VIDEO 1

VIDEO 2

KHỞI ĐỘNG
Nhiệm vụ:
• Qua video em có suy
nghĩ thế nào về mối
quan hệ giữa con người
và tự nhiên?
• Tự nhiên có phải phụ
thuộc tất cả vào con
người không?

Cung cấp cho con người
nguồn tài nguyên dồi dào

Góp phần cải tạo tự nhiên

Mối quan hệ là hoàn toàn không thể tách rời.

VIDEO 3

Khám
phá
Trải
nghiệm
ức
Kiến th
Trưởng
thành

NỘI DUNG BÀI
HỌC

I Tìm hiểu chung
. Tác giả.
1.

2. Văn bản “Muối của
rừng”.

II Tìm hiểu chi
1.. Ngôi kểtiết
và điểm nhìn.
2. Phân tích trải
nghiệm, tâm trạng và
nhận thức của ông Diều
khi đi săn.
3. Yếu tố kì ảo trong
truyện.

III. Tổng kết
1. Nghệ
thuật.
2. Nội dung.

Luyện tập

Vận dụng

Văn học
nuôi
dưỡng
tắm hồn

VIDEO 4

I.

TÌM HIỂU CHUNG.

HOẠT ĐỘNG CẶP ĐÔI
Chuyên mục “Chân dung cuộc sống”

Nhiệm vụ:
Tìm hiểu về cuộc đời cũng
như sự nghiệp của nhà văn
Nguyễn Huy Thiệp:
• Thân thế, sự nghiệp.
• Sự nghiệp văn chương.
• Phong cách sáng tác.

VIDEO 5

1. Tác giả.
a. Tiểu sử
• Quê gốc: Thanh Trì, Hà Nội.
• Sinh ra tại Thái Nguyên.
• Được đánh giá là nhà văn có đóng góp lớn
trong việc đổi mới nội dung và hình thức
nghệ thuật của văn xuôi Việt Nam.

Nguyễn Huy Thiệp
(1950 – 2021)

b. Sự nghiệp văn chương

• Thành tựu: 50 truyện ngắn, 10
kịch bản, 4 tiểu thuyết cùng nhiều
tác phẩm phê bình văn học.
• Những

tác

phẩm

nổi

tiếng:

Tướng về hưu, Chảy đi sông ơi.
Không có vua, Con gái thủy thần…

2. Văn bản “Muối của rừng”
HOẠT ĐỘNG NHÓM

Nhóm 1: Trình bày xuất xứ của
văn bản Muối của rừng?

Nhóm 2: Bố cục và nội dung
từng phần của văn bản Muối
của rừng?

Nhóm 3: Nhan đề gợi cho em

Nhóm 4: Tóm tắt đoạn trích

suy nghĩ gì?

Muối của rừng?

a. Đoạn trích Muối của rừng.
Xuất xứ: trích từ tập Truyện
ngắn Nguyễn Huy Thiệp,
NXB Văn học, Hà Nội.

Thời điểm: năm 1986 khi mà mối
quan hệ giữa con người và thiên
nhiên cần được nhìn nhận lại.

b. Bố cục.
Phần 1: Từ đầu cho đến

Phần 3: Tiếp theo cho đến

“nặng nề”: Ông Diểu gặp

“từng đường nét”: Ông Diểu

đàn khỉ và bắn trúng con

bị khỉ con cướp sung và
chứng kiến những sự lạ.

khỉ đực.
1

2
Phần 2: Tiếp theo đến “buông
mồi”: Ông Diểu chứng kiến khi
cái quay lại dìu khỉ đực chạy đi.

3

Phần 4: Từ “có tiếng kêu”
cho đến “an toàn”: Ông

Phần 6: Còn lại: Ông Diểu

Diểu leo lên mỏm núi và

ra về và gặp hoa tử huyền.

cứu chữa con khỉ đực.
4

5
Phần 5: “Ông Diểu lần mò” đến
“con khỉ đực nằm”: Ông Diểu ôm
khỉ đực xuống núi rồi lại phóng
sinh cho nó.

6

c. Nhan đề: Muối của rừng.
VD:
Gợi ra câu chuyện về thiên nhiên.

Mảnh

trăng

cuối

rừng

(Nguyễn Minh Châu), hay Đất
rừng phương Nam (Đoàn Giỏi)…

Gợi ra những chuyện lạ vì bình
thường ta vẫn nghe muối thì gắn
với biển.

Trong câu chuyện cũng có những
chi tiết vô cùng lạ lùng liên quan
đến hành trình trải nghiệm của
nhân vật chính – ông Diểu.

Nhan đề

Chặt chẽ

Kết chuyện

• Ông Diểu phóng sinh cho con khỉ ra về gặp hoa tử huyền
– “người ta vẫn gọi loài hoa này là muối của rừng”.

Sự lặp lại có chủ đích của tác giả về kết cấu mang tính thông điệp
Con người sẽ được yên bình, ấm no
khi biết sống hòa với thiên nhiên.

d. Tóm tắt.
Câu chuyện kể về ông Diểu, sau Tết
Nguyên đán đã mang theo khẩu súng
của cậu con trai tặng vào rừng săn
bắn và hạ gục được con khỉ bố trong
một gia đình khỉ có ba thành viên.

Khỉ mẹ đã dìu khỉ bố chạy trốn về
phía núi khi nó bị thương nặng, còn
khỉ con thì xuất hiện túm lấy khủng
súng bỏ chạy cùng với bố mẹ và bị rơi
xuống cực.

Ông Diểu đã quyết định leo lên mỏm đá cao và
bắt được khỉ bố bị thương, ông tiến hành băng
bó vết thương rồi bố nó xuống chân núi.
Nhưng ông không ngờ rằng
trong lúc đó con khỉ cái vẫn theo
chân ông không rời phút nào
Cảm động trước tình cảm của hai
con khỉ vợ và khỉ chồng dành cho
nhau ông đã quyết định phóng sinh
con khỉ đực.

Ông trần truồng trở về và gặp hoa
tử huyền, loài hoa hiếm chỉ năm
mươi năm mới nở một lần đây
chứng tỏ là một điều lành

Và loài hoa này thường được
gọi là Muối của rừng.

II.

TÌM HIỂU CHI TIẾT.

1. Ngôi kể và điểm nhìn trong Muối của rừng.
HOẠT ĐỘNG NHÓM

Nhiệm vụ:
1. Truyện được kể từ điểm nhìn nào?
2. Phân tích mối quan hệ giữa điểm nhìn của
người kể chuyện và điểm nhìn của nhân vật?

a. Ngôi kể và điểm nhìn

Ngôi kể: Ngôi kể thứ ba.

Điểm nhìn: có sự dịch chuyển
Ông Diểu

“hành động ấy thật là đê tiện”

“Nó sẽ cuồng nhiệt hi sinh bởi lòng cao thượng

Con khỉ cái

của nó sẽ được thiên nhiên tính điểm. Ông đã lộ
mặt là tên ám sát!”

Người kể

“Loài hoa tử huyền cứ ba chục năm nở một lần.
Người nào gặp hoa tử huyền sẽ gặp may mắn….”

Sự dịch chuyển điểm nhìn

Khiến vấn đề được
sáng tỏ nhiều góc,
nhiều chiều.

Kết hợp thể hiện cái
nhìn sắc lạnh về
hiện thực, tạo tính
đối thoại.

Thể hiện được sự
phồn tạo bí ẩn của
đời sống.

b. Mối quan hệ giữa điểm nhìn người kể chuyện
và điểm nhìn của nhân vật.
Điểm nhìn
• Có sự song hành và
luân chuyển cho nhau

Vai trò
• Khách quan hơn.
• Đi sâu khai thác thế giới nội tâm cùng suy
nghĩ, nhận thức của nhân vật về thế giới tự
nhiên.

Hiểu và lí giải hành động của nhân vật.
Nhận ra quá trình thay đổi nhận thức
của ông Diểu.

2. Phân tích trải nghiệm, tâm trạng và nhận
thức của ông Diểu khi đi săn.
HOẠT ĐỘNG NHÓM

Trạm 1: Ông Diểu đã có

Trạm 2: Từ lúc đến Hõm Chết, những

những ý nghĩ gì khi chứng

sự việc kì lạ đã làm cho ông Diểu thay

kiến đời sống của đàn khỉ

đổi cảm xúc và suy nghĩ như thế nào?

trong khu rừng mùa xuân?
Bạn có đồng tình với những ý
nghĩ đó hay không? Vì sao?

Trạm 3: Em có nhận xét gì về diện
mạo cũng như tình thế của ông Diểu ở
đầu truyện và cuối truyện?

a. Khi chứng kiến đời sống của đàn khỉ.
• Ông Diểu có những suy nghĩ, nhận xét về con khỉ đầu đàn:
“gớm lắm đấy”
•

“tự tin đến thô bạo”
Chủ quan,

Con khỉ đực

“cái thằng bố

“tên bạo chúa

“đồ phong tình

ô trọc ấy”

khốn nạn”

phóng đãng”

•

Con khỉ cái

“giống cái bao giờ cũng dễ phân tâm”
“với giống cái thì thân thể mình là quan trọng nhất”

cực đoan
cũng như
định kiến.

b. Khi đến Hõm Chết.
• Ông chứng kiến những sự việc kì lạ:

Cảnh tượng ở Hõm Chết

“sương mù dâng lên cuồn
cuộn, trông vừa kinh dị, vừa
đầy tử khí”

“cô hồn của những bà cô
ông mãnh thường biến
thành hình khỉ trắng”

Khỉ con màu trắng

Chỗ con khỉ đực bị thương
Nằm trên “ngọn đá phẳng lì và
khá chông chênh”, “cảm tưởng
như bất cứ lúc nào tảng đá
cũng có thể lăn nhào”
Tiếng kêu của khỉ đực

“tựa như Thần Chết bực mình”
“lắp bắp nghe như tiếng của trẻ con”

Núi lở bất ngờ
“đoạn đường mà ông leo lên
lúc nãy loáng cái chỉ còn một
vết chém thẳng phẳng lì.”

Chỗ ông Diểu để quần áo
“đùn lên một đống mối to gần bằng
cây rạ”
Khỉ cái đeo bám

“lẽo đẽo đằng sau”, “lẵng nhẵng
bám theo”….

• Cảm xúc và suy nghĩ của ông Diểu

“hay là ma?”

“kinh hoàng”

“kinh hãi”

“không ngờ”

“bàng hoàng”

“giật thót”

“thấy buồn tê tái”

• Diễn biến tâm trạng của ông Diểu phức tạp
Kinh ngạc

Thiên nhiên bị hủy hoại.

Sợ hãi

Bị thiên nhiên cảnh báo và trừng phạt.

Buồn bã

Nhận thấy bản tính và phẩm tính của
loài vật.

Kết luận

Những sự việc kì lạ trên
hành trình đi săn khỉ

Ông Diểu thay đổi
nhận thức
Liên tục hành động
“lạ lùng”.

c. Tình thế và diện mạo của ông Diểu ở đầu và cuối truyện
Có sự thay đổi từ đầu cho đến cuối truyện

Lúc
đầu:
Ông

Trang phục đầy đủ, mang theo
súng săn, lương thực.

làm chủ tự nhiên.
• Khai thác, hủy hoại

Tinh thần chủ động, tự tin.

Diểu
đi săn

• Con người cao ngạo

Tâm thế kẻ cả, định kiến.

tự nhiên.

Phục vụ cuộc sống

Cuối truyện

Bắn khỉ đực
Cứu chữa
Phóng sinh nó

Trải qua nhiều
cung bậc cũng
như cảm xúc và
nhận thức

Ông Diểu
“trần truồng”
ra về.

Tước đoạt quần áo

Thức ăn

Trả lại cho ông
trạng thái tự nhiên
hòa hợp với đất trời

Vũ khí

Con người trở về đúng bản ngã của mình nhỏ bé, khiêm
nhường trước thiên nhiên.

3. Yếu tố kì ảo trong truyện Muối của rừng.
Em hãy đọc văn bản và trả lời
những câu hỏi sau:
1. Thống kê và nêu ý nghĩa của
những chi tiết kì ảo trong truyện
Muối của rừng?
2. Những chi tiết này thể hiện chủ đề
nào trong tác phẩm?

HOẠT ĐỘNG NHÓM

Những chi tiết kì ảo trong truyện
“Thoắt nhiên, đất đá từ lưng chừng núi
sụt xuống rào rào như có sức mạnh
nào đấy đổ đẩy. Đoạn đường mà ông
leo lên chỉ có một vết chém phẳng lì”

Sự nổi giận của tự nhiên trước
hành động của con người.

Hoa tử huyền xuất hiện ở cuối truyện

Báo hiệu những sự tốt lành,
may mắn, ấm no.
Niềm tin vào bản chất thuần phác
của thiên nhiên và con người.
Phần thưởng cho sự lương thiện,
thức tỉnh kịp thời.

CHỦ ĐỀ
Thể hiện sự hướng thiện, ngợi ca
vẻ đẹp của thiên nhiên.

III.

TỔNG KẾT

HOẠT ĐỘNG CẶP ĐÔI
Thảo luận theo cặp để trả lời câu hỏi

Câu hỏi:
Nhận xét những đặc sắc về
nghệ thuật và nội dung của
văn bản Muối của rừng?