Ủy ban nhân dân quận Thanh Khê
Trường Tiểu học Hà Huy Tập

TẬP LÀM VĂN 4
Tập thể giáo viên Khối 4

Khởi động:
Trò chơi “Hỏi – đáp nhanh”
1. Thế nào là kể chuyện?
2. Để viết được một câu chuyện, em cần
lưu ý gì?
3. Mỗi câu chuyện đều giúp em điều gì?

Thế nào là văn kể chuyện?
Kể chuyện là kể lại một chuỗi sự
việc có đầu có cuối, liên quan đến
một hay một số nhân vật.
Mỗi câu chuyện cần nói lên được
một điều có ý nghĩa.

Thứ sáu ngày 24 tháng 9 năm 2021
Tập làm văn:

Nhân vật trong truyện

Mục tiêu
1. Văn kể chuyện phải có nhân vật. Nhân vật trong
truyện là người , là con vật, đồ vật, cây cối,... được
nhân hóa.
2. Tính cách của nhân vật bộc lộ qua hành động, lời
nói, suy nghĩ của nhân vật.
3. Bước đầu biết xây dựng nhân vật trong bài kể
chuyện đơn giản.

I. Nhận xét
1. Viết tên các nhân vật trong những
truyện em mới học vào nhóm thích
hợp:
a. Nhân vật là người.
b. Nhân vật là vật (con vật, đồ vật, cây
cối…)

Dế Mèn bênh vực kẻ yếu

Sự tích hồ Ba Bể

Truyện
Dế Mèn bênh vực
kẻ yếu

b. Nhân vật là
a. Nhân vật là người
vật
không có

Mẹ con bà nông dân,
Sự tích hồ Ba Bể bà lão ăn xin, những
người đi lễ hội

Dế Mèn, bọn
nhện, Nhà Trò
giao long

Kết quả của bài 1 giúp em biết điều gì về nhân vật trong
truyện?
 Nhân vật trong truyện có thể là người, là con vật được nhân hóa.
Em biết câu chuyện nào có nhân vật là cây cối, đồ vật, … không?
Ví dụ như trong truyện Sự tích cây vú sữa các em đã học có
nhân vật cây vú sữa là cây cối, chuyện Tấm Cám có nhân vật khung
cửi là đồ vật…..

Như vậy, nhân vật trong truyện có thể là những ai?

 Nhân vật trong truyện có thể là người, là con vật, đồ vật , cây cối,
… được nhân hóa.

II. Ghi nhớ
1. Nhân vật trong truyện có thể là
người, là con vật, đồ vật, cây cối…
được nhân hóa.

2. Nêu nhận xét về tính cách của các
nhân vật:
-Dế Mèn (trong truyện Dế Mèn bênh
vực kẻ yếu)
-Mẹ con bà nông dân (trong truyện Sự
tích hồ Ba Bể)

Nhân vật

Tính cách

Hành động

Lời nói

khảng khái, có
Dế Mèn lòng thương
người, ghét áp bức
bất công, sẵn sàng
làm việc nghĩa để
bênh vực kẻ yếu.

“xòe cả hai càng
ra” che chở cho
Nhà Trò; “dắt
Nhà Trò đi”.

“- Em đừng sợ. Hãy
trở về cùng với tôi
đây, …”

Mẹ con Giàu lòng nhân
bà
hậu, thương người,
nông dân luôn nghĩ cho
người khác.

sẵn sàng cho bà
lão ăn xin ăn và
ngủ ở nhà mình,
chèo thuyền cứu
giúp người bị nạn.

“- Thưa cụ, vậy
làm sao để cứu mọi
người khỏi chết
chìm?”

Căn cứ vào đâu mà em
có nhận xét như vậy?

Kết quả của bài tập 2 cho em biết điều gì về tính cách
của nhân vật?
Tính cách của nhân vật trong truyện được bộc lộ qua
hành động, lời nói, … của nhân vật.
Như vậy, tính cách của nhân vật không chỉ được bộc
lộ qua hành động, lời nói mà còn được bộc lộ qua điều
gì nữa?
Như vậy, tính cách của nhân vật không chỉ được bộc lộ
qua hành động, lời nói mà còn được bộc lộ qua suy nghĩ
của nhân vật nữa.

II. Ghi nhớ
1. Nhân vật trong truyện có thể là
người, là con vật, đồ vật, cây cối…
được nhân hóa.
2. Hành động, lời nói, suy nghĩ,…của
nhân vật nói lên tính cách của nhân
vật.

III. Luyện tập
1. Đọc truyện Ba anh em (Tiếng Việt 4, tập một, trang 13
– 14), trả lời các câu hỏi sau:
a) Nhân vật trong câu chuyện là những ai?
b) Nối tên nhân vật với tính cách từng nhân vật theo
nhận xét của bà?
c) Em có đồng ý với nhận xét của bà về tính cách từng
cháu không? Vì sao bà có nhận xét như vậy?

Ba anh em

Nghỉ hè, Ni-ki-ta, Gô-sa và Chi-ôm-ca về thăm bà ngoại.
Ăn cơm xong, Ni-ki-ta chạy vội ra ngõ, hoà vào đám trẻ láng giềng đang nô đùa. Gô-sa
thấy nhiều mẩu bánh mì vụn rơi trên bàn, liếc nhìn bà rồi nhanh tay phủi xuống đất, hối hả
chạy theo anh. Còn Chi-ôm-ca ở lại giúp bà lau bàn, nhặt hết mẩu bánh vụn đem cho bầy chim
đang gù bên cửa sổ.
Buổi tối, ba anh em quây quần bên bà. Bà nói :
- Ba cháu là anh em ruột mà chẳng giống nhau.
Ni-ki-ta thắc mắc :
- Bà ơi, ai cũng bảo anh em cháu giống nhau như những giọt nước cơ mà?
Bà mỉm cười :
- Bà nói về tính nết các cháu cơ. Ni-ki-ta thì chỉ nghĩ đến ham thích riêng của mình, ăn
xong là chạy tót đi chơi. Gô-sa hơi láu, lén hắt những mẩu bánh vụn xuống đất. Chi-ôm-ca bé
nhất lại biết giúp bà. Em nó còn biết nghĩ đến cả những con chim bồ câu nữa. Những con bồ
câu cũng cần ăn chứ nhỉ?
Theo GIÉT-XTÉP

III. Luyện tập
1a) Nhân vật trong câu chuyện là
những ai?
→ Nhân vật trong truyện là: Ni-ki-ta,
Gô-sa, Chi-ôm-ca và bà ngoại.

1b) Nối tên nhân vật với tính cách từng nhân

vật theo nhận xét của bà?
1) Ni-ki-ta

a) biết giúp bà, thương yêu chim bồ câu.

2) Gô-sa

b) chỉ nghĩ đến ham thích riêng.

3) Chi-ôm-ca

c) láu lỉnh.

1c) Em có đồng ý với nhận xét của bà về tính cách
của từng cháu không? Vì sao bà có nhận xét

như vậy?
Đồng ý với nhận xét của bà về tính cách
của từng cháu. Vì bà nhận xét tính cách của
các cháu thông qua việc quan sát hành động,
lời nói, suy nghĩ của các cháu.

2. Cho tình huống sau: Một bạn nhỏ mải vui đùa,
chạy nhảy, lỡ làm ngã một em bé. Em bé khóc. Em
hãy hình dung sự việc và kể tiếp câu chuyện theo
một trong hai hướng sau đây:
a. Bạn nhỏ nói trên biết quan tâm đến người
khác.
b. Bạn nhỏ nói trên không biết quan tâm đến
người khác.

Trước hết ta thấy bài tập nêu lên tình huống: Một bạn mải
chơi đùa, chạy nhảy, lỡ làm ngã một em bé và em bé
khóc. Từ tình huống này, bài tập nêu lên hai diễn biến ở
hai người có tính cách khác nhau:
• Nếu bạn HS biết quan tâm đến người khác thì sẽ làm
gì? (chạy đến, bế em bé lên, xin lỗi em bé, dỗ dành cho
em bé nín, phủi bụi bẩn trên người, trên quần áo em
bé…)
• Nếu bạn HS không biết quan tâm đến người khác sẽ
làm gì?
(vẫn chạy nhảy, nô đùa ... mặc kệ cho em bé khóc…)

Các em ghi nhớ:

Củng cố

Dặn dò
- Học thuộc ghi nhớ
- Làm bài 2 vào VBT TV
- Xem trước bài “Kể lại hành động của nhân vật”.

CHÚC CÁC EM NHIỀU SỨC KHỎE
VÀ HỌC TẬP TỐT!