hợp chất hữu cơ
sẽ luôn có nguyên tố nào?

HOẠT ĐỘNG CÁ NHÂN

Câu hỏi và bài tập
1. Vì sao sản phẩm thu được khi đốt các hợp chất hữu cơ luôn
làm nước vôi trong (Ca(OH)2 bị vẩn đục?
• Trong hợp chất hữu cơ luôn có nguyên tố carbon nên khi đốt
cháy các hợp chất hữu cơ đều tạo ra khí CO2.
• Khi sục khí CO2 vào nước vôi trong làm dung dịch bị vẩn đục do
có phản ứng:
CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3↓ + H2O

Câu hỏi và bài tập
2. Theo em trong các hợp chất hữu cơ sẽ luôn có nguyên tố
nào?
• Các

hợp

chất

hữu cơ nhất thiết
phải có nguyên
tố carbon.

Nến, cồn, gas, củi có thành phần chính là các hợp chất hữu cơ.

•

Nêu khái niệm của hợp chất hữu cơ?

Khái niệm:

• Hợp chất của carbon là hợp chất hữu cơ
(trừ CO, CO2, muối carbonate…).

Oxide của carbon:

Acid:

Muối carbonate và

Muối carbide:

CO, CO2

H2CO3

hydrocarbonate

CaC2, Al4C3,...

• Hợp chất hữu cơ có vai trò gì trong đời sống.

• Có các loại hợp chất hữu cơ cần thiết
trong chế độ dinh dưỡng của con người.

• Hợp chất hữu cơ được chia làm mấy loại?

Phân loại:

• Hợp chất hữu cơ được chia thành 2 loại:

TRẢ LỜI CÂU HỎI:

HỎI

CÂU

Câu 1: Hãy giới thiệu một số hợp chất
hữu cơ trong đời sống.
Câu 2: Bánh mì chuyển sang màu đen

Ả
R
T ỜI
L

khi bị đun nóng ở nhiệt độ cao (hình
19.2). Giải thích hiện tượng trên.

HÓA

HỌC

NHI
BÙI P
H ON
HO
G
À
LA NG P
HO
N
PH
NG
P.
ƯƠ
An
NG
h
a

NGUYỆT

G
N
H
Ư
H
LIN
UỲ
TH
NG
LO
C
NGỌ

HU
Y
ỀN

VƯƠNG
PHƯ
Ơ
N
G AN
HB
ĐỨ
K
H
C
ÁN
H

H
AN
N
VÂ
I
CH

ỆP
C DI
Ọ
G
N
TRÍ DŨNG

VĂN

ĐẠT

Ở
TRƯ

GIA
HẢ
I
HẬ
U

HÙ
N

Y
HU
G
ỜN
HƯ
LÂM
TUỆ

ẢO

VĂN LINH
HIỀN LƯƠNG

TH

MINH
NG
HĨA
PH HÀ P
HƯ
Ư
Ơ
Ơ
N
NG
G

UÝ
TH
Ư
TH

NG

VÒNG QUAY
MAY MẮN

Qua nội dung tiếp theo

G

Câu 1
Ethylic alcohol

Gas

CTHH: C2H5OH

Dùng trong đun nấu
có chứa các hợp

Sản

Chạy

Sản xuất

Sản

xuất

động

đồ uống

xuất

cồn đốt

cơ

chứa cồn

giấm ăn

chất hữu cơ như
propane

(C3H8),

butane (C4H10),…

Câu 2
Tinh bột
Khi đun nóng bánh mì ở
nhiệt độ cao thì bánh mì
chuyển sang màu đen do
các phản ứng phân hủy
tinh bột và đường tạo

Đường

thành carbon (C).

CẶP
ĐÔI

LUẬN

Luyện tập:
1: Chỉ ra các hợp chất hữu cơ trong
những hợp chất sau: C3H8O, CaCO3,

O
Ả
TH

C2H4, NaCl, C6H12O6.
2. Chỉ ra những hợp chất thuộc loại
hydrocarbon,

dẫn

xuất

của

hydrocarbon trong các hợp chất sau:

HÓA

HỌC

C2H6, C2H6O, C2H4, C2H3Cl.

Luyện tập 1
Chỉ ra các hợp chất hữu cơ trong những hợp chất sau:

C3H8O

CaCO3
NaCl

C2H4
C6H12O6

Luyện tập 2
Chỉ ra những hợp chất thuộc loại hydrocarbon, dẫn xuất của
hydrocarbon

C2H6

C2H6O

C2H4

C2H3Cl

HYDROCARBON DẪN XUẤT CỦA HYDROCARBON

PHIẾU HỌC TẬP: NHÓM………….

THẢO LUẬN NHÓM HOÀN THÀNH PHT SAU (5 PHÚT)

Hãy sắp xếp các chất: C6H6, CaCO3, C4H10, C2H6O,
NaNO3, CH3NO2, NaHCO3, C2H3O2Na vào các cột thích
hợp trong bảng sau và phân loại hợp chất hữu cơ:

HỢP CHẤT HỮU CƠ
C6H6
C4H10
C2H6O
CH3NO2
C2H3O2Na

HYĐROCARBON

HỢP CHẤT
VÔ CƠ
NaHCO3
NaNO3

DẪN XUẤT CỦA
HYĐROCARBON

CaCO3

2. Hoá học hữu cơ
Em hãy đọc thông tin mục I.3, quan
sát Hình 19.4 – SGK tr.98, thảo luận
nhóm đôi và trả lời câu hỏi:
• Hoá học hữu cơ là gì?
• Nêu một vài sản phẩm của hoá
học hữu cơ.

Khái niệm:
Ứng dụng:

• Là ngành hoá học chuyên nghiên cứu về
các hợp chất hữu cơ.

Chất
dẻo

Tơ sợi

Cao su

Thuốc

tổng

tổng

chữa

hợp

hợp

bệnh

Vitamin

Mĩ
phẩm

Một số hình ảnh về sản phẩm của ngành hóa hữu cơ

VẢI

LỐP XE

DẦU ĂN

THUỐC

XĂNG

RƯỢU

NƯỚC HOA

ĐƯỜNG

Một số tác hại do hợp chất hữu cơ gây ra

Câu 1. Trong thành phần của hợp chất hữu cơ

A. luôn có C và H.

C. luôn có C, H và O.

B. luôn có C, thường có H và O.

D. luôn có C và O, thường có H.

Câu 2. Hydrocarbon là các hợp chất mà
thành phần nguyên tố:
A.A.gồm
Chỉcó
cóC,
cóHC,vàH.O.

B. Gồm có C, H và O.

C. gồm C, H, N.

D. ngoài C còn các
nguyên tố khác.

Câu 3. Trong các hợp chất sau, chất nào không phải là
hợp chất hữu cơ?
A. Acetic acid (CH3COOH).

C. Ammonium nitrate
C. Ammonium cyanate.
NH4NO3.

B. Urea: (CONH2) 2.

D. Ethylic alcohol (C2H5OH).

Câu 4. Trong các hợp chất sau, chất nào không phải là
hợp chất hữu cơ?
A. Acetic acid.

C. Ammonium cyanate.

B. Urea.

D. Ethylic alcohol.

Câu 5. Dẫn xuất hydrocarbon là các hợp chất
mà thành phần nguyên tố
A. gồm có C, H và O.

B. chỉ có C và H.

C. gồm C, H, N.

D. ngoài C còn các
nguyên tố khác.

Câu 6. Các chất trong nhóm chất nào dưới đây
đều là dẫn xuất của hydrocarbon?

A. CH4, NaCl, CH3Br.

C. C2H6, C3H8

B. CH2Cl2, CH2Br-CH2Br,
B. CH2Cl2, CH3Br,
CH3Br, CH2=CHCOOH,
CH3CH2OH.
CH3CH2OH.

D. C2H4, C4H10

KẾT LUẬN

KHÁI NIỆM HỢP CHẤT HỮU CƠ
Hợp chất của carbon là hợp chất hữu
cơ (trừ CO, CO2, muối carbonate…)

PHÂN LOẠI HỢP CHẤT HỮU CƠ

Hydrocarbon

Dẫn xuất của
hydrocarbon

VẬN DỤNG
Khí thiên nhiên là nguồn nguyên liệu sạch. Thành phần
chính là methane (CH4), trong các khí còn lại còn có
hydrocarbon X. Biết X có khối lượng phân tử bằng 58
amu và có 82,76% khối lượng là carbon.
a) Tìm công thức phân tử của X
b) Tìm hiểu qua internet, sách, báo,...em hãy cho biết các
hydrocarbon còn lại có trong khí thiên nhiên và đặc
điểm của nguồn năng lượng này.

Câu a
Đặt công thức hoá học cần tìm là: CxHy
• %C = .100=82,76 
•

Ta có:

x=4

• %H =  .100=100-82,176
y = 10
Vậy công thức phân tử của hợp chất X là C4H10.

Câu b
Một số hydrocarbon có trong khí thiên nhiên là:

methane, ethane (C2H6)

propane (C3H8)

Đặc điểm của khí thiên nhiên
Thành phần

• Gồm một số hydrocarbon (CH4, C2H6, C3H8, C4H10) và một
số chất khí khác như CO2, N2, H2,...
• Methane chiếm tỉ lệ cao nhất.
• Được tạo từ quá trình phân huỷ sinh học của hợp chất

Nguồn gốc

hữu cơ trong môi trường không có oxygen.
• Các quá trình diễn ra trong lòng đất, các mỏ dầu, đầm lầy.

Ứng dụng

• Làm nhiên liệu, nguyên liệu trong đời sống và sản xuất.

MỘT SỐ ỨNG DỤNG CỦA KHÍ THIÊN NHIÊN

•

Dân dụng: phục vụ cho các nhu cầu nhân sinh như nấu ăn, nướng, sưởi đốt, hút ẩm,….

•

Công nghiệp: Được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất công nghiệp với các ứng dụng đa
dạng như: sấy, làm khô, đốt, nung,….

•

Thương mại: phân phối tại các bệnh viện, trường học, nhà hàng để đun, phát điện tại chỗ,…

•

Vận tải: ứng dụng để thay thế cho các nhiên liệu vận tải truyền thống, giảm phát thải ô nhiễm
ra môi trường, làm nhiên liệu cho xe buýt, xe tải, tàu hỏa,…

KIẾN THỨC CẦN NHỚ

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Ôn lại kiến thức
đã học

Làm bài tập Bài 19

Tìm hiểu trước nội dung

– SBT Khoa học

Bài 20: Hydrocarbon,

tự nhiên 9.

Alkane