𝑠
𝑣=
𝑡

Thương số đặc trưng
cho tính chất nào của
chuyển động? Tại sao?

CHƯƠNG III: TỐC ĐỘ

BÀI 8: TỐC ĐỘ CHUYỂN
ĐỘNG

KHÁI NIỆM TỐC ĐỘ

NỘI
DUNG
BÀI
HỌC

ĐƠN VỊ ĐO TỐC ĐỘ

BÀI TẬP VẬN DỤNG
CÔNG THỨC TÍNH
TỐC ĐỘ

I. KHÁI NIỆM TỐC ĐỘ

Xe A: 10min, 10km

Xe B: 10min, 20km

I. KHÁI NIỆM TỐC ĐỘ

Xe A: 10min, 10km
Xe B: 10min, 20km

Trong cùng khoảng thời
gian 10min, xe B đi được
quãng đường nhiều hơn
 Xe B đi nhanh hơn.

I. KHÁI NIỆM TỐC ĐỘ
Lan

Huy
Lan và Huy cùng thi
chạy 120m, Lan về đích
sau 35s, Bạn Huy về
đích sau 30s.

I. KHÁI NIỆM TỐC ĐỘ

Lan: 120m, 35s
Huy: 120m, 30s

Trong cùng quãng đường
120m, Huy hoàn thành
trong thời gian ngắn hơn
 Huy chạy nhanh hơn.

I. KHÁI NIỆM TỐC ĐỘ

1

Có thể xác định sự nhanh,
chậm của chuyển động
bằng 2 cách:

So
sánh
quãng
đường
đi
được
trong cùng một
khoảng thời gian.
Chuyển động nào
có quãng đường đi
được
dài
hơn,

2

So sánh thời gian
để đi cùng một
quãng
đường.
Chuyển động nào
có thời gian đi ngắn
hơn, chuyển động
đó nhanh hơn.

I. KHÁI NIỆM TỐC ĐỘ
Quãng đường đis
được:
Thời gian tđi:

Quãng đường đi
được trong một
đơn vị thời gian:

𝑠
𝑣=
𝑡

𝑞𝑢 ã 𝑛𝑔 đườ 𝑛𝑔đ 𝑖 đượ 𝑐
𝑡 ố 𝑐 độ=
𝑡h ờ 𝑖 𝑔𝑖𝑎𝑛 đ 𝑖 𝑞𝑢ã 𝑛𝑔đườ 𝑛𝑔đó
Thương số đặc trưng cho sự nhanh, chậm của chuyển động
được gọi là tốc độ chuyển động, gọi tắt là tốc độ.

I. KHÁI NIỆM TỐC ĐỘ

Công thức tính tốc độ:
v=

CÔNG
THỨC

v: tốc độ
s: quãng đường đi được
t: thời gian đi hết quãng đường đó

Trình bày cách tính tốc độ của người đi xe đạp trong
Hình

Hình 8.1. Chuyển động của một người đi xe đạp

s = 30 m
t = 10 s
Tốc độ của người đi xe đạp là:

v = = =3 m/s

I. KHÁI NIỆM TỐC ĐỘ

𝑠
𝑣=
𝑡

( CT tính tốc độ)

v

𝑠=𝑣 . 𝑡
( CT tính quãng đường )

s

t

t=
(CT tính thời gian )

Bạn A chạy
120m hết 35s

Bạn B chạy
140m hết 40s
Ai chạy nhanh hơn?

Tốc độ chạy của A:
= ≃ 3,43 (m/s)
Tốc độ chạy của B:
= ≃ 3,5 (m/s)
 Vì vA < vB nên bạn B
chạy nhanh hơn

MỘT SỐ VÍ DỤ VỀ CHUYỂN ĐỘNG NHANH CHẬM
Vận động viên Usain Bolt người
Jamaica (kỉ lục thế giới về chạy 100m
với thời gian chạy là 9,58s)

Báo Gê-pa vốn có thể chạy
tối đa tới 120 km/h

MỘT SỐ VÍ DỤ VỀ CHUYỂN ĐỘNG NHANH CHẬM

Con ốc sên với tốc độ bò
(km/h)

Đơn vị của tốc
độ phụ thuộc
vào yếu tố
nào?

Đơn vị của tốc độ phụ
thuộc vào đơn vị đo độ
dài và đơn vị đo thời
gian.

Tìm đơn vị tốc độ thích hợp để điền vào chỗ trống ở
bảng sau:
Đơn vị độ dài

m

m

km

km

cm

Đơn vị thời
gian

s

phút

h

s

s

Đơn vị tốc độ

m/s

Đơn vị tốc độ

Đơn vị độ dài

m

m

km

km

cm

Đơn vị thời
gian

s

phút

h

s

s

Đơn vị tốc độ

m/s

m/phút

Đơn vị tốc độ

km/h

km/s

cm/s

II. ĐƠN VỊ ĐO TỐC ĐỘ
Bảng 8.1. Các đơn vị đo tốc độ thường dùng.
Đơn vị đo độ dài

Mét (m)

Kilômét (km)

Đơn vị đo thời gian

Giây (s)

Giờ (h)

Đơn vị đo tốc độ

Mét trên giây (m/s)

Kilômét trên giờ
(km/h)

Trong hệ đo lường chính thức của nước ta, đơn vị đo tốc độ là m/s
hoặc km/h.

Cách đổi đơn vị

1 km = 1000
m
1 h = 3600 s
1 km/h = = m/s

1 m = 0,01 km
1s= s
1 m/s = = 3,6 km/h

II. ĐƠN VỊ ĐO TỐC ĐỘ
Cách chuyển đổi đơn vị:

Km/h

VD: 54 km/h = 15
? m/s ;

: 3,6
x 3,6

m/s

10 m/s = 36
? km/h

Đổi

Tốc độ của một số phương tiện giao
tốc độ của cácthông
phương tiện ra m/s

10,8 km/h

60 km/h

36 km/h

72 km/h

720 km/h

Tốc độ của một số phương tiện giao
thông

10,8 km/h

36 km/h

60 km/h

3 m/s

10 m/s

16,67 m/s

72 km/h

720 km/h

20 m/s

200 m/s

Độ lớn của vận tốc
được

đo

bằng

dụng cụ gọi là tốc
kế

III. BÀI TẬP VẬN DỤNG CÔNG THỨC TÍNH TỐC ĐỘ

Một bạn đi từ nhà đến trường bằng
xe đạp với tốc độ không đổi, xuất
phát từ nhà lúc 6h45min, đến
trường lúc 7h15min. Biết quãng
đường từ nhà bạn đó đến trường
dài 5km. Tính tốc độ của bạn đó ra
km/h và m/s.

III. BÀI TẬP VẬN DỤNG CÔNG THỨC TÍNH TỐC ĐỘ
Tóm tắt:
s = 5 km
t = 7 h 15 – 6 h 45 = 0,5 h
v=?
Giải:
Tốc độ đi xe đạp của bạn đó
là:
v = = = 10 (km/h)
v = = 2,8 (m/s)

Bài tập 1:

Biết nữ vận động viên Việt Nam – Lê
Tú Chinh đoạt Huy chương Vàng
SEA Games 2019 chạy 100m hết
11,54 s. Tính tốc độ của vận động
viên này?

Tóm tắt:
s = 100 m
t = 11,54 s
v=?
Giải:
Tốc độ của vận động viên là:
v = = = 8,67 m/s

Bài tập 2:

Lúc 8h30min, bạn A đi bộ từ nhà đến siêu thị với tốc độ
4,8 km/h. Biết quãng đường từ nhà bạn A đến siêu thị dài
2,4km. Hỏi bạn A đến siêu thị lúc mấy giờ?
Tóm tắt:
v = 4,8 km/h
s = 2,4km
t=?

Giải:
Thời gian bạn A đi từ nhà đến siêu
thị:
= = 0,5 (h)
Bạn A đến siêu thị lúc:
8h30min + 0,5h = 9h00min

Bài tập 3:
Bạn B đi xe đạp từ nhà
đến trường với tốc độ là
12 km/h hết 20 min. Tính
quãng đường từ nhà B đến
trường?

Tóm tắt:
v = 12 km/h
t = 20 min
s=?

Giải:
Đổi: 20 min = h
Quãng đường từ nhà B đến trường là:
s = v.t= 12 . = 4 km

GIẢI CỨU
ĐẠI DƯƠNG

Bắt đầu!

Công thức tính tốc độ là:

A.

B.
HẾT
GIỜ

C.

D.

Bắt đầu!

Điền số vào chỗ trống sao cho phù
hợp: Đổi: 10 m/s = …. km/h

A. 10 km/h

B. 36 km/h
HẾT
GIỜ

C. 45 km/h

D. 20 km/h

Bắt đầu!

Điền số vào chỗ trống sao
cho phù hợp:
Đổi: 72 km/h = …. m/s
A. 259,2 m/s

C. 20 m/s

B. 15 m/s

D. 40 m/s

HẾT
GIỜ

Bắt đầu!

Đại lượng nào sau đây cho biết
mức độ nhanh hay chậm của
chuyển động? 

A. Quãng đường 
B. Thời gian

HẾT
GIỜ

C. Tốc độ
D. Cả ba đại lượng
trên

Bắt đầu!

Một người đi xe đạp với tốc độ 16 km/h từ nhà đến
nơi làm việc. Thời gian chuyển động của người này
khi đi hết quãng đường là 0,5 h. Quãng đường từ
nhà đến trường dài:

A. 8 km

C. 64 km

B. 0,0165 km

D. 5 km

HẾT
GIỜ

CỦNG CỐ
Khái niệm, đơn vị và
công thức tính tốc độ
Biết cách đổi đơn vị
km/h sang m/s và
ngược lại
Vận dụng được
công thức tính
trong một số bài