Tuần 9. Khái quát văn học Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến Cách mạng tháng Tám năm 1945

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Phạm Quang Mỹ
Ngày gửi: 21h:46' 31-10-2018
Dung lượng: 2.1 MB
Số lượt tải: 18
Nguồn:
Người gửi: Phạm Quang Mỹ
Ngày gửi: 21h:46' 31-10-2018
Dung lượng: 2.1 MB
Số lượt tải: 18
Số lượt thích:
0 người
VĂN HỌC SỬ
I. ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN CỦA VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỶ XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
Văn học đổi mới theo hướng hiện đại hóa
Văn học hình thành hai bộ phận & phân hóa thành nhiều xu hướng…
Văn học phát triển với một tốc độ hết sức nhanh chóng
Vượt lên sự kìm hãm của các thế lực thực dân phong kiến, hòa nhịp với sự lớn mạnh của dân tộc, nền văn học nước nhà đã phát triển rực rỡ
Văn học đổi mới theo hướng hiện đại hóa
Hoàn cảnh xã hội
- Pháp bắt đầu khai thác thuộc địa về kinh tế. Cơ cấu xã hội Việt Nam biến đổi sâu sắc.
- Nhiều tầng lớp công chúng ra đời.
- Từ đầu thế kỷ XX, văn hóa Việt Nam thoát khỏi văn hóa Trung Hoa, tiếp thu văn hóa phương Tây.
- Chữ quốc ngữ dần thay thế chữ Hán…
Văn học hiện đại hóa
_“Hiện đại hóa ở đây được hiểu là quá trình làm cho văn học thoát ra khỏi hệ thống thi pháp văn học trung đại và đổi mới theo hình thức văn học phương Tây, có thể hội nhập với nền văn học hiện đại thế giới”._
Quá trình hiện đại hóa
*_Từ đầu TK XX đến khoảng năm 1920_ *_Khoảng từ năm 1920 đến năm 1930_ *_Khoảng từ năm 1930 đến 1945_
_Văn học chữ quốc ngữ Việt Nam khởi đầu với tờ Gia-Định Báo năm 1865 và Nguyễn Trọng Quản là nhà văn tiên phong mở đường cho thể loại tiểu thuyết với Thầy Lazarô Phiền viết năm 1886 và xuất bản năm sau, 1887. _
_Hà Hương là tiểu thư nhà giàu, xinh đẹp nhưng trắc nết. Sau khi kết hôn cùng Nghĩa Hữu một thời gian ngắn, họ đường ai nấy đi. Nghĩa Hữu tái hôn với Nguyệt Ba, cô gái nhà nghèo đẹp người đẹp nết. Nhưng sau đó, Hà Hương và Nghĩa Hữu trở lại với nhau vì “quen hơi” ái tình, khiến mọi chuyện phức tạp. Trong lúc trở lại cùng Nghĩa Hữu, Hà Hương vẫn quan hệ với nhiều đàn ông khác. Ngoài tuyến chính, tiểu thuyết còn nhiều tình tiết li kì khác, trong đó có cưỡng hiếp, giết người, quan hệ tay ba…_
_Phạm Duy Tốn_
_Nguyễn Bá Học_
_Tản Đà_
_Á Nam Trần Tuấn Khải_
_Vũ Đình Long_
_Vi Huyền Đắc_
_Nguyễn Ái Quốc_
_Xuân Diệu, Thế Lữ, Nhất Linh, Khái Hưng thời tự lực văn đoàn_
_Hoài Thanh_
Năm 1932 được xem như cái mốc của phong trào thơ mới khi cụ Phan Khôi "trình chánh giữa làng thơ" bài thơ mới đầu tiên _Tình già_ đăng trên báo Phụ nữ tân văn số 122 ngày 10/3/1932 làm xôn xao dư luận. Thế là bùng lên một phong trào chống đối thơ mới từ những nhà cựu học.
Phan Khôi
_TÌNH GIÀ_
_TÌNH GIÀ_
_Hai mươi bốn năm xưa, một đêm vừa gió lại vừa mưa. Dưới ngọn đèn mờ, trong gian nhà nhỏ, Hai cái đầu xanh kề nhau than thở: - Ôi đôi ta, tình thương nhau thì vẫn nặng, Mà lấy nhau hẳn là không đặng, Để đến nỗi, tình trước phụ sau, Chi cho bằng sớm liệu mà buông nhau. - Hay! mới bạc làm sao chớ? Buông nhau làm sao cho nỡ! Thương được chừng nào hay chừng nấy, Chẳng qua ông Trời bắt đôi ta phải vậy! Ta là nhân ngãi, đâu phải vợ chồng. Mà tính việc thủy chung? Hai mươi bốn năm sau. Tình cờ đất khách gặp nhau. Đôi cái đầu đều bạc. Nếu chẳng quen lung đố nhìn ra được. Ôn chuyện cũ mà thôi. Liếc đưa nhau đi rồi, Con mắt còn có đuôi._
_(Phong Hóa, 24 janvier 1933)_
Sau khi bài thơ _Tình già _xuất hiện trên báo, phái thơ cũ phản ứng mạnh mẽ. Thi sĩ _Tùng Thành _viết bài thơ _Nhàn_ ngâm đả kích nặng nề:
Sau khi bài thơ _Tình già _xuất hiện trên báo, phái thơ cũ phản ứng mạnh mẽ. Thi sĩ _Tùng Thành _viết bài thơ _Nhàn_ ngâm đả kích nặng nề:
_"Trách bác Phan Khôi khéo rắc rối,/ Noi gương Hồ Thích (1) làm thơ mới/ Câu dài, câu ngắn chẳng ra sao,/ Vần đụp, vần đơn nghe thật thối,/ Hăng hái, Thị Kiêm (2) diễn thuyết khen,/ Nhiệt thành, Thế Lữ lao công mãi./ Phải chăng muốn diễn ý tân kỳ?/ Hay tại làm thơ cũ kém giỏi?"_
Cuộc bút chiến ấy kéo dài đến năm 1936 thì nhạt dần rồi tàn hẳn. Thơ mới nghiễm nhiên chiếm ưu thế trên thi đàn rồi đi vào lớp học, đẩy lùi thơ cũ vào dĩ vãng để nằm im dưới lớp bụi thời gian. Nhưng khi thơ mới đã thắng thế rồi, người ta bắt đầu nghĩ lại và cảm thấy ân hận về những điều đã làm trước đó. Trước kia, ai nấy đều đổ xô vào mỉa mai, châm biếm, chế giễu Tản Đà thì từ năm 1938, Tản Đà được coi như vị thánh sống của làng thơ. Nhất là sau khi Tản Đà từ trần (1939), người ta đua nhau viết bài ca tụng ông như là người có công lớn đối với nền thi ca của dân tộc. Và Hoài Thanh, khi viết cuốn Thi nhân Việt Nam, đã kính cẩn đặt Tản Đà ở đầu trang sách với những lời cung chiêu sang trọng.
_Thơ Mới chính là một sản phẩm của nền văn minh hiện đại toàn cầu, và với tính chất ưu việt không thể nghi ngờ được của nó, nó đã khiến cho “thơ cũ” phải cáo chung, phải rút lui khỏi vũ đài của lịch sử hiện đại, chỉ tồn tại với tính cách là “tinh hoa của quá khứ”._
Văn học hình thành hai bộ phận & phân hóa thành nhiều xu hướng…
Văn học công khai
*Xu hướng lãng mạn *Xu hướng hiện thực
Văn học không công khai
*Thơ văn cách mạng
Nhìn bao quát, giữa các bộ phận văn học (công khai và không công khai), giữa các xu hướng văn học có sự đấu tranh với nhau về mặt khuynh hướng tư tưởng và quan điểm nghệ thuật.
_ Tính chất đa dạng, phong phú, phức tạp của văn học thơi kì này, đặc biệt là giai đoạn từ năm 1930 đến năm 1945._
Văn học phát triển với một tốc độ hết sức nhanh chóng
Sự phát triển về số lượng tác giả, tác phẩm
- Sự thúc bách của thời đại
-Sự thức tỉnh, trỗi dây mạnh mẽ của “cái tôi” cá nhân ở bộ phận thanh niên trí thức
III. THÀNH TỰU CHỦ YẾU CỦA VHVN TỪ ĐẦU TK XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
- Kế thừa _chủ nghĩa yêu nước_ và _chủ nghĩa nhân đạo_, đóng góp mới của thời đại: _tinh thần dân chủ._
_- Đạt được một số thành tựu to lớn: tiểu thuyết, truyện ngắn, phóng sự, thơ ca, lí luận phê bình._
I. ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN CỦA VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỶ XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
Văn học đổi mới theo hướng hiện đại hóa
Văn học hình thành hai bộ phận & phân hóa thành nhiều xu hướng…
Văn học phát triển với một tốc độ hết sức nhanh chóng
Vượt lên sự kìm hãm của các thế lực thực dân phong kiến, hòa nhịp với sự lớn mạnh của dân tộc, nền văn học nước nhà đã phát triển rực rỡ
Văn học đổi mới theo hướng hiện đại hóa
Hoàn cảnh xã hội
- Pháp bắt đầu khai thác thuộc địa về kinh tế. Cơ cấu xã hội Việt Nam biến đổi sâu sắc.
- Nhiều tầng lớp công chúng ra đời.
- Từ đầu thế kỷ XX, văn hóa Việt Nam thoát khỏi văn hóa Trung Hoa, tiếp thu văn hóa phương Tây.
- Chữ quốc ngữ dần thay thế chữ Hán…
Văn học hiện đại hóa
_“Hiện đại hóa ở đây được hiểu là quá trình làm cho văn học thoát ra khỏi hệ thống thi pháp văn học trung đại và đổi mới theo hình thức văn học phương Tây, có thể hội nhập với nền văn học hiện đại thế giới”._
Quá trình hiện đại hóa
*_Từ đầu TK XX đến khoảng năm 1920_ *_Khoảng từ năm 1920 đến năm 1930_ *_Khoảng từ năm 1930 đến 1945_
_Văn học chữ quốc ngữ Việt Nam khởi đầu với tờ Gia-Định Báo năm 1865 và Nguyễn Trọng Quản là nhà văn tiên phong mở đường cho thể loại tiểu thuyết với Thầy Lazarô Phiền viết năm 1886 và xuất bản năm sau, 1887. _
_Hà Hương là tiểu thư nhà giàu, xinh đẹp nhưng trắc nết. Sau khi kết hôn cùng Nghĩa Hữu một thời gian ngắn, họ đường ai nấy đi. Nghĩa Hữu tái hôn với Nguyệt Ba, cô gái nhà nghèo đẹp người đẹp nết. Nhưng sau đó, Hà Hương và Nghĩa Hữu trở lại với nhau vì “quen hơi” ái tình, khiến mọi chuyện phức tạp. Trong lúc trở lại cùng Nghĩa Hữu, Hà Hương vẫn quan hệ với nhiều đàn ông khác. Ngoài tuyến chính, tiểu thuyết còn nhiều tình tiết li kì khác, trong đó có cưỡng hiếp, giết người, quan hệ tay ba…_
_Phạm Duy Tốn_
_Nguyễn Bá Học_
_Tản Đà_
_Á Nam Trần Tuấn Khải_
_Vũ Đình Long_
_Vi Huyền Đắc_
_Nguyễn Ái Quốc_
_Xuân Diệu, Thế Lữ, Nhất Linh, Khái Hưng thời tự lực văn đoàn_
_Hoài Thanh_
Năm 1932 được xem như cái mốc của phong trào thơ mới khi cụ Phan Khôi "trình chánh giữa làng thơ" bài thơ mới đầu tiên _Tình già_ đăng trên báo Phụ nữ tân văn số 122 ngày 10/3/1932 làm xôn xao dư luận. Thế là bùng lên một phong trào chống đối thơ mới từ những nhà cựu học.
Phan Khôi
_TÌNH GIÀ_
_TÌNH GIÀ_
_Hai mươi bốn năm xưa, một đêm vừa gió lại vừa mưa. Dưới ngọn đèn mờ, trong gian nhà nhỏ, Hai cái đầu xanh kề nhau than thở: - Ôi đôi ta, tình thương nhau thì vẫn nặng, Mà lấy nhau hẳn là không đặng, Để đến nỗi, tình trước phụ sau, Chi cho bằng sớm liệu mà buông nhau. - Hay! mới bạc làm sao chớ? Buông nhau làm sao cho nỡ! Thương được chừng nào hay chừng nấy, Chẳng qua ông Trời bắt đôi ta phải vậy! Ta là nhân ngãi, đâu phải vợ chồng. Mà tính việc thủy chung? Hai mươi bốn năm sau. Tình cờ đất khách gặp nhau. Đôi cái đầu đều bạc. Nếu chẳng quen lung đố nhìn ra được. Ôn chuyện cũ mà thôi. Liếc đưa nhau đi rồi, Con mắt còn có đuôi._
_(Phong Hóa, 24 janvier 1933)_
Sau khi bài thơ _Tình già _xuất hiện trên báo, phái thơ cũ phản ứng mạnh mẽ. Thi sĩ _Tùng Thành _viết bài thơ _Nhàn_ ngâm đả kích nặng nề:
Sau khi bài thơ _Tình già _xuất hiện trên báo, phái thơ cũ phản ứng mạnh mẽ. Thi sĩ _Tùng Thành _viết bài thơ _Nhàn_ ngâm đả kích nặng nề:
_"Trách bác Phan Khôi khéo rắc rối,/ Noi gương Hồ Thích (1) làm thơ mới/ Câu dài, câu ngắn chẳng ra sao,/ Vần đụp, vần đơn nghe thật thối,/ Hăng hái, Thị Kiêm (2) diễn thuyết khen,/ Nhiệt thành, Thế Lữ lao công mãi./ Phải chăng muốn diễn ý tân kỳ?/ Hay tại làm thơ cũ kém giỏi?"_
Cuộc bút chiến ấy kéo dài đến năm 1936 thì nhạt dần rồi tàn hẳn. Thơ mới nghiễm nhiên chiếm ưu thế trên thi đàn rồi đi vào lớp học, đẩy lùi thơ cũ vào dĩ vãng để nằm im dưới lớp bụi thời gian. Nhưng khi thơ mới đã thắng thế rồi, người ta bắt đầu nghĩ lại và cảm thấy ân hận về những điều đã làm trước đó. Trước kia, ai nấy đều đổ xô vào mỉa mai, châm biếm, chế giễu Tản Đà thì từ năm 1938, Tản Đà được coi như vị thánh sống của làng thơ. Nhất là sau khi Tản Đà từ trần (1939), người ta đua nhau viết bài ca tụng ông như là người có công lớn đối với nền thi ca của dân tộc. Và Hoài Thanh, khi viết cuốn Thi nhân Việt Nam, đã kính cẩn đặt Tản Đà ở đầu trang sách với những lời cung chiêu sang trọng.
_Thơ Mới chính là một sản phẩm của nền văn minh hiện đại toàn cầu, và với tính chất ưu việt không thể nghi ngờ được của nó, nó đã khiến cho “thơ cũ” phải cáo chung, phải rút lui khỏi vũ đài của lịch sử hiện đại, chỉ tồn tại với tính cách là “tinh hoa của quá khứ”._
Văn học hình thành hai bộ phận & phân hóa thành nhiều xu hướng…
Văn học công khai
*Xu hướng lãng mạn *Xu hướng hiện thực
Văn học không công khai
*Thơ văn cách mạng
Nhìn bao quát, giữa các bộ phận văn học (công khai và không công khai), giữa các xu hướng văn học có sự đấu tranh với nhau về mặt khuynh hướng tư tưởng và quan điểm nghệ thuật.
_ Tính chất đa dạng, phong phú, phức tạp của văn học thơi kì này, đặc biệt là giai đoạn từ năm 1930 đến năm 1945._
Văn học phát triển với một tốc độ hết sức nhanh chóng
Sự phát triển về số lượng tác giả, tác phẩm
- Sự thúc bách của thời đại
-Sự thức tỉnh, trỗi dây mạnh mẽ của “cái tôi” cá nhân ở bộ phận thanh niên trí thức
III. THÀNH TỰU CHỦ YẾU CỦA VHVN TỪ ĐẦU TK XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
- Kế thừa _chủ nghĩa yêu nước_ và _chủ nghĩa nhân đạo_, đóng góp mới của thời đại: _tinh thần dân chủ._
_- Đạt được một số thành tựu to lớn: tiểu thuyết, truyện ngắn, phóng sự, thơ ca, lí luận phê bình._
 







Các ý kiến mới nhất