Trình bày nội dung
lợi thế của thành Đại La ?

Đại La mảnh đất định đô lý tưởng

Về lịch sử:
Cao Vương
đã định đô

Về địa lí:
thuận lợi,
trung tâm của
đất trời

Vị thế chính trị,
văn hóa: Chốn
hội tụ bốn phương
muôn đời

1

3

2

4

CÂU 1:
Hội đồng khoa học Hoàng gia Anh đã xét phong 10 vị tướng
tài của thế giới được chọn từ 98 vị từ cổ đại đến hiện đại vào
tháng 2.1984. Việt Nam vinh dự là nước có hai người con ưu
tú, đó là những anh hùng dân tộc nào?
Đại tướng
Võ Nguyên Giáp

Hưng Đạo Đại Vương
Trần Quốc Tuấn
THỜI GIAN

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

CÂU 2:
MÔNG CỔ

“Vó ngựa ……………….. đi đến đâu,
cỏ không mọc được chỗ ấy”
THỜI GIAN

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

CÂU 3:
Tên của một triều đại thịnh vượng, hào khí
ngất trời của triều đại này vào thế kỉ XIII.
Triều đại nhà Trần

THỜI GIAN

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

CÂU 4:
Thể loại của văn bản có tên chữ Hán:
“Dụ chư tì tướng hịch văn”
Hịch

THỜI GIAN

10

9

8

7

6

5

4

3

2

1

Tiết 92,93

HỊCH TƯỚNG SĨ
(Trần Quốc Tuấn)

I.Đọc và tìm hiểu chung.
1. T¸c gi¶.

Trần Quốc Tuấn (1231?-1300)
- Tước Quốc công tiết chế Hưng
Đạo Vương là danh tướng kiệt
xuất thời Trần.
- Người văn võ song toàn, có công
lao lớn trong hai cuộc kháng chiến
chống quân Mông - Nguyên.
- Ông được nhân dân tôn vinh là
“Đức Thánh Trần” và lập đền thờ
ở nhiều nơi.

Hãy nêu hiểu
biết của em về
tác giả Trần
Quốc Tuấn?

Hưng Đạo
Vương-Trần
Quốc Tuấn

Tượng đài Trần Hưng Đạo
t¹i H¶i Dương

Tượng đài Trần Hưng Đạo
tại Trường Sa

Tượng đài Trần Hưng Đạo
tại Nam Định

Đền thờ Đức Thánh Trần ngày lễ hội tháng Tám âm lịch hàng năm tại xã Hưng Đạo
(Chí Linh, Hải Dương)

2. Tìm hiểu chung văn bản
a. Đọc – Hiểu chú thích
b. Tác phẩm

- “HÞch tướng sĩ” cã tªn ch÷
H¸n lµ “Dụ chư tì tướng hịch
văn” được c«ng bè th¸ng
9/1284, t¹i cuéc duyÖt binh ë
bÕn §«ng Bé §Çu (Th¨ng
Long) trước cuéc kh¸ng chiÕn
chèng qu©n M«ng - Nguyªn
lÇn thø 2.
-Thể loại: Hịch.

Tác
Tácphẩm
phẩmra
được
đời trong
viết bằng
hoàn
thể
cảnh
loạinào?
nào?

- Hịch là thể văn nghị luận
thời xưa được vua chúa, tướng
lĩnh một phong trào dùng để
cổ động, thuyết phục hoặc kêu
gọi đấu tranh chống thù trong
giặc ngoài
- Kết cấu chặt chẽ, lý lẽ sắc
bén, dẫn chứng thuyết phục
- Thường được viết theo thể
biền ngẫu.
- PTBĐ chính: Nghị luận

Xác định
PTBĐbày
chính
Trình
hiểu
của
bài hịch?
biết của
em về
thể hịch?

- Bố cục : 4 phần
Phần 1: “Từ đầu ... lưu tiếng tốt”
: Nêu gương sáng trong sử sách.
Phần 2: “Huống chi ... cũng vui
lòng” : Tố cáo sự ngang ngược của
kẻ thù và nói lên lòng căm thù giặc.
Phần 3: “Các ngươi ... có được
không ?” : Phân tích phải trái, làm
rõ đúng sai.
Phần 4: “còn lại” : Nhiệm vụ cấp
bách, khích lệ tinh thần chiến đấu.

Xác định bố
cục của bài
hịch?

Tiết 92,93

HỊCH TƯỚNG SĨ
(Trần Quốc Tuấn)

I. Đọc và tìm hiểu chung.
ChØ ra vµ nªu t¸c dông cña biÖn
II. Phân tích.
Những
nhân
vật trong
nào được
ph¸p
nghÖ
thuËt
phÇnnêu
1?

địa vị xã hội ra sao ?
1.Nêu gương sáng gương?Họ
trong sửcósách:

Các nhân vật trên có chung phẩm
 Tướng :
chất gì?
- Kỉ Tín, Do Vu, Cảo Khanh, Kính Đức
Quên mình vì chủ, vì vua,
- Vương Công Kiên, Cốt Đãi Ngột Lang
vì nước.
Quan nhỏ :
- Thân Khoái
- Dự Nhượng
Gia thần :

Xưa:

Nay:

- Vương Công Kiên
- Cốt Đãi Ngột Lang

NT:

Liệt kê, dẫn chứng tiêu biểu, toàn diện
Như­mét luËn cø lµm c¬ së cho lËp luËn

- Nhằm khích lệ lòng trung quân ái quốc của các tướng sĩ.

2.Tội ác của giặc và tâm sự của tác giả:
a. Tội ác của giặc

- Ngó thấy

TéiViệc
¸c vlột
àph¸p
sùtả ngang
BiÖn
nghÖ
thuËt
tội
ng­îác
c cña
kÎ thï
®­îc trong
nµo
được
sử
dụng
của
giặc
- sứ giặc đi lại nghênh ngang
lét như
t¶ vậy
qua
nh÷ng
nhằm
đoạn
văn?
Từ đó em
- uốn lưỡi cú diều sỉ mắng
...
h×nh
¶nh,
chi
tiÕtgìthuật

liệt
mục
đích
gì?Nghệ
thấy
rõ
bản
chất
cña
- đem thân dê chó bắt nạt
nà...o ?
kê, ẩn dụ
kÎ
thï?
- đòi ngọc lụa, thoả lòng tham
- thu bạc vàng, để vét của kho

- Thật khác nào

- đem thịt mà nuôi hổ đói.
- sao cho khỏi tai vạ về sau !”...

 Nghệ thuật so sánh
- Lũ giặc bạo ngược, tham lam, vô đạo.
- Khích lệ lòng căm thù giặc và khơi gợi nỗi nhục mất
nước.

LUYỆN TẬP
Câu
1: Ý nào
nhất
cáchiện
chứctrong
năngđoạn
của thể
Câu
3: Hình
ảnhnói
nàođúng
không
xuất
vănhịch
miêu? tả sự
A. Dùng
để ban bố mệnh lệnh của nhà vua.
ngang
ngược
vàB.tộiDùng
ác của
đểgiặc?
công bố kết quả một sự nghiệp.
A.C.CúDùng
diều.để    trình bày với nhà vua sự
B.việc,
dê chó
ý kiến hoặc đề nghị.
D. Hổ đói
CC. Trâu ngựa     
D. Dùng để, cổ động, thuyết phục hoặc kêu gọi đấu tranh chống
D
trong,ýgiặc
Câu thù
4: Dụng
của ngoài.
tác giả thể hiện qua câu : "Huống chi ta cùng các
Câu sinh
2: Tác
giảthời
đã sử
dụng
gì khi
nêunan”?
gương các bậc
ngươi
phải
loạn
lạc,biện
lớn pháp
gặp buổi
gian
trung thần nghĩa sĩ ở phần mở đầu?
A.A.
Thể
Sohiện
sánh.sự thông cảm với các tướng sĩ.
B.BB.
Kêu
Liệtgọi
kê.tinh thần đấu tranh của các tướng sĩ.
C. Miêu tả hoàn cảnh sinh sống của mình cũng như của các tướng sĩ.
C. Cường điệu.
DD. Khẳng định mình và các tướng sĩ là những người cùng cảnh ngộ.
D. Nhân hoá.

Tiết 92,93

HỊCH TƯỚNG SĨ
(Trần Quốc Tuấn)

b. Tâm sự của vị Quốc công tiết chế:

… tới bữa quên ăn
ViÖc béc b¹ch nçi lßng
cñaNhịp
dồn
dập,
ngắn gọn,
TrÇn
Quèc
TuÊn
BiÖn
ph¸p
NT
nµo
được
- Ta thường … nửa đêm vỗ gối
ngôn
từ ước
lệlÜnh
giàu hình ảnh
víi c¸c
tướng
sử dụng
trongcắt
đoạn văn?
… ruột
đau như
môc
®Ých
g×?
cónh»m
giánỗi
trị
biểu
cảm.
Trần
Quốc
Tuấn
bày
tỏ
NT
đó
làm
nổi
bật
tâm
… nướclòng
mắt của
đầmmình
đìa qua các chi
trạng gì?
tiết nào?
...xả thịt lột da,.. nuốt gan uống máu  Sử dụng thành ngữ
 NT phóng đại, điển
…trăm thân … phơi ngoài nội cỏ
- Căm tức
…nghìn xác … gói trong da ngựa cố, văn biền ngẫu, ĐT

Tột cùng : lo lắng, đau xót, căm tức, hy sinh.
Lòng yêu nước, lòng căm thù giặc, tinh thần sẵn sàng
hy sinh vì nghĩa lớn.

3.Phân tích phải trái – làm rõ đúng sai:
a.Nhắc đến mối thân tình giữa chủ và tướng:

 Câu
Tác giả
nhắcvăn biền ngẫu
nhiều
ý, hai vế song
với
binh
sĩ
về
không có mặc
thì ta cho
áo
NhËn xÐt vÒ cÊuhành,
t¹o cña
c¸ccấu
c©utrúc
v¨n
điệp
mối
ân tình
trong
®o¹n
và
cách
đối xử giữa chủ và
không có ăn
thìgiả
ta nhắc
cho
cơm
Tác
lại
những
câu.
này nhằm
tướng?
ân
tình
gì
giữa
chủ
và
tướng?
quan nhỏ
thì ta thăng chức mục đích
 Cách
gì? đối xử chu
lương ít
thì ta cấp bổng
đáo, hậu hĩnh mối
quan hệ gắn bó khăng
đi thủy
thì ta cho thuyền
khít.
đi bộ
thì ta cho ngựa
Cùng sống chết
Cùng vui cười
Các ngươi

Cùng Ta

Nhắc nhở, khích lệ ý thức trách nhiệm và nghĩa vụ của bề
tôi đối với vua, tình cốt nhục như huynh đệ.

b.Phê phán những biểu hiệnNhËn
sai trái:
xÐt vÒ biÖn ph¸p nghÖ thuËt
trong ®o¹n
t¸c gi¶
phª
t­íng
sÜ?
Những
câu
vănph¸n
đó thể
hiện
thái độ gì của vị chủ tướng?

Tình cảnhđất
Thái độ
nước
bản thân
thấy
chủsai
nhục
không
biếtsÜlo
Nh÷ng
lÇm cña c¸c
tướng
đượcnước
nh¾cnhục
tíi trªn nh÷ng
không phương
biết thẹn
thấy
diÖn nµo?không biết tức
hầu quân giặc
nghe nhạc ...
không biết căm
chọi gà, đánh bạc, săn bắn, uống ...
vui thú ruộng vườn, quyến luyến ...

 Câu văn biền ngẫu
nhiều ý, hai vế song
hành, điệp cấu trúc
câu.
 Phê phán thái độ
bàng quan thờ ơ, ăn
chơi nhàn rỗi, chỉ lo
vun vén cá nhân.

Quên hết danh dự, bổn phận, mất cảnh giác, lối sống
cầu an hưởng lạc cần phải phê phán.

c. Hậu quả tất yếu:
- Nước mất, nhà tan, bị bắt làm tù
binh, bị mất tất cả, chịu khổ
nhục, tiếng dơ muôn đời.

HËu qu¶ cña nh÷ng c¸ch
sèng trªn sÏ như­thÕ nµo?

 Câu trúc câu đối xứng và đối lập.
Điệp ngữ, điệp cấu trúc câu, tăng
tiến.

NhËn xÐt vÒ cÊu
t¹o cña c¸c c©u
v¨n trong ®o¹n?
Những câu
trên nói lên
suy nghĩ gì
của tác giả ?

Cảnh báo bức tranh thảm họa, nỗi đau đớn nhục
nhã của cảnh nước mất, thân làm nô lệ.

4. Nhiệm vụ cấp bách cần làm:
Lời kêu gọi – cũng là lời mệnh lệnh:

Vị tướng
- Nªu cao tinh thÇn c¶nh
gi¸c lĩnh
vµ
kêu gọi binh sĩ
ph¶i biÕt lo xa
những
- T¨ng c­êng luyÖn tËp vâ
nghÖhành
gì?
- HuÊn luyÖn qu©n sÜ,động
tËp dượt
cung tªn
- DiÖt giÆc ngo¹i x©m
Kết quả:

Tất
cả binh
sĩ tượng
Nhận
xét
về
Đưa ra
những
cảnh
làm
theo
lờiluận,
kêu rõ
mục
đích
chính
của
cách
lập
trên
Lập
luận
sắc
bén
ràng.
gọi
trên
sẽ
thu
Trần
Qtác
uốc
Tuấn
là gì?
giọng
điệu
đoạn
Thái
độ
giả
: dứt
khoát,

được
kết
quả gì?
văn?
cương
quyết.
Câu
kết : giọng
tâm tình, tâm sự
 Bày tỏ gan ruột của một
chủ tướng yêu nước.

- thái ấp vững bền, bổng lộc được hưởng thụ.
- gia quyến êm ấm, vợ con bách niên giai lão.
 Bức tranh gia
- tổ tiên được tế lễ, thờ cúng.
đình, đất nước đẹp
đẽ.
- trăm năm sau còn lưu tiếng thơm.
Khích lệ, động viên đến mức cao nhất ý chí và quyết tâm
chiến đấu của tướng sĩ.

III. Tổng kết
1.Nghệ thuật : Đây là một áng văn chính luận ,
sự kết hợp lập luận chặt chẽ, sắc bén lời văn
thống thiết, có sức lôi cuốn mạnh.
2. Nội dung: phản ánh tinh thần yêu nước
nồng nàn của dân tộc ta trong cuộc kháng
chiến chống ngoại xâm, thể hiện qua lòng căm
thù giặc, ý chí quyết chiến quyết thắng kẻ thù
xâm lược.

Sơ đồ lập luận của văn bản:
Hịch tướng sĩ

Khích lệ
lòng căm thù
giặc, nỗi
nhục mất
nước

Khích lệ
ý
chí lập công
danh, xả
thân vì nước.

Khích lệ lòng
tự trọng,
nhận rõ cái
sai, thầy rõ
cái đúng.

Khích lệ lòng
trung quân ái
quốc, lòng
ân nghĩa
thuỷ chung.

Khích lệ lòng yêu nước bất khuất, quyết chiến quyết thắng
kẻ thù xâm lược.

IV.LUYỆN TẬP
So s¸nh thÓ ChiÕu vµ HÞch
Gièng

Kh¸c

HÞchnghÞ
vµ chiÕu
cã :dïng ®Ó ban bè
- Thuéc thÓ v¨n
-ChiÕu
g× gièng
kh¸clÖnh.
luËn, kÕt cÊu chÆt
chÏ, vµmÖnh
nhau?
lËp luËn s¾c bÐn, cã thÓ
-HÞch: dïng ®Ó cæ vò,
viÕt b»ng v¨n xu«i, v¨n thuyÕt phôc, kªu gäi, ®éng
vÇn.
viªn khÝch lÖ tinh thÇn
- §Òu dïng ®Ó ban bè qu©n sÜ chèng kÎ thï còng
c«ng khai do vua, t­íng cã khi khuyªn nhñ, r¨n
lÜnh biªn so¹n.
d¹y thÇn d©n vµ ng­êi d­íi
quyÒn.

1.Nhí được nh÷ng nÐt næi bËt vÒ néi dung vµ nghÖ
thuËt cña v¨n b¶n : “HÞch tướng sÜ”
2. Học thuộc lòng đoạn “ Ta thường .....vui lòng
3. Lµm bµi LuyÖn tËp SGK trang 61
4. So¹n bµi “Nước §¹i ViÖt ta”