TIẾT 26. TUẦN 13
BÀI 20. HỢP KIM SẮT

- Tác dụng với phi kim:

Câu hỏi: Nêu tính chất hoá
học của sắt? Viết PTHH
minh hoạ cho mỗi tính
chất?

3Fe + 2O2

t oo

 

Fe3O4

-Tác dụng với dung dịch axit :
Fe + 2HCl  FeCl2 + H2
- Tác dụng với dung dịch muối :
Fe + CuSO4  FeSO4 + Cu

Câu hỏi : Từ sắt và các hoá
chất cần thiết, hãy viết các
phương trình hoá học để thu
được các oxit riêng biệt :
Fe2O3; Fe3O4 và ghi rõ điều
kiện phản ứng (nếu có) ?

3Fe + 2O2
Fe

Cl2

to

 
FeCl3

Fe3O4

NaOH

Fe(OH)3

t0

Fe2O3

Tiết 26. Bài 20: HỢP KIM

GANG, THÉP

SẮT:

HỢP KIM SẮT: GANG, THÉP
I. HỢP KIM CỦA SẮT:
Hợp kim là chất rắn thu được sau khi làm nguội
hỗn hợp nóng chảy của nhiều kim loại khác nhau hoặc
của kim loại và phi kim .

Hợp kim là gì? Hợp kim của sắt có nhiều
ứng dụng nhất là những loại hợp kim nào?

HỢP KIM SẮT: GANG, THÉP
I. HỢP KIM CỦA SẮT:
1. Gang là gì?
Gang là hợp kim của sắt với Gang có đặc
Gangtố là
cacbon và một số nguyên
khácgì?
(Mn, S, Si,…). Trong đó hàm điểm gì?
2-5%
lượng Cacbon chiếm từ 2-5% .
Cacbon
Sắt
Silic
*Đặc điểm: Gang cứng và giòn.
Mangan
Photpho
Lưu huỳnh

Quan sát ảnh một số ứng
dụng của gang?

ỨNG DỤNG CỦA GANG

Đường ống nước

Van nước

Chi tiết máy

Vỏ máy bơm

ỨNG DỤNG CỦA GANG

Chảo gang

Nồi gang

Bếp gas công ngiệp

HỢP KIM SẮT: GANG, THÉP
I. HỢP KIM CỦA SẮT:
1. Gang là gì?
Gang là hợp kim của sắt với cacbon và một số nguyên
tố khác (Mn, S, Si,…). Trong đó hàm lượng Cacbon chiếm
từ 2-5% .
*Đặc điểm: Gang cứng và giòn.
* Ứng dụng: Dùng để luyện thép, đúc các chi tiết máy …

Nêu các ứng dụng của gang?

HỢP KIM SẮT: GANG, THÉP
I. HỢP KIM CỦA SẮT:
1. Gang là gì?
2. Thép là gì?
Thép có đặc
Thép là hợp kim của sắt với
Thép
gì? tố khác
điểm gì?
cacbon và
một sốlà
nguyên
< 2%
(Mn, S, Si,…). Trong đó hàm
Cacbon
Sắt
Silic
Mangan
Photpho
Lưu huỳnh
lượng Cacbon chiếm dưới 2% .
*Đặc điểm: Thép cứng, đàn hồi, ít bị ăn mòn, …

ỨNG DỤNG CỦA THÉP

Cầu vượt

Cầu Tràng Tiền

Nhà ở

Tháp Eiffel

ỨNG DỤNG CỦA THÉP

Bình gas

Cổng

Dao

Dụng cụ lao động

ỨNG DỤNG CỦA THÉP - INOX

HỢP KIM SẮT: GANG, THÉP
I. HỢP KIM CỦA SẮT:
1. Gang là gì?
2. Thép là gì?
Thép là hợp kim của sắt với cacbon và một số
nguyên tố khác (Mn, S, Si,…). Trong đó hàm lượng
Cacbon chiếm dưới 2% .
* Đặc điểm: Thép cứng, đàn hồi, ít bị ăn mòn, …
* Ứng dụng:Thép có ứng dụng gì?
- Dùng để chế tạo các chi tiết máy, vật dụng, dụng cụ
lao động,…
- Dùng làm vật liệu xây dựng, chế tạo phương tiện giao
thông, vận tải,…

Thành phần của gang

Khác nhau

2-5%
Cacbon
Mangan

Thành phần của thép

Sắt
Photpho

Silic
Lưu huỳnh

Giống nhau

< 2%
Cacbon
Mangan

Sắt
Photpho

Cho biết điểm giống và khác nhau
giữa gang và thép?

Silic
Lưu huỳnh

HỢP KIM SẮT: GANG, THÉP
I. HỢP KIM CỦA SẮT:
II. SẢN XUẤT GANG THÉP:
1. Sản xuất gang như thế nào?
a. Nguyên liệu sản xuất gang:
- Quặng sắt: Hematit (chứa
biết
nguyên
liệu
FeCho
O
),
manhetit
(chứa
Fe
O
2 3
3 4) .
sản
-để
Than
cốc,xuất
khônggang?
khí giàu
khí ôxi, phụ gia (CaCO3,…) .
b. Nguyên tắc sản xuất gang:
Dùngbiết
Cacbon
oxit khử oxit
Cho
nguyên
tắcsắtđể
ở nhiệt độ cao.

sản xuất gang?

Quặng hematit nâu

Quặng manhetit

HỢP KIM SẮT: GANG, THÉP
I. HỢP KIM CỦA SẮT:
II. SẢN XUẤT GANG THÉP:
1. Sản xuất gang như thế nào?
a. Nguyên liệu sản xuất gang:
- Quặng sắt: Hematit (chứa Fe2O3), manhetit (chứa Fe3O4) .
- Than cốc, không khí giàu khí ôxi, phụ gia (CaCO3,…) .

b. Nguyên tắc sản xuất gang:

Dùng Cacbon oxit khử oxit sắt ở nhiệt độ cao.

c. Quá trình sản xuất gang trong lò cao:

* Các phản ứng chính xảy ra trong quá trình sản xuất gang:
C + O2  t CO2 + Q
và
2C + O2  t 2CO
CO2 + C  t 2CO
Fe2O3 + 3CO  t 2Fe + 3CO2
to
CaO + SiO2   CaSiO3
o

o

o

o

HỢP KIM SẮT: GANG, THÉP
I. HỢP KIM CỦA SẮT:
II. SẢN XUẤT GANG THÉP:
1. Sản xuất gang như thế nào?
2. Sản xuất thép như thế nào?
a. Nguyên liệu sản xuất thép:

Cho biết nguyên liệu
b. Nguyên tắc sản xuất thép:
đểmộtsản
thép?
Oxi hoá
số kimxuất
loại, phi
kim để loại khỏi gang phần lớn
cho
nguyên
các nguyênHãy
tố cacbon,
silic,biết
mangan,
…
c. Quá trìnhtắc
sản để
xuấtsản
thép: xuất thép?
* Các phản ứng chính xảy ra trong quá trình sản xuất thép:
Gang, sắt phế liệu và khí ôxi.

to

C + O2   CO2
t oo

2FeO + Si   2Fe + SiO2

Câu 1: Câu nào đúng khi nói về gang?
A. Là hợp kim của Fe, C (6-10%) và một ít S, Mn,P, Si.
B. Là hợp kim của Fe , C (2-5%) và một ít S, Mn,P, Si.
C.Là hợp kim của Fe, C (0,01-2%) và một ít S, Mn,P, Si.
D.Là hợp kim của Fe, C < 2% và một ít S, Mn,P, Si.
Câu2: Câu nào đúng khi nói về thép ?
A. Là hợp kim của Fe, C (6-10%) và một ít S, Mn,P,Si...
B. Là hợp kim của Fe, C (1-2%) và một ít S, Mn,P,Si...
C. Là hợp kim của Fe ,C (< 2%) và một ít S, Mn,P,Si...
D. Là hợp kim của Fe, C (> 2%) và một ít S, Mn,P,Si…

Câu 1: Nguyên tắc sản xuất gang là ?
A. Nhiệt phân FeCO3 ở nhiệt độ cao.
B. Dùng Al khử oxit sắt ở nhiệt độ cao trong lò cao.
C. .Dùng CO khử oxit sắt ở nhiệt độ cao trong lò cao.
D. Dùng H2 khử oxit sắt ở nhiệt độ cao trong lò cao.
Câu2: Nguyên tắc sản xuất thép là:
A.Nhiệt phân FeCO3 ở nhiệt độ cao.
B. Dùng nhôm khử oxit sắt ở nhiệt độ cao trong lò cao.
C. Oxi hóa một số kim loại , phi kim để loại ra khỏi gang các
nguyên tố C, Mn, Si ....
D. Dùng CO khử oxit sắt ở nhiệt độ cao trong lò Bet-xơ-me

Trả lời :
Bài 4 hưởng
trang 63: Những khí thải (CO2, SO2, …) trong quá trình sản
*Ảnh
xuất
thép môi
ảnh trường,
hưởng như
trường
xung
quanh
- Gâygang
ô nhiễm
độc thế
hại nào
cho đến
con môi
người
và động
thực
vật .
Dẫn ra một số phản ứng để giải thích . Thử nêu biện pháp để
-chống
ô nhiễm
môitrong
trường
ở khu
gần
cơ bình
sở sản
xuất .gang
Làm nồng
độ axit
nước
mưadân
caocư
hơn
mức
thường
thép?
SO2 + H2O  H2SO3
CO2 + H2O  H2CO3
*Biện pháp :
- Xây dựng hệ thống xử lý khí thải trước khi đưa khí thải ra
môi trường ngoài.
- Trồng cây xanh xung quanh các nhà máy.

Bài 5 trang 63 : Hãy lập các phương trình hoá học theo sơ đồ sau :
t0

a. FeO + Mn --->
 FeFe+ +MnO
MnO
0
t
b. Fe2O3 + 3CO
 2Fe
3CO
CO --->
Fe + CO
2 2

Xảy ra trong quá trình luyện thép
Xảy ra trong quá trình luyện gang

t0

c. 2FeO
FeO ++SiSi--->
 2Fe
Fe + SiO2
t0

d. FeO + C --->
 FeFe+ +COCO

Xảy ra trong quá trình luyện thép

- ChấtCho
oxi biết
hoá :phản
FeO,ứng
Fe2nào
O3 . xảy ra trong quá trình luyện
gang,
phản ứng nào xảy ra trong quá trình luyện thép, chất
- Chất
khử : C, Si, CO, Mn .
nào là chất oxi hoá, chất nào là chất khử?

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC Ở NHÀ
- Học bài, làm các BT 6 trang 63 SGK.
- Xem bài mới: Sự ăn mòn kim loại …
+ Thế nào là sự ăn mòn kim loại?
+ Nguyên nhân sự ăn mòn kim loại và cách chống
ăn mòn?