Vì sao xuất hiện cầu vồng ở trên thác nước?
HIỆN TƯỢNG TÁN SẮC ÁNH SÁNG
I. Thí nghiệm về sự tán sắc ánh sáng:
* Sơ đồ:
* Kết luận:
Hiện tượng tán sắc ánh sáng là hiện tượng ánh sáng bị tách ra thành chùm sáng nhiều màu sắc khác nhau.
Tiết 42
Dải sáng nhiều màu gọi là quang phổ của ánh sáng.
Quang phổ của ánh sáng trắng có màu như cầu vồng, gồm 7 màu cơ bản: đỏ, cam, vàng, lục, lam, chàm, tím.
Quang phổ của ánh sáng trắng
II. Ấnh sáng trắng và ánh sáng đơn sắc
Thí nghiệm Newton về áng sáng đơn sắc:
b. Kết luận:
Ánh sáng đơn sắc là ánh sáng không bị tán sắc khi qua lăng kính.
a. Thí nghiệm
Mỗi ánh sáng đơn sắc có một màu nhất định gọi là màu đơn sắc.
Đường đi của các tia sáng có màu đỏ và tím qua lăng kính
a Thí nghiệm
b Kết luận:
Ánh sáng trắng là tập hợp của vô số các ánh sáng đơn sắc khác nhau có màu biến thiên liên tục từ đỏ đến tím.
2. Tổng hợp ánh sáng đơn sắc thành ánh sáng trắng
III. Giải thích hiện tượng tán sắc ánh sáng
- Góc lệch tia sáng tia sáng (đơn sắc) phụ thuộc vào chiết suất môi trường với tia sáng.
- Ánh sáng trắng là tập hợp của nhiều ánh sáng đơn sắc khác nhau, có màu biến thiên liên tục từ đỏ đến tím
- Vì vậy góc lệch của ánh sáng đơn sắc qua môi trường trong suốt là khác nhau, tạo ra tán sắc ánh sáng.
- Chiết suất của chất làm lăng kính đối với các ánh sáng đơn sắc khác nhau thì khác nhau. Chiết suất đối với ánh sáng đỏ là nhỏ nhất, đối với ánh sáng tím là lớn nhất.
Tính chất này đúng cho mọi chất trong suốt.
V. Ứng dụng
Giải thích một số hiện tượng như cầu vồng, quầng .... là do ánh sáng bị tán sắc khi chiếu vào các giọt nước, tinh thể băng ... trong không khí.
Dùng trong các máy quang phổ.
Quầng xung quanh mặt trăng
Cầu vồng trên bầu trời
Có khi nào cầu vồng xuất hiện ở hướng nam hoặc hướng bắc không?
1. Vì sao mắt nhìn thấy các vật có màu sắc xanh, đỏ, tím, vàng ....?
2. Ta nói ánh sáng có màu trắng được không? Vì sao?
3. Có vật nào màu đen không? Vì sao vật có màu đen?
Vì ánh sáng từ vật đó đến mắt là ánh sáng đơn sắc: đỏ, tím ..
Không, vì màu trắng không phải là một màu của ánh sáng mà là tập hợp của vô số màu liên tục từ đỏ đến tím.
Không có màu đen, khi không có ánh sáng từ vật chiếu tới mắt thì vật sẽ đen và mắt ta không nhìn thấy vật, gọi là đen
4. Vì sao mặt trời màu đỏ, bầu trời lại có màu xanh ?
Ánh sáng trắng qua không khí sẽ bị tán sắc. Màu đỏ khuếch tán ít, chiếu thẳng đến mặt đất nên ta thấy mặt trời có màu đỏ. Màu lam bị khuếch tán trong không khí nhiều do đó mắt ta thấy bầu trời có màu xanh.