Đơn vị nhỏ nhất cấu tạo nên cơ thể người là?
A. Tế bào

B. Cơ quan

C. Tim

D. Mô

QUAY VỀ

Yếu tố nào sau đây không ảnh hưởng đến quang hợp?

A. Nước

B. Khí carbon dioxide

C. Đất

D. Nhiệt độ

QUAY VỀ

Quá trình quang hợp ở thực vật diễn ra ở đâu?
A. Ti thể

B. Lục lạp

C. Màng chất

D. Bộ máy Golgi

QUAY VỀ

Cho sơ đồ quang hợp sau:

(1) Và (2) trong sơ đồ trên
là:
A. Nitrogen; oxygen

B. Carbon dioxide; oxygen

C. Nitrogen; hydrogen

D. Oxygen; hydrogen

QUAY VỀ

Nguồn cung cấp năng lượng cho thực vật thực hiện quá
trình quang hợp là ?
A. Nhiệt năng

B. Hóa năng

C. Quang năng

D. Điện năng

QUAY VỀ

Nước là nguyên liệu trong quá trình trao đổi chất và
năng lượng nào ở thực vật?
A. Hô hấp

B. Phân giải chất hữu cơ

C. Quang hợp

D. Sinh trưởng và phát
triển
QUAY VỀ

Tiết 91-93 Bài 25

HÔ HẤP TẾ BÀO

NỘI DUNG BÀI HỌC
I. Hô hấp tế bào
II. Mối quan hệ giữa tổng hợp và phân giải chất
hữu cơ
III. Một số yếu tố ảnh hưởng đến hô hấp tế bào
IV. Vận dụng hiểu biết về hô hấp tế bào trong thực
tiễn

I. HÔ HẤP TẾ BÀO
Các chu trình sống
của tế bào như
TĐC, sinh trưởng,
phát triển, sinh
sản… đều cần yếu
tố nào ?
- Tuy nhiên phần lớn năng lượng
trong tế bào đều ở dạng khó sử
dụng.

Hãy gọi tên dạng
Năng lượng mà tế
bào sử dụng?
Được tạo ra nhờ quá
trình nào?

Phiếu học tập: Thảo luận nhóm 4 phút để trả lời câu hỏi
Câu 1: Hoàn thành bảng sau về quá trình hô hấp tế
bào

Hô hấp tế bào

Nguyên liệu

……………………………………………
……………

Sản phẩm

……………………………………………
………………

Nơi diễn ra

……………………………………………
………………

Câu 2: Mô tả quá trình hô hấp diễn ra
ở tế bào
Nơi diễn ra:………………………………………
Diễn biến:
………………………………………………………
………………………………………………………
………………
………………………………………………………

Đáp án phiếu học tập
Câu 1: Kết quả
bảng 1

Hô hấp tế bào

Nguyên liệu

Glucose, khí oxygen (O2)

Sản phẩm

Carbon dioxide (CO2), nước, năng lượng ATP

Nơi diễn ra

Ti thể (Tế bào)

Câu 2: Quá trình hô hấp tế bào diễn ra như sau:
- Nơi diễn ra quá trình hô hấp: bào quan ti thể
- Diễn biến: Các chất hữu cơ sẽ được phân giải để tạo ra
nước, khí carbon dioxide và giải phóng năng lượng
tích lũy phần lớn trong các phân tử ATP và một phần
nhỏ giải phóng dưới dạng nhiệt

Hô hấp tế
bào là gì?

PHƯƠNG TRÌNH HÔ
HẤP:

Nguyê
Nguyê
n liệu + n liệu
2
1

Gluco
se

Oxyge
+
n

Sản
phẩm
1
Carbo
n
dioxid
e

+

+

Sản
phẩm
2

Nước

+

Sản
phẩm
3

+

Năng
lượng

TheoNêu
emvai
hô trò
hấp tế bào
diễn
raquá
ở những
của
trình tế bào
nào
cơbào
thể sinh
hôtrong
hấp tế
đối với vật?
cơ thể?

Hô hấp tế bào diễn ra ở đâu?

=> Hô hấp tế bào diễn ra ở tế bào chất và ti thể.

Năng lượng cho mọi hoạt động của tế
bào

Hô hấp tế bào có vai trò gì đối với cơ thể sinh vật?

=> Đối với cơ thể sinh vật, hô hấp tế bào có vai trò cung
cấp năng lượng cho các hoạt động sống của tế bào và cơ
thể.

So sánh cường độ hô hấp của một vận động viên đang thi đấu và một
nhân viên văn phòng. Giải thích sự khác nhau đó?
=> Cường độ hô hấp của một vận động viên đang thi đấu nhanh
hơn một nhân viên văn phòng.
Vì vận động viên đang hoạt động mạnh, cần được cung cấp nhiều
năng lượng hơn, nhịp hô hấp và nhịp tim tăng để tăng cường vận
chuyển oxygen đến tế bào cơ  Cường độ hô hấp mạnh hơn.

Khi chạy hoặc chơi thể thao cơ thể em có những biểu hiện
gì? Vì sao lại có những biểu hiện đó?

Điều gì xảy ra khi
các em nhịn ăn
sáng?

Khái niệm
hô hấp
tế bào

I. HÔ
HẤP TẾ
BÀO

Phương trình
hô hấp tế bào

TRÒ CHƠI: AI NHANH
HƠN
Phương trình hô hấp:
Glucose + Oxygen

Cacbon dioxide + Nước + ATP

Phương trình quang hợp:
Cacbon dioxide +
Nước

Ánh
sáng
Diệp lục

Glucose + Oxygen

QUANG
HỢP

HÔ HẤP

Oxygen………

Oxygen………

Glucose……….

Glucose……….

Nitrogen……..

Nitrogen……..

Nước………….

Nước………….

Carbon
dioxide…..

Carbon
dioxide…..

ĐÚNG SA

I

X

+ Khí oxygen là nguyên liệu cần thiết tham gia vào quá trình hô hấp tế bào của
hầu hết các sinh vật, được sử dụng để oxi hóa các chất dinh dưỡng để tạo năng
lượng cho các hoạt động sống
+ Khí carbon dioxide là nguyên liệu cho quang hợp tổng hợp chất hữu cơ, chất
hữu cơ này sử dụng cho các hoạt động sống của chính thực vật và cũng là nguồn
thức ăn của các động vật khác ( duy trì sự sống cho các cơ thể sống)

Oxygen dùng cho bệnh nhân bị khó thở

Phi công bay cao dùng oxygen nén để
thở.

Thợ lặn dùng khí oxygen để thở.

Lính cứu hỏa dùng bình dưỡng khí (chứa
khí oxygen) khi làm trong môi trường

II.Mối quan hệ giữa tổng hợp và phân giải
chất hữu cơ ở tế bào
Tại sao nói tổng
hợp và phân giải
chất hữu cơ có
biểu hiện trái
ngược nhau
nhưng phụ
Quá trình tổng hợp tạo ra nguyên liệu
thuộc lẫn nhau?
(chất hữu cơ, oxygen) cho quá trình
phân giải, quá trình phân giải tạo ra
năng lượng dùng cho quá trình tổng
hợp. Do đó, quá trình tổng hợp và
phân giải có biểu hiện trái ngược
nhưng phụ thuộc lẫn nhau.

Hoạt động nhóm 5 phút
Hô hấp tế bào khác với quá trình đốt cháy nhiên liệu như
thế nào?

QT đốt cháy nhiên liệu

QT hô hấp tế bào

So
sánh
Giống

Hoạt động nhóm 5 phút
Hô hấp tế bào khác với quá trình đốt cháy nhiên liệu như
thế nào?
Hô hấp tế bào
Đốt cháy nhiên liệu
Đều sử dụng khí oxygen và thải ra khí cacbon
dioxide và sản sinh ra năng lượng
- Xảy ra trong tế bào

Khác

- Năng lượng được giải
phóng từ từ
- Năng lượng chủ yếu
được tích lũy dưới dạng
hóa năng.

- Xảy ra ngoài môi
trường
- Năng lượng được giải
phóng ồ ạt
- Năng lượng được giải
phóng dưới dạng nhiệt
năng

Giải thích vai trò của khí oxygen (O2) và khí carbon dioxide (CO2) đối
với cơ thể sống?

+ Khí oxygen là nguyên liệu cần thiết tham gia vào quá trình hô hấp tế bào của
hầu hết các sinh vật, được sử dụng để oxi hóa các chất dinh dưỡng để tạo năng
lượng cho các hoạt động sống
+ Khí carbon dioxide là nguyên liệu cho quang hợp tổng hợp chất hữu cơ, chất
hữu cơ này sử dụng cho các hoạt động sống của chính thực vật và cũng là nguồn
thức ăn của các động vật khác ( duy trì sự sống cho các cơ thể sống)

BÀI 25. HÔ HẤP TẾ BÀO

I. Hô hấp tế bào:
- Hô hấp tế bào là quá trình tế bào phân giải chất hữu cơ tạo thành carbon
dioxide, nước, đồng thời giải phóng năng lượng cung cấp cho các hoạt động
sống của tế bào và cơ thể.
- Phương trình hô hấp tế bào:
Glucose + Oxygen → Nước + Carbon dioxide + Năng lượng (ATP + Nhiệt)
II. Mối quan hệ hai chiều giữa tổng hợp và phân giải chất hữu cơ ở tế bào:
Quá trình tổng hợp và phân giải các chất hữu cơ trong tế bào là hai
quá trình trái ngược nhưng có mối quan hệ mật thiết với nhau đảm
bảo duy trì các hoạt động sống của tế bào.
III. Một số yếu tố ảnh hưởng đến hô hấp tế bào.

Đọc thông tin trong bảng 25.1, em hãy nêu ảnh hưởng
của một số yếu tố đến hô hấp tế bào?
6. Quá trình hô hấp tế bào có thể bị ảnh hưởng bởi yếu tố
nào?
7. Nhiệt độ ảnh hưởng như thế nào đến quá trình hô hấp tế bào?
8. Hàm lượng nước và cường độ hô hấp có mối
quan hệ với nhau như thế nào? Giải thích?
9. Nồng độ oxygen và carbon dioxide ảnh hưởng
đến quá trình hô hấp tế bào như thế nào? Điều gì
sẽ xảy ra nếu cây bị ngập úng?

6. Quá trình hô hấp tế bào có thể bị ảnh hưởng bởi yếu tố nào?
Quá trình hô hấp tế bào có thể bị ảnh hưởng bởi một số yếu tố môi
trường như nhiệt độ, hàm lượng nước, nồng độ oxygen, nồng độ
carbon dioxide,...
7. Nhiệt độ ảnh hưởng như thế nào đến quá trình hô hấp tế bào?
Nhiệt độ ảnh hưởng đến quá trình hô hấp tế bào thông qua sự tác
động đến các enzyme xúc tác phản ứng hóa học.
8. Hàm lượng nước và cường độ hô hấp có mối quan hệ với
nhau như thế nào? Giải thích?
Cường độ hô hấp tỉ lệ thuận với hàm lượng nước trong
tế bào, hàm lượng nước tăng thì hô hấp tế bào tăng. Do
nước vừa là nguyên liệu, vừa là môi trường cho các
phản ứng hóa học trong quá trình hô hấp tế bào.

9. Nồng độ oxygen và carbon dioxide ảnh hưởng đến
quá trình hô hấp tế bào như thế nào? Điều gì sẽ xảy ra
nếu cây bị ngập úng?

- Nồng độ oxygen: oxygen là nguyên liệu của hô hấp nên
khi nồng độ oxygen giảm thì cường độ hô hấp giảm.
- Nồng độ carbon dioxide: khi nồng độ carbon dioxide tăng
sẽ ức chế quá trình hô hấp.
- Khi cây bị ngập úng rễ, cây sẽ bị thiếu oxygen nên không
thực hiện được quá trình hô hấp tế bào dẫn đến rễ chết và
không được phục hồi, cây chết.

Em hãy nêu một số yếu tố ảnh hưởng đến hô hấp tế bào?

Tiểu
kết

Cường độ của quá trình hô hấp tế bào ảnh
hưởng bởi một số yếu tố như nhiệt độ,
hàm lượng nước, nồng độ oxygen, nồng độ
carbon dioxide.

Vì sao trước khi gieo, người ta thường
ngâm hạt trong nước ấm (khoảng
40oC)?

Ngâm hạt trong nước ấm để
làm tăng nhiệt độ và độ ẩm.
Nhờ đó, làm tăng tốc độ hô hấp
tế bào, kích thích hạt nảy mầm
nhanh hơn và tỉ lệ nảy mầm
cao hơn.

Tìm hiểu mối quan hệ giữa hô hấp tế bào và bảo quản lương thực, thực phẩm
10. Vì sao hô hấp tế bào gây ảnh hưởng đến hiệu quả của quá trình bảo quản
lương thực, thực phẩm?
11. Kể tên một số biện pháp được sử dụng để bảo quản lương thực, thực
phẩm. Hiện nay, gia đình em đang áp dụng những biện pháp bảo quản nào?
12. Vì sao các loại hạt được đem phơi khô trước khi đưa vào kho bảo
quản?
13. Em hãy cho biết cơ sở khoa học của việc bảo quản lương thực, thực
phẩm ở nồng độ carbon dioxide cao và nồng độ oxygen thấp?
14. Em hãy chọn biện pháp bảo quản phù hợp cho các loại lương thực, thực
phẩm sau: rau lang, quả nho, củ cà rốt, hạt thóc, hạt ngô, thịt heo, quả táo,
thịt bò, hạt lạc?

10. Vì sao hô hấp tế bào gây ảnh hưởng đến hiệu quả của
quá trình bảo quản lương thực, thực phẩm?

Hô hấp tế bào là quá trình phân giải các
chất hữu cơ, điều này sẽ gây ảnh hưởng
đến chất lượng của lương thực, thực phẩm
nếu điều kiện bảo quản không phù hợp
hoặc bảo quản trong thời gian quá dài.

11. Kể tên một số biện pháp được sử dụng để bảo quản lương thực,
thực phẩm. Hiện nay, gia đình em đang áp dụng những biện pháp bảo
quản nào?

Một số biện pháp được sử dụng để
bảo quản lương thực, thực phẩm:
bảo quản khô, bảo quản lạnh, bảo
quản trong điều kiện nồng độ
carbon dioxide cao và nồng độ

Vì sao các loại hạt được đem phơi khô trước khi đưa vào
kho bảo quản?

Phơi khô nhằm làm giảm hàm lượng
nước trong hạt để giảm cường độ hô
hấp tế bào, giúp bảo quản hạt được
lâu hơn.

13. Em hãy cho biết cơ sở khoa học của việc
bảo quản lương thực, thực phẩm ở nồng độ
carbon dioxide cao và nồng độ oxygen thấp?
- Bảo quản trong điều kiện nồng độ carbon
dioxide cao: Khi nồng độ carbon dioxide tăng sẽ
ức chế quá trình hô hấp, nhờ đó tăng hiệu quả
của quá trình bảo quản.
- Bảo quản trong điều kiện nồng độ oxygen
thấp: Làm giảm nồng độ oxygen có tác dụng

14. Em hãy chọn biện pháp bảo quản phù hợp cho các loại lương
thực, thực phẩm sau: rau lang, quả nho, củ cà rốt, hạt thóc, hạt ngô,
thịt heo, quả táo, thịt bò, hạt lạc?
- Bảo quản lạnh: rau lang, quả nho, củ cà rốt, thịt heo, quả táo, thịt
bò.
- Bảo quản khô: hạt thóc, hạt ngô, hạt lạc,
- Bảo quản trong điểu kiện nồng độ oxygen thấp: hạt thóc, hạt ngỏ,
thịt heo, thịt bò.
- Bảo quản trong điểu kiện nồng độ carbon dioxide cao: quả nho,
hạt thóc, hạt ngỏ, hạt lạc.

Vì sao một loại thực phẩm được bảo quản quá
lâu dù không bị hư hỏng nhưng vẫn bị giảm chất
lượng?
Do trong quá trình bảo quản, người ta không ức chế hoàn
toàn quá trình hô hấp mà chỉ giảm cường độ hô hấp xuống
mức tối thiểu.
Do đó, trong thời gian dài, các chất hữu cơ trong thực
phẩm vẫn bị phân giải dẫn đến làm giảm chất lượng.

Tìm hiểu mối quan hệ giữa hô hấp tế bào và bảo vệ sức khỏe con người

15. Có những biện pháp nào giúp quá trình hô hấp tế bào
ở người diễn ra bình thường?
- Có chế độ lao động hoặc chơi thể thao vừa sức, tránh thiếu
hụt oxygen.
- Có chế độ dinh dưỡng hợp lí, trồng nhiều cây xanh.
- Không sử dụng hoặc tiếp xúc với các chất có tác dụng ức chế
quá trình hô hấp,…

Tìm hiểu mối quan hệ giữa hô hấp tế bào và bảo vệ sức khỏe con người

16. độ dinh dưỡng hợp lí và trồng nhiều cây xanh có ý
nghĩa gì đối với hô hấp tế bào?

Chế độ dinh dưỡng hợp lí nhằm đảm bảo nguồn nguyên
liệu chất hữu cơ, còn việc trồng nhiều cây xanh sẽ đảm
bảo được nguồn oxygen để cung cấp cho quá trình hô
hấp tế bào.

BÀI 25. HÔ HẤP TẾ BÀO
IV. Vận dụng hiểu biết về hô hấp tế bào trong thực tiễn:

Tiểu
kết

-Vận dụng hiểu biết về quá trình hô hấp tế bào, người ta
dung các biện pháp để làm giảm cường độ của quá trình
hô hấp nhằm tang hiệu quả bảo quản lương thực, thực
phẩm.
- Một số biện pháp được dùng để bảo quản lương,
thực phẩm như: bảo quản lạnh, bảo quản khô, bảo quản
trong điều kiện nồng độ carbon dioxide cao và nồng độ
oxygen thấp.
- Các biện pháp đảm bảo điều kiện thuận lợi cho quá
trình hô hấp tế bào cũng góp phần bảo vệ sức khỏe con
người.

Hãy tìm hiểu và cho biết tác dụng của một số chất gây ức chế
quá trình hô hấp tế bào ở người. Từ đó, đề xuất các biện pháp để
cải thiện sức khỏe hô hấp ở người?
Chất ức chế hô hấp
Nitrogen oxides (NO)
2,4- dinitrophenol (DNP)
Carbon monoxide (CO)
Cyanide

Tác dụng
Cản trở quá trình trao đổi khí
Ngăn chặn quá trình tạo ATP ở ti thể
Chiếm vị trí liên kết của oxygen
trong hồng cầu
Ngăn cản quá trình hô hấp ở ti thể

Để có hệ hô hấp khỏe ta phải làm gì?

* Trồng nhiều cây xanh.
* Thường xuyên dọn vệ sinh,không khạc nhổ bừa bãi.
* Không hút thuốc lá.
* Đeo khẩu trang khi làm vệ sinh, ở nơi nhiều bụi....
* Hạn chế sử dụng thiết bị thải ra khí độc.
* Tập thể dục thể thao.

Câu 1. Khi trồng cây trong nhà lưới phủ nilon, người ta
thường "bón" carbon dioxide sau khi mặt trời mọc và ngừng
“bón" sau khi mặt trời lặn từ 1 – 2 giờ vì:
- Trong khu vực có che phủ nilon mỏng, sự lưu thông khí bị
cản trở, lượng CO2 bị hao hụt sau khi cây quang hợp. Do đó
nồng độ CO2 sẽ giảm xuống thấp

- Ban đêm cây không quang hợp, tăng hô hấp cây lấy O 2, thải CO2

=> Phải bón CO2 cho cây sau khi mặt trời mọc khoảng 30
phút và ngừng bón khi mặt trời lặn khoảng 1-2h. Ban đêm
không bón CO2 vì khi nồng độ CO2 quá cao sẽ làm ức chế hô
hấp.
Câu 2. Khi trồng cây trong phòng ngủ, cần phải để phòng
ngủ được thông thoáng vào ban đêm để giảm lượng CO2 tích
lũy trong phòng do quá trình hô hấp của con người. Nếu
nồng độ CO2 quá cao sẽ gây khó thở, ức chế quá trình hô