Kiểm tra bài cũ


Phân tích biện pháp tu từ ẩn dụ và hoán dụ được dùng trong các câu sau:

“Áo chàm đưa buổi phân li
Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”
(Việt Bắc – Tố Hữu)
Và

“Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ
Người khôn người đến chốn lao xao”
(Nhàn – Nguyễn Bỉnh Khiêm)
Áo chàm
nơi vắng vẻ
chốn lao xao
Tại lầu Hoàng Hạc tiễn Mạnh Hạo Nhiên đi Quảng Lăng
(Hoàng Hạc lâu tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng) – Lý Bạch
Thứ 3, ngày 24/11/2009
Đọc văn,
tiết 40



Dựa vào phần Tiểu dẫn, hãy giới thiệu
những nét tiêu biểu về tiểu sử tác giả
Lý Bạch
- Lý Bạch (701-762), tự là Thái Bạch, sống ở thời nhà Đường, là nhà thơ lãng mạn vĩ đại của Trung Quốc, được tôn là “Tiên thơ”.
Sự nghiệp văn học của Lý Bạch có điều gì đáng chú ý?
- Sự nghiệp văn học:
+ Hiện còn khoảng 1000 tác phẩm.
+ Nội dung thơ Lý Bạch: (sgk/143)
+ Nghệ thuật thơ Lý Bạch: Ngôn ngữ giản dị, hình ảnh tươi sáng và gợi cảm; hay phá vỡ tính quy phạm để giải phóng hồn thơ.
Trình bày những hiểu biết của em về Mạnh Hạo Nhiên?
- Mạnh Hạo Nhiên (689-740) cũng là một nhà thơ nổi tiếng của TQ đời Đường và là bạn vong niên của Lý Bạch
- Lầu Hoàng Hạc: di tích văn hoá nổi tiếng của TQ
Thể thơ:
Đường luật
Cổ phong
Từ
Bát cú
Tuyệt cú
Bài luật
Thất ngôn tứ tuyệt
Ngũ ngôn tứ tuyệt
Sơ lược về thơ Đường
Cấu trúc:
Bát cú
Tuyệt cú
Cách chia truyền thống: đề thực luận kết
Có thể chia: 4/4 (tiền giải – hậu giải)
Truyền thống: khai, thừa, chuyển, hợp
Có thể chia: 2/2 (thượng bán tiệt – hạ bán tiệt)
Luật thơ: Nhất tam ngũ bất luận; nhị tứ lục phân minh
Ngôn ngữ thơ Đường: tinh luyện
Tứ thơ Đường: độc đáo
II. Đọc hiểu văn bản
I. Tiểu dẫn
Đọc và xác định thể loại của bài thơ
- Thể loại: thất ngôn tứ tuyệt Đường luật
Xác định cách chia bố cục hợp lí nhất?
- Bố cục: + Hai câu đầu: Khung cảnh chia tay
+ Hai câu cuối: tâm sự của người ở lại
- So sánh bản dịch:
+ Cố nhân (bạn cũ): dịch là “bạn” là chưa đủ.
+ Cô phàm (cánh buồm cô đơn) dịch là “cánh buồm” là chưa sát.
+. Câu 3: màu xanh của trời không xuất hiện trong bản dịch thơ.
1. Hai câu đầu
+ Hai câu đầu: Khung cảnh chia tay
+ Hai câu cuối: tâm sự của người ở lại
Tái hiện khung cảnh buổi tiễn bạn:
nơi tiễn, nơi bạn đến, thời gian,
đường đi..?
Khung cảnh buổi chia tay
Nơi tiễn: Lầu Hoàng Hạc.
Đường đi: xuôi theo dòng Trường giang
Nơi đến: thành Dương Châu
Người đi: bạn cũ
Thời gian chia tay: tháng 3, cuối xuân
. - Chỉ với hai câu thơ ngắn gọn, Lý Bạch đã phác được đường đi của bạn
- Mỗi từ ngữ hình ảnh được sử dụng đều hàm chứa những ẩn ý sâu sắc
- Từ “hoa khói” vừa nhấn mạnh vẻ đẹp diễm lệ, khoáng đạt của cảnh, vừa hé lộ chút xót xa của tác giả khi thấy bạn lựa chọn con đường về chốn phù hoa.
2. Hai câu cuối
“Cô phàm viễn ảnh bích không tận
Duy kiến Trường giang thiên tế lưu”
Tác giả đã chọn điểm
nhìn nào để dõi
theo bạn?
- Lý Bạch đã chọn một vị trí cao để thu vào tầm mắt bóng dáng bạn.
Nhà thơ thấy được những gì từ vị trí ấy?
+ Cô phàm: cánh buồm cô đơn.
+ Bích không tận: bầu trời xanh bất tận, rợn ngợp.
+ Dòng Trường giang chảy ngang lưng trời.
=> Trước dòng Trường giang tấp nập, nhưng vì tình biệt li đã dâng lên cao độ, Lý Bạch chỉ nhìn thấy trời xanh bất tận, sông nước mênh mang và bóng bạn cô lẻ.
- Lý Bạch tiễn bạn bằng cả nỗi luyến nhớ xen lẫn sự xót xa.
Hình ảnh dòng Trường giang ở cuối bài có ý nghĩa gì?
- Cuối bài, dòng sông như hoà với trời bất tận tạo thành một không gian quá rộng rãi để đặc tả nỗi cô đơn, trơ trọi của tác giả; đó cũng chính là hình ảnh cụ thể của tâm trạng trống trải trong LB; và dòng sông nửa thực nửa mơ ấy cũng là dòng tình cảm bất tận của thi nhân xuôi theo bóng buồm của bạn.
III. Kết luận
Ghi nhớ (sgk/144)
Về nhà: + Thực hiện phần “Luyện tập”
+ Chuẩn bị các bài đọc thêm:
Thơ Hai-cư của Ba-sô; Lầu Hoàng Hạc;
Nỗi oán của người phòng khuê;
Khe chim kêu; Cảm xúc thu.
Lầu
Hoàng
Hạc
M?nh H?o Nhi�n
Lầu Hoàng Hạc bên dòng sông Trường Giang
Lầu
Hoàng
Hạc