Tìm hiểu chung
1. Tác giả
- La Quán Trung (1330 – 1400) tên là La Bản, hiệu là Hồ Hải tản nhân. Sống vào cuối thời nguyên đầu thời Minh.
- Quê: Thái Nguyên – Sơn Tây
- Con người: tính cách cô đơn, lẻ loi, thích ngao du…
LA QUÁN TRUNG
2. Tác phẩm
Thể loại: Tiểu thuyết Minh Thanh
Tên gọi: cổ điển, Minh – Thanh, chương hồi
Đặc điểm:
+ Được chia làm nhiều hồi lẻ
+ Đầu mỗi hồi có “hồi mục”, là một hoặc hai câu thất ngôn -> dự báo tình tiết chính cuối hồi
+ Mỗi hồi kể một hoặc vài sự việc
+ Kết thúc hồi thường có lời dẫn dắt: “Muốn biết thế nào hồi sau sẽ rõ”
+ Tính cách nhân vật được hình thành thông qua hành động và đối thoại
- Ra đời và phát triển trong hai triều đại Minh – Thanh vào thế kỉ XIV – XX.
b) Tiểu thuyết “Tam quốc diễn nghĩa”
Kết cấu gồm 120 hồi
Tóm tắt truyện đất nước Trung Quốc (từ thế kì II – III)
La Quán Trung đã căn cứ vào lịch sử các truyện kể dân gian, kịch dân gian để kể lại.
b) Tiểu thuyết “Tam quốc diễn nghĩa”
Giá trị:
+ Nội dung: thể hiện khát vọng của người dân về cuộc sống hoà bình, hạnh phúc có vua hiền, tướng giỏi, phản ánh hiện thực của xã hội TQ
+ Nghệ thuật: tài kể chuyện đặc sắc, nghệ thuật xây dựng nhân vật, miêu tả trận đấu.
3. Đoạn trích “Hồi trống cổ thành”
Tóm tắt: SGK/175
Thuộc hồi 28
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1. Nội dung
a) Nhân vật Trương Phi
* Khi nghe tin Quan Công đến:
Hành động: “chẳng nói chẳng rằng…đi tắt ra cửa Bắc”
-> Hành động diễn ra nhanh chóng, quyết liệt.
Hành động “mắt trợn tròn xoe…đâm Quan Công”
-> Thái độ vô cùng giận dữ.
* Khi giáp mặt Quan Công
* Nguyên nhân :
Bỏ anh em -> bất nghĩa
Hàng Tào Tháo -> bất trung
Được phong hầu tướng tước
Lại đến lừa em
-> Bất nhân
=> Trương Phi kết luận Quan Công phụ nghĩa. Trương Phi dù có nóng giận nhưng ngay thẳng, biết giữ chữ Tín và lòng Trung.
* Khi hai chị và Tôn Càn khuyên ngăn:
Không tin mà khẳng định Quan Công là thằng phụ nghĩa “Trung thần…thờ hai chủ”
-> Khẳng định hai chị dâu bị Quan Công lừa
- Khi Tôn Càn nói thì Trương Phi mắng rằng “Mày cũng nói láo…ta đó!”
-> Là người cẩn trọng, không dễ tin lời người khác, nóng nẩy và có phần thô tục.
* Khi Sái Dương xuất hiện
* Khi Quan Công đã chém đầu Sái Dương
Trương Phi chưa tin hắn
Hỏi kĩ tên lính bị bắt chuyện về Quan Công ở Hứa Đô
Nghe lời kể của chị dâu “khóc, thụp lạy Vân Trường” biết nhận sai sửa lỗi.
=> Là người ngay thẳng, nóng nảy hơi thô lỗ nhưng cái đáng quý là trắng đen rõ ràng, biết giữ chữ Tín, lòng trung và phục thiện.
b) Nhân vật Quan Công
Quan Công là người hiểu thời thế, tinh tế và khéo léo
-> Thể hiện được lòng trung bảo vệ được mình và hai chị dâu.
* Khi bị Trương Phi hiểu lầm
+ Luôn có thái độ điềm đạm, bình tĩnh
+ Gọi Trương Phi là “hiền đệ”, “em”.
+ Lời lẽ mềm mỏng “Em không biết, ta cũng khó nói”
+ Nhờ hai chị dâu giải thích hộ
- Để minh oan, sẵn sàng dùng hành động để chứng tỏ lòng trung, chém Sái Dương khi chưa dứt một hồi trống.
-> Quan Công là một dũng tướng khéo léo, độ lượng và tuyệt nghĩa. Một người có bản lĩnh thể hiện việc chưa dứt một hồi trống đã lấy đầu Sái Dương dũng cảm, khí phách oai phong.
c) Ý nghĩa của “Hồi trống Cổ Thành”
Tác giả tả bằng ba câu ngắn gọn, hàm súc:
“Quan Công chẳng nói một lời đầu Sái Dương đã lăn xuống đất”
Tạo không khí chiến trận cho hồi kể
Là chi tiết nghệ thuật mang nhiều ý nghĩa
+ Hồi trống thách thức
+ Hồi trống giải oan
+ Hồi trống đoàn tụ
2. Nghệ thuật
Sử dụng nhiều từ cổ: quân kị, ấn thụ, xà mâu…
Nghệ thuật kể truyện sinh động, hấp dẫn
Khắc hoạ nhân vật có cá tính, sắc nét, được thể hiện chủ yếu qua hành động, ngôn ngữ.
Linh hồn đoạn văn thâu tóm trong hồi trống. Đó là hồi trống thách thức, minh oan và đoàn tụ. Kết nghĩa anh em, bạn bè…phải nhằm mục đích trong sáng, cao cả thì mới vững bền.
3. Ý nghĩa văn bản