Tiết 118
CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ
Đề 1: Phân tích tình yêu quê hương trong bài thơ "Quê hương" của nhà thơ Tế Hanh.
Đề 2: Cảm nhận và suy nghĩ của em về đoạn kết trong bài thơ "Đồng chí" của Chính Hữu
Đề 3: Hình tượng người chiến sĩ lái xe trong bài : "Bài thơ về tiểu đội xe không kính" của Phạm Tiến Duật
Đề 4: Suy nghĩ của em về bài thơ "Con cò" của Chế Lan Viên.
I/. Tìm hiểu các đề văn sau:
Đề 1: Phân tích tình yêu quê hương trong bài thơ "Quê hương" của nhà thơ Tế Hanh.
Đề 2: Cảm nhận và suy nghĩ của em về đoạn kết trong bài thơ "Đồng chí" của Chính Hữu.
Đề 3: Hình tượng người chiến sĩ lái xe trong bài : "Bài thơ về tiểu đội xe không kính" của Phạm Tiến Duật.
Đề 4: Suy nghĩ của em về bài thơ "Con cò" của Chế Lan Viên.
Các đề bài trên có cấu tạo ntn?
a. Cấu tạo đề:
- Dề có mệnh lệnh: 1, 2, 3, 5, 6, 8.
- Dề không có mệnh lệnh: 4, 7.
So sánh sự giống nhau và khác nhau gi?a các đề bài?
b. So sánh:
- Giống nhau: Dều phải nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
- Khác:
+ Phân tích : Nghiêng về phưuơng pháp nghị luận.
+ Cảm nhận: Nghị luận trên cơ sở cảm thụ của ngưuời viết.
+ Suy nghĩ: Nghị luận nhấn mạnh tới nhận định, đánh giá của nguười viết.
- Có đề không có mệnh lệnh đòi hỏi ngưuời viết tự khuôn hẹp, tự xác định để tập trung vào hưuớng nào phưuơng diện nào đáng chú ý của đối tưuợng.
Từ việc tỡm hiểu bài trên, em ghi nhớ điều gỡ
v? d? b�i ngh? lu?n b�i tho,do?n tho?
Ghi nhớ:
Thấy đưuợc sự đa dạng ,phong phú của kiểu đề bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
(Dề có mệnh lệnh, đề không có mệnh lệnh)
Em hãy tự ra một đề bài tưuơng tự nhuư các đề trên?
I/. Tìm hiểu các đề văn sau:
II/. Cách làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ :
1.Các bưuớc làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ:
* Dề b�i: Phân tích tinh yêu quê hưuơng trong bài " Quê hưuơng" - Tế Hanh.
Xác định yêu cầu của đề bài trên?

-Kiểu bài nghị luận: Phân tích
-Nội dung cần nghị luận : Tinh yêu quê hưuơng của Tế Hanh qua bài thơ Quê hưuơng
Buước 1: Tim hiểu đề và tim ý
a.Tim hiểu đề
`
`
`
`
Em tỡm ý cho bài ? Xác định luận điểm chính

- Nỗi nhớ quê huương thể hiện qua các tâm trạng, hinh ảnh, màu sắc, mùi vị. Cảnh ra khơi, cảnh trở về
`
`
b. Tìm ý
-Cách miêu tả, hinh ảnh chọn lọc, giọng điệu giàu cảm xúc
`
a. Mở bài: -Giới thiệu bài thơ, khái quát nội dung v� ngh? thu?t b�i tho Quờ Huong
b. Thân bài:
-Quê hưuơng thể hiện tỡnh yêu tha thiết trong sáng, lãng mạn
Nhớ cảnh ra khơi ,với sức sống đầy khí thế của nguười dân chài
Cảnh trở về đông vui nhộn nhịp, no đủ bỡnh yên
- Tâm trạng, nỗi nhớ của nhà thơ về hưuơng vị nồng mặn của quê hưuơng
c. Kết bài :Cả bài thơ là một khúc ca quê huương tưuơi sáng .
Nó là sản phẩm của một hồn thơ trẻ trung đầy lãng mạn
Buước 2: Lập dàn bài
Bưuớc 3: Viết bài
Dựa vào dàn ý trên hãy viết phần mở bài ?
Mở bài: Quê huương là hinh ảnh yêu dấu trong lòng mỗi nguười, nhất là lúc xa quê. Nhà thơ Tế Hanh đã bộc lộ cảm xúc, nỗi nhớ tha thiết với quê hưuơng làng chài của minh . Qua bài thơ Quê huương tác giả đã để lại trong lòng ngưuời đọc một ấn tượng khó quên về tinh cảm sâu sắc chân thành
`
`
Buước 4: Dọc và sửa lại
GHI NHỚ.
`
IV/. Luyện tập :
Bài 1
Phân tích khổ thơ đầu bài thơ "Sang thu" của Hữu Thỉnh.
“Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về”
Hãy tỡm hi?u d?, tỡm ý cho bài ?
a. Tỡm hi?u d?:
- V?n d? ngh? lu?n: Kh? 1 bài Sang thu
- Yêu cầu nghị luận : Phân tích do?n tho
b. Tỡm ý: - Cảm nhận tinh tế khi chợt nhận ra nhưng tín hiệu chuyển mùa từ Hạ sang Thu
-Cảm xúc ngỡ ngàng trước sự thay đổi bất ngờ của thiên nhiên
- Hinh ảnh thơ ấn tượng ,ngôn từ trong sáng ,gợi cảm
`
~
Hãy lập dàn bài ?
A. Mở bài: - Giới thiệu ®Ò tài mùa thu trong thi ca và "Sang thu" của Hữu Thỉnh
Đất trời chuyển sang thu nhẹ nhàng mà rõ rệt qua sự cảm nhận tinh tế, hình ảnh giầu sức biểu cảm.
- Chép khổ thơ.
B. Thân bài: suy nghĩ, đánh giá về nội dung, nghệ thuật của khổ 1.
-Tín hiệu thu sang nhẹ nhàng, mà rõ rệt .
- Hình ảnh: "hương ổi", gió, sương“ rÊt Ên t­îng
- Từ ngữ gợi tả, biểu cảm: "phả, se, chùng chình“, "bỗng, hình như“.
-Tâm trạng ngỡ ngàng, bâng khuâng trước sù thay ®æi của thiên nhiên
C. Kết bài:
+ Tổng hợp lại giá trị, ý nghĩa của khổ 1.
- Đất trời chuyển sang thu nhẹ nhàng mà rõ rệt.
- Cảm nhận tinh tế, hình ảnh giầu sức biểu cảm.

DÀN Ý BÀI BÀI VĂN NGHỊ LUẬN ĐOẠN THƠ
A. MỞ BÀI
Giới thiệu về tác giả, phong cách sáng tác.
- Giới thiệu bài thơ, nội dung toàn bài thơ
Khẳng định: Một trong những khổ thơ hay nhất thể hiện được…..(vấn đề nghị luận.)
Trích thơ.
A. THÂN BÀI
Năm sáng tác, hoàn cảnh chung của đất nước, hoàn cảnh riêng của tác giả
1. Khái quát chung
Hoàn cảnh sáng tác:
b. Mạch cảm xúc của bài thơ
c. Vị trí đoạn trích
Câu mang luận điểm
Trích thơ
Phân tích từng hình ảnh, nghệ thuật thơ
Nội dung, tư tưởng được thể hiện qua những câu thơ
Liên hệ với những câu thơ, bài thơ khác cùng đề tài
2. Các luận điểm
LĐ 1:
LĐ 2:
.....
3. Đánh giá, khái quát
- Khái quát nghệ thuật khổ thơ nói riêng và bài thơ nói chung
- Khái quát nội dung, tư tưởng của đoạn thơ, bài thơ
- Đánh giá thành công, sự đóng góp của nhà thơ
- Liên hệ với những bài thơ, câu thp khác cùng chủ đề
- Bài học cho thế hệ trẻ, phương hướng hành động.
C. KẾT BÀI
- Khẳng định: Đây là một trong những khổ thơ thành công nhất của đoạn thơ, bài thơ…
- Tác phẩm có sức sống mạnh mẽ trong lòng người đọc, với thời gian
- Bài học với mỗi chúng ta.