Chào mừng các em

đến với tiết học

hôm nay!
Mình là May May, mình có 5 người bạn. Chúng mình đang chơi trốn tìm. Các bạn ấy đang nấp sau những hộp quà khổng lồ. Cùng mình tìm các bạn ấy nhé!

Đây là tên của các bạn ấy:

Bạn Tin Tin bụng bự

Bạn Na Na tóc nâu

Bạn Xu Xu chân dài

Bạn Mi Mi cá tính

Và bạn Bo Bo thích chơi bóng

Hãy mở từng hộp quà, nói 1 câu miêu tả ngoại hình của bạn ở trong hộp quà và đoán tên bạn đó nhé!
Xu Xu

Mi Mi

Na Na

Tin Tin

Bo Bo

HỘP QUÀ BÍ MẬT Miêu tả ngoại hình nhân vật trong bài văn kể chuyện có tác dụng gì?
Giúp làm nổi bật tính cách, thân phận của nhân vật
Tập làm văn

Tiết 5

Kể lại lời nói, ý nghĩ

của nhân vật
I. NHẬN XÉT
Người ăn xin

Lúc ấy, tôi đang đi trên phố. Một người ăn xin già lọm khọm đứng ngay trước, mặt tôi.

Đôi mắt ông lão đỏ đọc và giàn giụa nước mắt. Đôi môi tái nhợt, áo quần tả tơi thảm hại... Chao ôi! Cảnh nghèo đói đã gặm nát con người đau khổ kia thành xấu xí biết nhường nào!

Ông già chìa trước mặt tôi bàn tay sưng húp, bẩn thỉu. Ông rên rỉ cầu xin cứu giúp.

Tôi lục tìm hết túi nọ túi kia, không có tiền, không có đồng hồ, không có cả một chiếc khăn tay. Trên người tôi chẳng có tài sản gì.

Người ăn xin vẫn đợi tôi. Tay vẫn chìa ra, run lẩy bẩy.

Tôi chẳng biết làm cách nào. Tôi nắm chặt lấy bàn tay run rẩy kia:

- Ông đừng giận cháu, cháu không có gì để cho ông cả.

Người ăn xin nhìn tôi chằm chằm bằng đôi mắt ướt đẫm. Đôi môi tái nhợt nở nụ cười và tay ông cũng xiết lấy tay tôi:

- Cháu ơi, cảm ơn cháu ! Như vậy là cháu đã cho lão rồi. - Ông lão nói bằng giọng khản đặc.

Khi ấy, tôi chợt hiểu rằng: cả tôi nữa, tôi cũng vừa nhận được chút gì của ông lão.

_(Theo Tuốc-ghê-nhép)_

Đọc lại truyện Người ăn xin

1. Tìm những câu ghi lại lời nói và ý nghĩ của cậu bé trong truyện Người ăn xin

Câu ghi ý nghĩ

Câu ghi lời nói

1. Tìm những câu ghi lại lời nói và ý nghĩ của cậu bé trong truyện Người ăn xin
Ý nghĩ

*Chao ôi! Cảnh nghèo đói đã gặm nát con người đau khổ kia thành xấu xí biết nhường nào!
*Cả tôi nữa, tôi cũng vừa nhận được chút gì của ông lão.
Lời nói

- Ông đừng giận cháu, cháu không có gì để cho ông cả.

2. Lời nói và ý nghĩ của cậu bé nói lên điều gì về cậu?

Cậu là người nhân hậu, giàu lòng trắc ẩn, giàu tình thương yêu con người và thông cảm với nỗi khốn khổ của ông lão.

Lời nói và ý nghĩ của nhân vật nói lên tính cách nhân vật và ý nghĩa câu chuyện
3. Lời nói, ý nghĩ của ông lão ăn xin trong hai cách kể sau đây

có gì khác nhau ?

a) - Cháu ơi, cảm ơn cháu! Như vậy là cháu đã cho lão rồi. - Ông

lão nói bằng giọng

khản đặc.

b) Bằng giọng khản đặc, ông lão cảm ơn tôi và nói rằng như vậy là tôi đã cho ông rồi.

Dùng nguyên văn lời của ông lão, xưng hô ông – cháu → Dẫn trực tiếp

Tác giả xưng “tôi”, gọi ông lão; thuật lại lời người ăn xin → Dẫn gián tiếp
1. Trong bài văn kể chuyện, nhiều khi ta phải kể lại lời nói và ý nghĩ của nhân vật.

2. Có hai cách kể lại lời nói và ý nghĩ của nhân vật:

- Kể nguyên văn (lời dẫn trực tiếp)

- Kể bằng lời của người kể chuyện (lời dẫn gián tiếp).

GHI NHỚ
II. LUYỆN TẬP
Tìm lời dẫn trực tiếp và

lời dẫn gián tiếp trong đoạn văn sau:

Bài 1

Ba cậu bé rủ nhau vào rừng. Vì mải chơi nên các cậu về khá muộn. Ba cậu bàn nhau xem nên nói thế nào để bố mẹ khỏi mắng. Cậu bé thứ nhất định nói dối là bị chó sói đuổi.

Cậu thứ hai bảo:

- Còn tớ, tớ sẽ nói là đang đi thì gặp ông ngoại.

- Theo tớ, tốt nhất là chúng mình nhận lỗi với bố mẹ - cậu thứ ba bàn.

Tiếng Việt 2 (1988)

Dựa vào dấu hiệu nào em nhận ra lời dẫn trực tiếp, lời dẫn gián tiếp?

Lời dẫn trực tiếp là một câu trọn vẹn được đặt sau dấu hai chấm phối hợp với dấu gạch ngang đầu dòng hay dấu ngoặc kép.

Lời dẫn gián tiếp đứng sau các từ nối: rằng, là và dấu hai chấm.

Lời dẫn trực tiếp

Lời dẫn gián tiếp
Chuyển lời dẫn gián tiếp trong đoạn văn sau thành lời dẫn trực tiếp.

Bài 2

Vua nhìn thấy những miếng trầu têm rất khéo bèn hỏi bà hàng nước xem trầu đó ai têm. Bà lão bảo chính tay bà têm. Vua gặng hỏi mãi, bà lão đành nói thật là con gái bà têm.

_Truyện Tấm Cám_

Muốn chuyển lời dẫn gián tiếp thành trực tiếp ta phải làm gì?

Muốn chuyển lời dẫn gián tiếp thành trực tiếp ta phải:

- Xác định ai nói, nói với ai?

- Thay đổi từ xưng hô

- Đặt lời nói trực tiếp vào sau dấu hai chấm kết hợp với gạch đầu dòng hoặc dấu ngoặc kép.
LỜI DẪN GIÁN TIẾP

Vua nhìn thấy những miếng trầu têm rất khéo bèn hỏi bà hàng nước xem trầu đó ai têm. Bà lão bảo chính tay bà têm. Vua gặng hỏi mãi, bà lão đành nói thật là con gái bà têm.

_Truyện Tấm Cám_

LỜI DẪN TRỰC TIẾP

Vua nhìn thấy những miếng trầu têm rất khéo bèn hỏi bà hàng nước:

- Cụ ơi, trầu này do ai têm trầu vậy?

Bà lão bảo:

- Tâu bệ hạ, trầu này do chính già têm.

Nhà vua không tin, gặng hỏi mãi, bà lão đành nói thật:

- Thưa, đó là trầu do con gái già têm.

Chuyển lời dẫn gián tiếp thành lời dẫn trực tiếp.

Bài 2

Cụ …

Lão …

Tâu bệ hạ …

- Xác định ai nói, nói với ai?

- Thay đổi từ xưng hô.

- Đặt lời nói trực tiếp vào sau dấu hai chấm kết hợp với gạch đầu dòng hoặc dấu ngoặc kép.
Bác thợ hỏi Hòe:

- Cháu có thích làm thợ xây không?

Hòe đáp:

- Cháu thích lắm!

_Tiếng Việt 2 (1988)_

Muốn chuyển lời dẫn trực tiếp thành gián tiếp ta cần chú ý những gì?

Muốn chuyển lời dẫn trực tiếp thành gián tiếp ta cần chú ý:

- Xác định ai nói, nói với ai?

- Đổi từ xưng hô.

- Bỏ dấu ngoặc kép hoặc dấu gạch đầu dòng, gộp lại lời kể với lời nhân vật.

Chuyển lời dẫn trực tiếp trong đoạn văn sau thành lời dẫn gián tiếp.

Bài 3
Muốn chuyển lời dẫn trực tiếp thành gián tiếp ta cần chú ý:

LỜI DẪN TRỰC TIẾP

Bác thợ hỏi Hòe:

- Cháu có thích làm thợ xây không?

Hòe đáp:

- Cháu thích lắm!

_Tiếng Việt 2 (1988)_

LỜI DẪN GIÁN TIẾP
Bác thợ hỏi Hoè là cậu có thích làm thợ xây không. Hoè đáp rằng thích lắm.
Chuyển lời dẫn trực tiếp thành lời dẫn gián tiếp.

Bài 3

- Xác định ai nói, nói với ai?

- Đổi từ xưng hô.

- Bỏ dấu ngoặc kép hoặc dấu gạch đầu dòng, gộp lại lời kể với lời nhân vật.
III. VẬN DỤNG
Tin Tin đi chơi bóng với mình không?

Hẹn Bo hôm khác nhé! Hôm nay có ông bà mình sang chơi.
Chào Bo! Hôm nay Bo không chơi bóng cùng Tin à?

…

Theo em, Tin sẽ trả lời thế nào?

Mình đến rủ Tin nhưng Tin bảo là Tin bận vì có ông bà sang chơi.

Chào May, hôm nay mình chơi một mình.

Sao thế?
DẶN DÒ

Xem lại bài, học thuộc Ghi nhớ.

Tìm 1 lời dẫn trực tiếp, 1 lời dẫn gián tiếp trong bài tập đọc bất kỳ.

Chuẩn bị bài Viết thư.

Tạm biệt các em!

Nhớ

ôn

bài

và giữ gìn sức khỏe.