Giáo viên : NGUYỄN THÚY VÂN
TRƯỜNG TH-THCS TRẦN THỚI
CHÀO MỪNG TẤT CẢ CÁC EM HỌC SINH KHỐI 9 ĐẾN VỚI
MÔN NGỮ VĂN
KHỞI NGỮ
Tiết 95
I. Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ trong câu
1. Tìm hi?u ví d?/sgk
a. Nghe gọi, con bé giật mình, tròn mắt nhìn. Nó ngơ ngác, lạ lùng. Còn anh, anh không ghìm nổi xúc động.
(Nguyễn Quang Sáng - Chiếc lược ngà)
b. Giàu, tôi cũng giàu rồi.
(Nguyễn Công Hoan - Bước đường cùng)
c. Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, chúng ta có thể tin ở tiếng ta, không sợ nó thiếu giàu và đẹp[…].
(Phạm Văn Đồng - Giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt)
1. Tìm hi?u ví d?/sgk
a/ Nghe gọi, con bé giật mình, tròn mắt nhìn. Nó ngơ ngác lạ lùng. Còn anh, anh không ghìm nổi xúc động.

b/ Giàu, tôi cũng giàu rồi.

c/ Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, chúng ta có

thể tin ở tiếng ta, không sợ nó thiếu giàu và đẹp.
*Xác định chủ ngữ và vị ngữ của các câu có từ in đậm (màu đỏ).
CN
VN
CN
VN
CN
VN
* Em có nhận xét gì về vị trí, mối quan hệ với vị ngữ (công dụng) của các từ in đậm trong những câu trên
- Vị trí: đứng trước chủ ngữ
- Công dụng: nêu lên nội dung (đề tài) được nói đến trong câu
* Trước các từ in đậm màu đỏ có thể thêm quan hệ từ nào?
Có thể thêm các quan hệ từ: còn, về, đối với,…
- Quan hệ với vị ngữ: Không có quan hệ cấu tạo nòng cốt với vị ngữ.
Vậy khởi ngữ có những đặc điểm và công dụng gì ?
-Khởi ngữ là thành phần câu đứng trước chủ ngữ để nêu lên đề tài được nói đến trong câu
-Trước khởi ngữ thường có thể thêm các quan hệ từ: về, đối với,.....
I. Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ trong câu
2. K?t lu?n: Ghi nh?/sgk-8
Về việc bảo vệ môi trường, mọi người cần phải chung tay thực hiện.
Đặt câu có dùng khởi ngữ
a)Ông cứ đứng vờ vờ xem tranh ảnh chờ người khác đọc rồi nghe lỏm. Điều này ông khổ tâm hết sức
(Kim Lân, Làng)
b) - Vâng ! Ông giáo dạy phải ! Đối với chúng mình thì thế là sung sướng.
(Nam Cao, Lão Hạc)
II.Luyện tập
1.Bài tập 1/8: Tìm khởi ngữ
Khởi ngữ
Khởi ngữ
c) Một mình thì anh bạn trên trạm đỉnh Phan-xi-păng ba

nghìn một trăm bốn mươi hai mét kia mới một mình hơn cháu.
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)
Khởi ngữ
Khởi ngữ
Khởi ngữ
d)Làm khí tượng, ở được trên cao thế mới là lý tưởng chứ.
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)
e) Đối với cháu, thật là đột ngột […]
(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)
2. Bài tập 2/8:
Hãy viết lại các câu sau đây bằng cách chuyển từ in đậm thành khởi ngữ (có thể thêm trợ từ “thì”)
a)Anh ấy làm bài cẩn thận lắm.
Làm bài thì anh ấy cẩn thận lắm.

b)Tôi hiểu rồi nhưng tôi chưa giải được.
 Hiểu thì tôi hiểu rồi nhưng giải thì tôi chưa giải được.
Khởi ngữ
Khởi ngữ
Khởi ngữ
*Điền khởi ngữ vào chỗ trống (……)cho thích hợp:
Thế gian có biết bao người đọc sách chỉ để trang trí bộ mặt như kẻ trọc phú khoe của, chỉ biết lấy nhiều làm quý.(……), cách đó chỉ là lừa mình dối người,(……) thì cách đó thể hiện phẩm chất tầm thường, thấp kém.
(Chu Quang Tiềm-Bàn về đọc sách-Ngữ văn 9-tập 2)
1.đối với việc học tập
2.đối với việc làm người
2
1
3. Bài tập 3: Viết tiếp để hoàn thiện đoạn văn sau vào chỗ trống bằng một câu có chứa khởi ngữ:
“Nam là một học sinh giỏi toàn diện. Các môn Toán, Lý, Hóa, Sinh, Sử, Địa, GDCD, Công nghệ, Tiếng Anh Nam luôn đạt điểm cao. Các môn năng khiếu Nam luôn được xếp vào vị trí số một của lớp..................................................................
..................................................................................................”
Còn về môn Văn, do nhận thức nhanh và lối viết sắc sảo nên Nam luôn được cô giáo khen ngợi.
-Bài cũ:
+Học khái niệm và công dụng của khởi ngữ.
+Viết đoạn văn chủ đề tự chọn, trong đó có sử dụng khởi ngữ
-Chuẩn bị bài: Phép phân tích-tổng hợp
(trả lời câu hỏi SGK/10)
Hướng dẫn học ở nhà
Xin cám ơn
Và tạm biệt tất cả các em